Cameron matigt toon over EU

Voor hervorming is weinig speelruimte, beseft Britse premier bij bezoek aan Oost-Europa

De spotprent in The Times van gisteren is veelzeggend. De Britse premier David Cameron staat met bokshandschoenen klaar om de boksbal in de kleuren van de Europese vlag te lijf te gaan. Zodra hij rood aangelopen de EU-boksbal een dreun geeft, veert die zo hard terug in zijn eigen gezicht dat hij knock-out achterblijft. De Europese sterren cirkelen boven zijn hoofd van duizeligheid.

Cameron reisde de afgelopen dagen naar Roemenië en Polen om te praten over zijn hervormingseisen in aanloop naar het beruchte referendum over het Britse lidmaatschap van de Europese Unie. De Britse regering onderhandelt met de andere Europese lidstaten over een soort nieuwe deal met de EU, die Cameron dan in het referendum - uiterlijk 2017, maar waarschijnlijk al volgend jaar - aan de Britten wil voorleggen.

Als de Britten aan het vrije verkeer van personen willen morrelen, hebben ze aan Polen een slechte, liet de Poolse premier Beata Szydlo weten tijdens hun gezamenlijke persconferentie. De meest controversiële eis van Cameron is immigranten uit andere EU-landen de eerste vier jaar de toegang tot uitkeringen en andere sociale voorzieningen te ontzeggen. Discriminatie, vindt Szydlo. Ook de andere Oost-Europese EU-landen zijn fel tegen. Er komen jaarlijks een paar honderdduizend EU-immigranten naar het Verenigd Koninkrijk. Velen uit Polen, Roemenië of Bulgarije.

Met zijn andere hervormingseisen stuit Cameron op minder weerstand. Zo wil hij meer macht uit Brussel terughalen, de interne markt concurrerender maken en de positie van de niet-eurolanden beter beschermen.

Nigel Farage, leider van de anti-EU-partij Ukip, vindt de onderhandelingen een farce. "Het is overduidelijk dat Cameron in de EU wil blijven, dus dat maakt zijn onderhandelingspositie heel zwak."

Daar waar Cameron twee jaar geleden nog zei dat de EU 'fundamenteel moest veranderen', is zijn toon nu een stuk gematigder. "Op het punt van het ontzeggen van uitkeringen moeten we onder andere met Polen zoeken naar een oplossing", zei Cameron in Warschau.

"Het lijkt wel een toneelstuk", schreef Isabel Hardman, columnist van The Spectator. Alsof Cameron zich voor de Britse bühne hard opstelt, maar in werkelijkheid al lang weet hoe weinig speelruimte hij heeft om de EU echt te veranderen.

Het laat de spagaat zien waarin de Britse premier zich bevindt. Zelf wil hij dat zijn land EU-lid blijft, mits de unie hervormt. Ondertussen moet hij zijn uiterst kritische achterban tevreden stellen door af en toe met zijn vuist te zwaaien, maar ook moet hij de andere 27 lidstaten te vriend houden om ze voor zijn hervormingseisen te winnen. Nu zijn enige substantiële eis al op weinig begrip kan rekenen in Oost-Europa, moet hij op zoek naar een compromis.

Het zal een enorme kluif worden om met een plan thuis te komen waarmee hij de toch al eurosceptische Britten tevreden kan stellen. In opiniepeilingen ontlopen het ja- en nee-kamp elkaar niet veel, maar als Cameron als verliezer uit deze onderhandelingen komt, zal dat het Britse 'Brexit'-kamp alleen maar sterker maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden