'Carnaval is de mooiste tijd van het jaar'

Björn van der Doelen (39) speelde voor PSV in de Champions League. Tien jaar geleden stopte hij vrijwillig met profvoetbal. Sindsdien maakt hij muziek: Americana in Brabants dialect. Met succes. Het belangrijkste voor hem: dat hij vrij is om te maken wat hij wil. 'Dan maar geen hit.'

Les 1

Familie is het allerbelangrijkste

"Ik heb een heel sterke band met mijn familie. Twee gebeurtenissen spelen daarin een grote rol. Op mijn veertiende ging ik naar het internaat van PSV. Ik ben opgegroeid in Rosmalen bij Den Bosch, het gastgezin was in Geldrop, bij Eindhoven. Elf jongens in totaal bij één gezin en ik met drie onbekende jongens op één kamer. Na die welkomstbarbecue bij dat gastgezin wilde mijn moeder mij gelijk mee terug naar huis nemen. Ik had in het begin ook vreselijke heimwee.

Elke avond belde ik naar ons moeder, die bijna altijd moest huilen als ik had opgehangen, vertelde mijn zus later. Na een jaar dacht mijn moeder: nu komt hij terug. Maar dat wilde ik niet, want dan was dat hele eerste jaar zinloos geweest. Ik had zó mijn best gedaan. Ik dacht: vanaf nu zal het makkelijker zijn. En dat was ook zo.

Die familieband was toen al sterk omdat ik als vijfjarig jongetje ooit zes uur verdwaald ben geweest op een Spaans strand - zoals ik vertel op het titelnummer van mijn laatste plaat 'Caballero zonder filter'. We waren daar net één dag en mijn moeder lag te zonnen en ik was aan het spelen met mijn vader en zus in de zee. Toen ik uit het water kwam, raakte ik verdwaald tussen al die vissersbootjes die op het strand lagen. Ik liep precies de kant op die niemand verwachtte, richting de zon. Mijn vader is de zee in gedoken en bootjes voeren uit om mij te zoeken. Ze dachten dat ik verdronken was.

Het was mijn geluk dat het ging regenen en het strand leeg liep. Een Nederlandse man pikte mij op, zette mij op een stoel in een strandtentje dat zo lek was als een mandje en belde de politie. Later heb ik daar nog best last van gehad. Angstig als ik met mijn ouders in een menigte terechtkwam.

De essentie van het leven is daarom voor mij: mooie momenten met mijn familie beleven, herinneringen maken. "

Les 2

Durf aan te klooien

"Een producer zei ooit: 'Je moet het zó doen, anders krijg je nooit een hit.' Nou, dan géén hit. Ik maak muziek die ik zelf tof vind. Nooit denk ik bij wat ik maak: zal het werken? Ik ben wel kritisch en serieus, vraag me constant af of iets goed is en ik ben blij met een toffe recensie, maar ik voel weinig druk. Ik begon met muziek en ik dacht: ik zie wel. Gewoon het podium op. Je moet op je bek durven gaan en jammer als het dan toch niets is. Het lijkt aanklooien - en zo noem ik het zelf ook - maar dat is het natuurlijk niet helemaal, want ik doe het met overtuiging.

Ik ben heel bewust gestopt met voetballen. Het was veel makkelijker geweest om nog een aantal jaren goed te blijven verdienen in de subtop van Nederland, maar ik was er klaar mee. Best een stap, want ik had nooit iets anders gedaan. Ik zat drie jaar op dat internaat en speelde op mijn achttiende al in het eerste van PSV.

Wat ik nu met muziek verdien, is extra. Ik ben financieel onafhankelijk door het voetbal. Ik kan leven van het bedrag dat het pensioenfonds van ex-voetballers elke maand aan mij uitkeert. Wat ik nu doe, hoef ik niet per se de rest van mijn leven te blijven doen. Dat geeft vrijheid. Het is minder maniakaal dan toen ik voetbalde. Mijn muziek is ook wel een reactie op die wereld, waar alles vast ligt en je weinig mag.

Weet je, een groot voordeel van ouder worden is dat je die rust krijgt. Ik vind het vooral belangrijk dat het goed is in de kleine cirkel van ons gezin. Het is al moeilijk zat om dat voor elkaar te krijgen."

Les 3

Begin op tijd

"Op mijn site staat dat ik een carnavalshit heb gehad. Dat is niet waar. De Belgische volkszanger Eddy Wally zei dat hij groot was in Japan. Ik geloofde dat ook lange tijd. Maar niemand checkte dat. Ik vind dat wel geestig. Ik vind het ook leuk om te 'flauwekullen'. Dat kampioenslied over PSV? Had ik gewoon zin in, maar het is niet al te best. Dat weet ik. Een lied over worstenbroodjes? Kan prima naast het serieuze werk bestaan, vind ik.

Carnaval vind ik de mooiste tijd van het jaar. Gezellig, met de hele familie bij elkaar. We slapen vijf dagen bij mijn zus. Allemaal samen: de kindjes, ons moeder, ons vader, de vriend van mijn zus en hun kinderen. Wij vieren het altijd in Den Bosch. Het traditionele carnaval, waar je gewoon netjes om 11 uur 's morgens begint. Gaan we naar hetzelfde café, waar het niet te druk is. Ik geniet dan ook van de muziek, van die lekker trage Bossche carnavalsliedjes, met een muziekkapel, zonder housebeat.

Vind je dat massale van carnaval niet leuk, begin dan op tijd. En de volgende dag gaat om half negen de wekker weer. Dat is toch hilarisch: de wekker zetten om te gaan zuipen. Sta je onder de douche en denk je: over anderhalf uur weer aan de port."

Les4

Dans met je kinderen

"Mijn gezin is mijn grootste rijkdom. Ik ben overdag gelukkig vaak thuis en als we met vakantie zijn doen we lekker spelletjes met de jongens, in plaats van ze een iPad in de hand te douwen. Samen kaarten is toch schitterend? En voor het slapen mogen ze een liedje kiezen op de iPhone en dan gaan we even met ze dansen. Houd ik ze in mijn armen. Dat vind ik mooi."

Les 5

Schrijf vanuit je eigen wereld

"Ik schrijf liedjes vanuit mijn eigen wereld, en dat wereldje is al ingewikkeld genoeg. Het zijn liedjes die voor mij therapeutisch werken en die herkenbaar zijn voor iedereen. Verhalen over moeders, angsten, relaties en vriendschap. Een wandeling, een fles wijn, de kleren uit, een duik in zee, kussen met je meisje in de branding en op twee derde van het lied gaat het schuren, wordt het even pijnlijk en lelijk. Iemand zei ooit na een optreden: het is alsof ik bij jou aan de keukentafel zit.

Als ik schrijf, zit ik in een filmische setting. Ik laat beelden voorbijkomen, daarna komen de eerste zinnen en dan komt het los. Spelen met de waarheid, ja ook een beetje, zonder dat het grote leugens worden natuurlijk. Een bevriende dichter zei laatst tegen mij: 'Ik schrijf als een tijger. Uren loeren en dan toeslaan.' Zo voel ik het ook.

Ik vind het gewoon logisch om te schrijven vanuit mijn eigen wereld, in mijn eigen taal, het Brabants dialect. Het is prettiger en ook veel eerlijker, want ik kan me niet verschuilen. Mijn Engels is daarnaast domweg te belabberd. Ik vind het ook moeilijk in het buitenland een gesprek te voeren. Ik kan in het Engels geen kant op. Ik ben wel ooit in het Engels begonnen, maar ik verzandde al snel in die clichés."

Les 6

Leg je neer bij je zwakheden

"Ik ben een heel beperkte muzikant. Ken wat gitaarakkoorden, maar soleren kan ik niet zo goed. Heb ik het geduld niet meer voor om te leren. En het hoeft ook niet. Het zijn de verhalen, die spaarzame akkoorden en verder geen fratsen. Mijn talent is om me te beperken tot dat wat ik wél kan. Daar moet je uitproberen om erachter te komen. Dat gebeurde als voetballer ook. Ik wilde daarom ook nooit een penalty nemen. Kan ik gewoon niet. Altijd slecht in geweest. Ik onderkende mijn zwakte. Ik denk ook dat je moet werken aan je goede punten en je niet richten op je zwakke.

De eerste twee platen waren ontdekkingstochten. Deze derde vind ik dus goed gelukt. Mijn kracht is dat ik een goed verhaal kan vertellen en dat ik muzikaal door heb welke klankkleur bij welk verhaaltje past. Ik moet ook niet gaan zingen. Ik praat-zing eigenlijk. Als ik ga zingen is het een ramp voor mensen die ernaar moeten luisteren."

Les 7

Zitten blijven

"Ik bewaar veel. Het zijn de ogenschijnlijk kleine dingen die je bewust maken van de schoonheid van het leven. Aan de muur daar hangen de kaartjes van de eerste keer

dat ik, 23 jaar geleden, met mijn meiske naar de film ging. En die bonnetjes daar, die zijn van een oesterbar in Praag. Het meiske werd veertig en toen hebben twee dagen in Praag in een oesterbar gezeten. Lullen, eten, borrelen, hóp nog een keer garnalen bestellen - want ze zijn zó lekker. En jawel, nog een portie! Op de eerste dag zaten we daar van één tot acht uur 's avonds en op dag twee van één tot middernacht. Toen we weggingen gaf de eigenaar ons een hand zei: 'I will never forget you.' Dat snap ik. Blijf dus zitten als je goed zit. Nooit gaan lopen."

Les 8

De subtop is ook schitterend

"Ik hoef geen grote zalen. Prachtig, een zaal met 150 man. Tien man? Ook goed. Als voetballer wilde ik ook nooit naar het buitenland. Mijn pa zei ooit: 'Ga nog een jaartje in Japan voetballen, kun je hartstikke goed verdienen.' Ja, maar dan was ik een jaar van huis geweest. Dat wilde ik niet. Ik snap sommige anderen niet, kijk met verbazing naar mensen in het voetbal die al zoveel geld hebben verdiend en die nóg meer willen. Of die een keus voor een nieuwe club laten afhangen van wat die club ze betaalt. Is dat dan belangrijk? Ik snap het niet.

Ik hoor bands ook vaak zeggen dat ze het willen gaan 'maken'. Maar wat is dat dan? Wanneer heb je het gemaakt? Wanneer is het genoeg? Het is niet erg als je niet de allerbeste was, vind ik.

Toen ik jong was, droomde ik natuurlijk ook van het Nederlands elftal en de winnende treffer maken in de WK-finale. Op een bepaald moment snap je alleen dat zoiets iets te hoog gegrepen is. Toen ik bij NEC speelde, kwam ik erachter dat de subtop ook schitterend is. Je kunt lekker voetballen en lekker verdienen en als je verliest is het niet zo erg. Geluk zit niet in het succes."

undefined

Björn van der Doelen

Björn van der Doelen (1976) werd geboren in Goirle en groeide op in Rosmalen, Noord-Brabant. Vanaf zijn veertiende zat hij op het internaat van voetbalclub PSV en woonde drie jaar lang in een gastgezin in Geldrop. Bij PSV speelde hij met wereldsterren als Ronaldo Luis Nazário de Lima, Mateja Kezman en Ruud van Nistelrooij. De midden-velder, die vooral bekend stond om zijn werklust, ging in 2001 voor een kleine 9 miljoen gulden (4 miljoen euro) naar FC Twente. Van der Doelen stopte na het seizoen 2006. Hij speelde toen bij NEC. Daarna begon hij muziek te maken.

Met zijn band Allez Soldaat lanceerde Van der Doelen in 2010 de cd 'D'n duvel die slaapt nooit'. In 2012 volgde 'Als de wolven janken' en vorig jaar 'Caballero zonder filter'. Muziekblad Oor schreef over die laatste cd: 'Van der Doelen ontpopt zich als een moederskindje en een Nederlandse Americana-artiest van formaat. Goede teksten over vragen in zijn kop.' Dit voorjaar staat Allez Soldaat in het voorprogramma van de clubtoer van Guus Meeuwis. www.bjornvanderdoelen.nl.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden