Commentaar

Cao’s zijn hard aan vernieuwing toe

Schoonmakers die lid zijn van de FNV maakten vorig jaar hun voorstellen voor een nieuwe cao bekend in Rotterdam en boden burgemeester Ahmed Aboutaleb een petitie aan. Beeld ANP
Schoonmakers die lid zijn van de FNV maakten vorig jaar hun voorstellen voor een nieuwe cao bekend in Rotterdam en boden burgemeester Ahmed Aboutaleb een petitie aan.Beeld ANP

Supermarktketen Jumbo heeft geen zin meer om met de bonden te praten over een cao. Dat nieuws van deze week staat niet op zichzelf.

Zo zijn er al bedrijven die liever met de ondernemingsraad onderhandelen dan met de bonden (Van Lanschot Banken), of die een bedrijfsvakbond hebben (Ikea). En soms is sprake van een uitsterfbeleid, zoals in de horeca. Daar proberen medewerkers na drie jaar eindelijk weer eens een nieuwe cao af te dwingen, inclusief loonsverhoging.

Voor dat ouderwetse voetenwerk van de vakbonden is nog altijd plek. Niet voor niets zei president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank recent nog dat de lonen in Nederland sneller omhoog moeten. Want ook al zijn er sectoren die doen of het nog altijd crisis is, volgens Knot verdienen veel bedrijven inmiddels weer genoeg om ook hun medewerkers daarvan weer te laten profiteren.

Maar cao’s gaan over meer dan salaris. Ze bieden stabiliteit, zekerheid en bescherming voor werknemers én voor werkgevers. De laatsten zitten dus ook vaak helemaal niet op het einde van de cao’s te wachten.

En ja: die bescherming is selectief. In een en dezelfde kantoortuin lopen mensen rond die vallen onder een bedrijfstak cao, of onder de cao voor de uitzendbureaus, of onder geen enkele cao. Dat laatste geldt voor het groeiende legioen zzp’ers. De cao onderstreept dus de groeiende tweedeling op de werkvloer tussen - vaak oudere - werknemers met een vaste baan, en jongere flexkrachten. Over de rug van die flexkrachten proberen werkgevers ook niet zelden om onder ‘dure’ cao’s uit te komen.

En nee: dit alles is geen reden om te stoppen met cao’s. Het alternatief, onderhandelen met ondernemingsraden en bedrijfsvakbonden, heeft daarvoor te veel nadelen. Werknemers die met hun eigen bedrijf onderhandelen zitten in een zwakkere positie dan de professionele onderhandelaars van een vakbond. En door de algemeen geldende loonschalen los te laten kunnen bedrijven de loonkosten omlaag krijgen en zo beter gaan concurreren, ten koste van de werknemers.

Maar de bonden, en graag ook de werkgevers, moeten wel harder proberen om mensen weer binnenboord te krijgen: vakbondsleden en niet-leden, ouderen en jongeren, vaste en flexkrachten. Er worden her en der pogingen ondernomen om dat te bereiken. Alternatief voor Vakbond geeft ook werknemers die geen lid zijn van een bond een stem in hun cao. De architectenbureaus hebben de tarieven van zzp’ers in de cao opgenomen. Het zijn goede initiatieven, maar het zijn er nog veel te weinig.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden