Camus, Carmiggelt, of toch een ander boek?

BERT KEIZER

Wat lees je op vakantie? Ik ga niet op vakantie 'om eindelijk eens te kunnen lezen' want ik lees altijd. Maar op vakantie neem ik liever geen opgaven mee. Geen boek waar je tegenop moet klimmen. Meer iets dat heel diep gaat en dat toch leest als Carmiggelt. Dat dacht ik vorig jaar bij 'De Mythe van Sisyphus' van Camus. Hij leek me de man die me met groot gemak langs de (overigens niet zo diepe) afgrond van mijn zelfmoordgedachten zou voeren waarna ik verder zou gaan spelen in de grazige weiden van een bewust en intens gewild leven. Viel me tegen. Ik zat al gauw vast in het struikgewas van allerlei filosofische abstracties waarvan de schrijver meent dat ik ze grondig ken en er net als hij vanaf wil.

Herlezen bevalt me beter, hoewel je daarmee moet uitkijken. In Egypte herlas ik de 'Camera obscura' bij 45 graden in de schaduw. Ik werd gek van de verzengende hitte waaraan niet viel te ontkomen. Beets' lome luwte onder loofbomen aan stadsgrachtjes in 'Hoe warm het was en hoe ver' bezorgde me een acute aanval van heimwee naar Nederland. Een vriendin las voor haar terugkeer na een lang verblijf in Ghana 'Boven is het stil' (en beneden is het kil) van Gerbrand Bakker, om op die manier de landing op Schiphol te verzachten, want ze zag er erg tegenop om weer met Nederland omhangen te worden. Maar ik wil juist even weg van Nederland. 'Lolita' is dan een betere keuze. Nabokov verveelt nooit ofte nimmer. Dat geldt ook voor Russells autobiografie, al bestaat die voornamelijk uit verzinsels. Beckett past niet goed bij schattige romaanse kerkjes. Kafka bewaar ik liever voor thuis in de winter. Ik wil immers vermaakt worden, niet getest.

Ik dacht deze zomer even aan 'Mein Kampf als campinglectuur, maar uit angst voor wat de buren ervan zouden denken durf ik het niet. Bruine kaft eromheen? Ja, maar als ze er vervolgens toch achter komen dan hang je dubbel.

Een andere fout is dat je in Frankrijk denkt dat je Frans eigenlijk niet eens zo beroerd is, want ik kom heel redelijk uit de plaatselijke krant. Dus, daar gaan we, koop je in een boekwinkel iets monumentaals dat je al jaren wilde lezen en dat je nu eindelijk in een prachtige editie ziet staan voor een paar euro. Langs die route ben ik al jaren de onterechte eigenaar van Chateaubriands 'Memoires d'outre Tombe' en een negentiende eeuwse editie van Montesquieu's 'Lettres Persanes'. Over de jaren heb ik geleerd om vooral biografieën, memoires en geschiedenisboeken mee te nemen. Onderbreken is geen probleem en je kunt je reisgenoten eindeloos onderhouden of vervelen met het laatste nieuws over Brando, Hermans, Bolland, Burgess, Truman, Hendrix of Tennessee Williams. Ik noem Williams omdat ik zijn biografie 'Mad Pilgrimage of the Flesh' dit jaar meeneem. En verder de geschiedenis van de Internationale School voor Wijsbegeerte in Amersfoort, door Frans en Florian Jacobs geschreven. Ik ben er al in begonnen. De Jacobsen beschrijven met een glimlach hoe een aantal deftige, zeer goed opgeleide dubbele namen met veel geld, tijd en geest ter beschikking, temidden van de in heel Europa woedende orkaan een oase meenden te kunnen stichten waar heilzame bezinning van zou uitgaan om de internationale chaos te bedwingen. Ja, zo is het geschreven.

Het mooiste verhaal over vakantielezen hoorde ik van een vriendin die vlak voor de vakantie inderhaast een boek meegriste uit de boekhandel, getiteld 'Heidegger en zijn tijd'. Ze verheugde zich op de zoveelste ontmaskering van deze in het geheel niet deugende filosoof die immers in het diepst van zijn ziel vol bruine drab zat. Het was nogal een dikke pil dus dat beloofde wat. Aangekomen op de camping opende ze het boek op de tweede dag toen alle reisbeslommeringen min of meer van haar afgevallen waren. Zoals dat gaat bij een biografie begon ze eerst naar foto's te zoeken en wierp ze een vluchtige blik op de hoofdstuktitels. Geen foto's, waarop ze die hoofdstuktitels wat aandachtiger las: 'Het in-zijn als zodanig', 'De zorg als zijn van het erzijn', en pas toen begon de afschuwelijke waarheid langzaam in te dalen. Wat ze had gekocht was Heideggers 'Zijn en Tijd'.

God straft zichtbaar en direct, zeggen we dan.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden