Campagnestrategen: Rutte was te lang onduidelijk over regeren met de PVV

Champagne bij D66. Beeld ANP

Zeg niet tegen Wijnand Duyvendak, campagneleider van GroenLinks, dat de operatie-Jesse Klaver alleen maar vorm was. "Ik heb me er nogal aan gestoord dat men zei dat het niet inhoudelijk was. In de Afas Live heeft Klaver ruim een half uur een inhoudelijke speech afgestoken. In werkelijkheid was hij meer een Fidel Castro dan een Barack Obama, en toch bleven mensen dat zeggen."

Duyvendak van GroenLinks sprak vanochtend vroeg met een broodje en een kop koffie openhartig met de andere campagneleiders over de afgelopen verkiezingsstrijd. Het terugblik-ontbijt is traditie in politiek Den Haag. Duyvendak werd gevraagd naar de reden waarom hij Jesse Klaver als een soort popster had neergezet. "We hebben ons verdiept in moderne politieke communicatie. Het gaat ook om waarden en emoties en de manier waarop je een boodschap overbrengt. Klaver kan dat ontzettend goed."

Bewondering

De andere aanwezige campagneleiders spraken grote bewondering uit voor de campagne van GroenLinks. Sjoerd Sjoerdsma, de campagneleider van D66: "Ik vond dat Groenlinks een knappe socialmedia-campagne heeft gevoerd." Ook Bas Erlings, de campagneman van de VVD, zei dat GroenLinks het 'goed gedaan' heeft op sociale media, al vond hij zijn eigen partij even goed. "Wat betreft bereik lagen we gelijk aan GroenLinks".

Waren de complimenten voor GroenLinks, kritiek was er voor de VVD. Lange tijd had die partij last van het idee dat de VVD tòch wel met de PVV in zee zou gaan, wat Rutte ook zou zeggen. Erlings: "Dat was zeker in het begin zo. Later zijn we heel veel gaan herhalen dat we dat echt niet gingen doen. Toen ging het weg."

Han Jansen, partijstrateeg van het CDA: "Als ik de VVD-campagne zou evalueren, zou ik achteraf betreuren dat we niet aan het eerste RTL-debat hadden deelgenomen."

Gamechanger

Achteraf gezien, denken de partijen, was dat misschien wel de lang besproken gamechanger. Sjoerdsma: "De televisiedebatten waren voor ons het CDA superbelangrijk. In november stonden we op 14 zetels. Dat was oké, maar niet supergoed. Toen bij het eerste RTL-debat PVV en VVD ontbraken, was dat voor ons een gouden kans."

Voor D66 was er nog 'een kleine gamechanger', bekende Sjoerdsma. "Het was erg inhoudelijk. Het ging over onderwerpen als zorg en voltooid leven. Toen Pechtold op enig moment bij Nieuwsuur onverwacht werd geconfronteerd met iemand met een doodswens, reageerde hij waardig en persoonlijk. Dat gaf ons een extra steuntje in de rug."

Voor de VVD is de Turkije-rel in het laatste weekeinde wellicht een verandermoment geweest. Bas Erlings: "Ik weet het niet, maar als ik moet gokken denk ik wel dat het heeft gescheeld. Op dat moment waren er veel mensen die weifelden. De vraag die op dat moment opkwam was: wie gaat ons land veilig en stabiel houden?"

Op dat moment, concludeerden de partijstrategen, kon Rutte zijn 'premiersbonus' opstrijken. Hans Spekman zei dat hij dat voor de PvdA in ieder geval had geconstateerd. "Ik was op dat moment best wel trots op Koenders, Aboutaleb en Asscher, die zich niet onbetuigd lieten, maar het krediet voor de oplossing van die crisis ging naar Rutte."

Over de campagnemethoden van Geert Wilders had geen van de aanwezigen geen goed woord over. Jansen: "Ik denk dat PVV echt op een hogere uitslag had gerekend. Die partij heeft wel een prijs betaald voor een campagne die in 140 tekens werd gevoerd."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden