'Canon is niet goed voor geschiedenisonderwijs'

Het geschiedenisonderwijs verslechtert als de overheid de zogeheten canon – met vijftig belangrijke gebeurtenissen – tot verplichte stof verheft, menen historici.

Wordt Spinoza verplichte stof op school, samen met Annie M.G. Schmidt? Als het aan minister Plasterk (onderwijs) ligt wel. Maar Calvijn of Johan de Witt hoeven niet per se. Zo’n verregaande inmenging in de inhoud van het onderwijs is nooit eerder vertoond, schrijven 23 historici aan de Tweede Kamer. En het geschiedenisonderwijs wordt daar niet beter, maar slechter van.

De historici reageren op een wetsvoorstel van Plasterk om de zogeheten Canon van Nederland verplicht te stellen voor basisscholen en de eerste klassen van het voortgezet onderwijs. Die canon is twee jaar geleden opgesteld door een commissie met neerlandicus Frits van Oostrom als voorzitter en bevat vijftig onderwerpen (’vensters’) die elke leerling moet kennen.

De canon past slecht in de nieuwe opzet van het geschiedenisonderwijs die nog maar een paar jaar geleden is ingevoerd, stellen de briefschrijvers. In die opzet is de geschiedenis ingedeeld in tien tijdvakken. Maar de onderwerpen uit de canon zijn onevenredig over die tijdvakken verdeeld; bovendien ontbreken er onderwerpen die vanuit de tijdvakken geredeneerd onmisbaar zijn.

Tot de negen hoogleraren die de brief ondertekenden behoort onder meer de geestelijk vader van de tien tijdvakken, Piet de Rooij. Daarnaast zijn het vooral deskundigen op het gebied van de didactiek van geschiedenis die tegen de canon te hoop lopen. „We hebben geprobeerd die vensters uit de canon in te passen in de tien tijdvakken; dat lukt alleen met kunst- en vliegwerk”, zegt Arie Wilschut, didacticus aan de Hogeschool van Amsterdam.

Ter illustratie noemt hij de kunststroming De Stijl, die aan de orde zou moeten komen in het tijdvak van de wereldoorlogen. „Dan wil je het hebben over de crisis en over het opkomend fascisme”, zegt hij. „Maar de canon schrijft voor dat je het hebt over de kleurstellingen van De Stijl. Dat wrikt.”

Hubert Slings, destijds secretaris van de canoncommissie, wijst de kritiek van de hand. „Er is een directe link tussen de onzekerheid die tussen de wereldoorlogen heerste en het expressionisme van De Stijl”, zo weerlegt hij het voorbeeld. „De canon past prima in de tijdvakkenbenadering.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden