Profiel

Canadees Michael Spavor, in China opgepakt als ‘staatsgevaarlijk’, geldt als charmante kerel

Michael Spavor met schoolkinderen in Noord-Korea, 2012. Beeld REUTERS

De Canadese zakenman Michael Spavor leek volkomen ongevaarlijk, zelfs wat naïef. Toch werd hij maandag in China opgepakt op verdenking van ‘het in gevaar brengen van de Chinese nationale veiligheid’. 

Met twee gearresteerde Canadezen op rij lijkt er sprake van een Chinese strafcampagne, als wraak voor de aanhouding van Huawei-topvrouw Meng Wanzhou op de luchthaven van Vancouver.

Spavor zou maandag vanuit China naar de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul reizen, maar kwam daar niet opdagen. Hij had contact opgenomen met de Canadese ambassade in China, omdat hij door de Chinese autoriteiten ondervraagd was, maar verdween daarna van de radar. Pas gisteren meldden Chinese staatsmedia dat hij opgepakt was door het Chinese bureau voor staatsveiligheid.

De 43-jarige Spavor is directeur van Paektu Cultural Exchanges, een sociale onderneming die culturele, toeristische en sportieve expedities naar Noord-Korea organiseert. Hij vergaarde enige bekendheid met de organisatie van twee trips van voormalig NBA-basketballer Dennis Rodman naar Pyongyang, waarbij Spavor naar eigen zeggen ‘bevriend raakte’ met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un.

Michael Spavor en Kim Jong-un, tijdens het bezoek van basketballer Rodman. Beeld AFP

De vlot Koreaans sprekende Spavor leerde Noord-Korea kennen tijdens een reis in 2001 en verbleef er in 2005 een half jaar om Engelse les te geven. Sindsdien werpt hij zich op als een brugfiguur tussen de paria-staat en de buitenwereld. Naar eigen zeggen wil hij de banden verbeteren door culturele uitwisseling en economische samenwerking. Volgens zijn website hielp hij bij de restauratie van een historisch paviljoen. Met steun van het Nederlandse Prins Claus Fonds, zo bevestigt het fonds.

Tussenperoon

Met zijn unieke contacten is Spavor een veelgevraagd tussenpersoon, maar hij is ook omstreden omwille van het kritiekloze beeld dat hij van Noord-Korea schetst. Op lezingen noemt hij Kim Jong-un ‘een coole kerel’ en vertelt hij uitgebreid over Noord-Koreaanse videospelletjes en ijsjes in honderdvijftig smaken. Vragen over mensenrechtenschendingen wimpelt hij af: hij is ‘niet geïnteresseerd is in politiek, maar in mensen’.

Het is moeilijk te zeggen of Spavor echt zo goedgelovig is of zich om zakelijke redenen van de domme houdt. Volgens Andrei Lankov, Noord-Koreaspecialist en professor aan de Kookmin Universiteit in Seoul, is Spavor ‘onschadelijk, een charmante kerel met weinig interesse in politiek, en absoluut niet betrokken bij spionage’.

Het is niet duidelijk welke concrete feiten aanleiding hebben gegeven voor Spavors arrestatie, maar het lijkt aannemelijk dat China hem gebruikt als pion in het diplomatiek steekspel met Canada. De Chinese autoriteiten vinden het ongehoord dat de topvrouw van telecombedrijf Huawei in Canada is opgepakt, ook al is zij op borgtocht vrijgelaten.

Eerder werd bekend dat de Canadees Michael Kovrig maandag in Peking werd gearresteerd, eveneens op verdenking van het in gevaar brengen van de Chinese nationale veiligheid. De organisatie waarvoor Kovrig werkt, voldeed niet aan nieuwe Chinese wetgeving, aldus de Chinese autoriteiten. Het is onduidelijk of Spavors sociale onderneming aan dezelfde wet is onderworpen, en ook in gebreke bleek te zijn.

Lees ook: 

Is Huawei onbetrouwbaar, of speelbal in de handelsoorlog?

Wat hebben de Amerikanen tegen Huawei, de grote Chinese producent van smartphones en telecomnetwerken? Leverde Huawei aan Iran in een tijd dat de VS dat niet toestonden? Of dienen zulke beschuldigingen een ander doel: voorkomen dat Huawei een leidende rol speelt in de techsector?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden