Carla's dood verdeelt Italiaanse gemoederen

ROME (EPD) - Is het een toonbeeld van christelijke deugdzaamheid of heroek, wanneer een zwangere vrouw die aan kanker lijdt, iedere behandeling afwijst om haar ongeboren kind te redden?

Nou en of, meent het Vaticaan, maar zijn mening vindt in Italie geen algemene weerklank. De inmiddels gestorven jonge moeder uit het Lombardische dorp Torre de Roveri bij Bergamo houdt de gemoederen nog steeds verdeeld.

Carla Levati Ardenghi, 28 jaar oud en al moeder van een zoontje van tien, was in verwachting toen bij haar een kwaadaardig gezwel werd ontdekt. Een ingreep zou het leven van de vrucht in gevaar brengen. Daarom weigerde Carla zich te laten behandelen. Drie maanden te vroeg werd haar baby ter wereld gebracht, met de keizersnede. Langer wachten kon niet, want Carla, door een maandenlang lijden uitgeput, was aan het eind van haar krachten. Acht uur na de geboorte van de jonge Stefano stierf ze.

Haar dood bracht in Italie, waar ondanks de mamma-mythe het geboortencijfer opmerkelijk laag is, een nationale discussie op gang over de houding van de rooms-katholieke hierarchie jegens abortus. De Osservatore Romano, de krant van het Vaticaan, overgoot de gestorvene met lof: "Doordat zij afstand deed van haar leven, gaf ze zin aan het leven van ons allen, en niet alleen aan dat van haar zoon" . "We staan voor een herosche daad" , sprak de aartsbisschop van Lecce, Cosmos Francesco Ruppi. De directeur van het centrum voor bioethiek aan de katholieke universiteit van Rome bekeek de kwestie iets genuanceerder. Hij wees erop dat een 'indirecte, ongewilde abortus' die optreedt wanneer een zwaar zieke moeder voor zichzelf genezing zoekt, niet verwerpelijk is.

Zalig

Aartsbisschop Ruppi vergeleek Carla met de vrouwelijke arts Gianna Beretta Molla, die binnenkort door de paus zalig wordt verklaard. Zij stierf in 1962, zeven dagen na de geboorte van haar vierde dochter. Tijdens de zwangerschap was ook bij haar een kwaadaardig gezwel ontdekt. Evenals Carla had ze een medische ingreep afgewezen, omdat die een abortus met zich zou hebben gebracht. Toen haar weduwnaar hoorde van het plan om wijlen zijn vrouw op te nemen onder de zaligen, zei hij verbaasd: "Ik heb nooit het idee gehad dat ik met een heilige samenleefde" .

Carla's echtgenoot, de timmerman Valerio Ardenghi, reageerde insgelijks op de wierook waarmee kerkelijke woordvoerders zijn vrouw omringden en op het rumoer van de media. Zoals de serieuze Corriera della Sera, die "Carla's offer - mijn laatste geschenk" boven een artikel zette, gepubliceerd op de dag na de rouwdienst in de dorpskerk van Torre de Roverri, waar journalisten en camerateams elkaar verdrongen.

Regisseur Franco Zeffirelli zag zijn kans schoon om de vrouwenbeweging

veeg uit de pan te geven. Hij gispte "de feministen die Carla niet willen bewonderen" en voorspelde dat zij terecht de geschiedenis zou ingaan als een martelares.

De Italiaanse televisie vertoonde op vele kanalen de kleine Stefano, gefilmd te midden van de apparaten die de veel te vroeg geborene in leven moeten houden. In Rome formeerden afgevaardigden van de regeringspartijen en de oppositie een 'Partij voor het leven' die een herziening van de abortuswetgeving nastreeft. Morele ondersteuning kregen deze abortusbestrijders van premier Giuliano Amato en president Oscar Luigi Scalfaro, een overtuigd katholiek en auteur van meer dan een geschrift over Maria.

Kritiek op wat wel 'de moederlijke offer-cultus' werd genoemd, oefenden vooral vrouwen. Bij Dacia Maraini, eens partner van Alberto Moravia en zelf een van de bekendste schrijfsters van Italie, had de geschiedenis, zei ze, 'slechts medelijden en droefheid' teweeggebracht. Carla's "houding belichaamt heel treffend het cliche van het moederschap - de archaische gedachte die de levensopdracht van de vrouw in de voortplanting ziet, ook als die haar het leven kost." Feller nog kwam de publiciste Camilla Cederna te Milaan uit de hoek: "Ze heeft een halfwees ter wereld gebracht - een zinloos offer."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden