Review

Carmen windt het publiek om haar vinger

Het Nationale Ballet met ’The Second Detail’ van William Forsythe, ’Crossing Paths’ van Krzysztof Pastor en ’Carmen’ van Ted Brandsen. Gezien 7/10 Het Muziektheater Amsterdam. Speellijst: www.het-ballet.nl

William Forsythe’s ’The Second Detail was vorig seizoen hoogtepunt bij Het Nationale Ballet. Maar in de reprise in deze drieluik werd het wat bloedeloos uitgevoerd. Alleen Boris de Leeuw en de subliem dansende Marisa Lopez wisten zich uit de veeleisende techniek te manoeuvreren en Forsythe’s extreem opgerekte balletcontouren vleugels te geven.

Gelukkig maakte de reprise van Ted Brandsens kitscherig lekkere ballet ’Carmen’ dat meer dan goed. Want behalve een geschikte uitsmijter met wapperende jurken en roffelende spitzen, bleek Igone de Jongh na alle uitvoeringsreeksen prima in de rol van femme fatale Carmen te zijn gegroeid, om helemaal jubelend te zijn over de sprongen van de ’balletmacho’ bij uitstek, Altin Kaftira, waarmee hij behalve Carmen ook het publiek om zijn vinger wond.

Maar het kijken ging natuurlijk vooral uit naar het nieuwe werk van Krzysztof Pastor, huischoreograaf van Het Nationale Ballet (HNB) die na het maar deels gelukte titanenproject ’Don Giovanni’ uit 2004 even van het toneel verdween bij Het Nationale Ballet. De dansmaker keert in ’Crossing Paths’ terug naar waar hij goed in is: abstract en lyrisch muziekballet, bezwangerd met poëtische beelden die de toeschouwer naar andere werelden voeren.

Die werelden zijn in het ballet ’Crossing Paths’ evident aanwezig. De middenoosterse en de westerse wereld, die na 11 september 2001 steeds meer onverenigbaar lijken, weet Pastor in muziek en dans respectvol te verbinden. Er wordt geschakeld tussen Arabische religieuze gezangen, Turkse volksmuziek en de cerebrale barokmuziek van Bach.

Deze curieuze mix vergt in eerste instantie veel van het oor, maar door de verschillende muzikale dynamieken eerst in seksegescheiden formaties te representeren en later versneden in solo’s en duetten in elkaar op te laten gaan, verglijdt behalve de choreografie ook de muziekcollage in een uniform geheel. De mannen bewegen aards op Arabische luit en de Iraanse ’tar’, boven hen verheven een rij dames, prachtig als een streep celluloid uitgelicht, door Bach’s vioolpartita tot klassieke poses aangezet.

Het decor van Tatyana van Walsum, een vierkanten kooi met motieven uit de Arabische iconografie, verwijst naar de religieuze aspecten van de westerse en middenoosterse muziekbeoefening. De vier zijden van de kooi werpen schaduwen af die doen denken aan gebrandschilderde ramen van Europese kathedralen.

Zo heeft ’Crossing Paths’ de goed doordachte boodschap dat beide ’onverenigbare’ werelden in essentie niet zoveel van elkaar verschillen, laat staan voor elkaar onderdoen. Hiermee maakt Pastor een evenwichtiger en meer respectvol statement dan er de laatste jaren uit Den Haag te horen viel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden