Cameron begint maar vast te blaffen

Britse premier legt vandaag voorwaarden hervorming EU op tafel en dreigt met vertrek als hij zijn zin niet krijgt

"Ik ben bloedserieus", zei David Cameron gisteren. Dat Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad, het maar weet. Vandaag zal de Britse premier hem duidelijk maken wat hij wil veranderen aan de Europese Unie. Komen die hervormingen er niet, is Camerons dreigement, dan heeft hij bij het referendum over het Britse lidmaatschap maar één advies voor de kiezer: Weg uit de EU!

Cameron heeft te kampen met veel euroscepsis in zijn partij. Tientallen parlementsleden en zelfs enkele ministers overwegen voor een Brexit te stemmen. Door niet uit te sluiten dat hij eruit wil stappen en tegelijk niet in detail te treden over de onderhandelingen, denkt hij de Brexit-aanhangers voorlopig de wind uit de zeilen te nemen. Cameron is namelijk zelf pro-EU, maar dan wel een hervormde EU.

Hartelijk zal de premier nooit over Europa spreken. "Ik heb geen enkele emotionele binding met de EU-instituties", zei hij gisteren op het congres van ondenemersorganisatie CBI. "Het gaat om wat het beste is voor dit geweldige land. Hebben we binnen de EU meer kans op economische groei, dan wil ik graag in de EU blijven. Maar als onze eisen niet ingewilligd worden, sluit ik niets uit."

Daarmee stookte de Britse premier het vuurtje op. Vandaag zal hij in een toespraak en in een brief aan EU-voorzitter Donald Tusk uiteenzetten wat hij in Brussel wil veranderen. Niet dat er een lijstje met concrete punten zal worden overhandigd, maar wel een globaal plan voor hoe de Britten de Europese Unie willen hervormen.

Zo moet er weer meer macht naar de nationale parlementen. Het Lagerhuis moet meer te zeggen krijgen over wat in Brussel besloten wordt, vindt de premier. Daarnaast wil Cameron het minder aantrekkelijk maken voor EU-immigranten om naar het Verenigd Koninkrijk te komen. Ze mogen er nog steeds wonen en werken, maar kunnen dan de eerste vier jaar geen aanspraak maken op een uitkering.

Ten derde willen de Britten dat de niet-eurolanden in de EU net zoveel zeggenschap hebben als de eurolanden. Londen voelde zich al enkele keren achtergesteld toen er tijdens eurozone-ontmoetingen zaken op de agenda stonden die ook de andere EU-landen aangingen.

En het laatste belangrijke punt is dat de interne markt verbeterd moet worden. Het is van groot belang voor Groot-Brittannië om meer, makkelijker en sneller handel te kunnen drijven binnen de Europese Unie.

Veel eisen van Cameron zijn om te zetten in een nieuwe Britse deal met Europa. De meeste lidstaten is er veel aan gelegen dat de Britten deel blijven uitmaken van de Europese Unie. "Ik kan me geen EU voorstellen zonder onze goede vriend en belangrijkste handelspartner", zei de Ierse premier Enda Kenny, ook te gast op het CBI-congres. De Ieren zouden economisch te lijden hebben van een Brexit. "En ook wij willen een interne markt die beter functioneert."

Maar met het onthouden van uitkeringen aan EU-immigranten kan Cameron op weerstand rekenen, met name uit Oost-Europa. Landen als Polen en Roemenië beschouwen het als discriminatie om andere EU-burgers niet gelijke rechten te geven. Dat zou ook in strijd zijn met het vrije verkeer van personen, een van de fundamenten van de Europese Unie.

Toch lijkt Cameron positief over de onderhandelingen. Volgens dagblad The Times houdt de regering er rekening mee dat alles snel zal zijn afgerond en dat de Britten in juni 2016 al naar de stembus kunnen.

Maar dan moet wel alles meezitten, en dat is met deze kwesties niet waarschijnlijk.

De Britse inzet

Het gaat de Britten om:

meer macht naar nationale parlementen; de eerste vier jaar geen uitkering voor EU-immigranten; gelijke zeggenschappen voor eurolanden en niet-eurolanden; verbetering van EU's interne markt.

Het Britse electoraat is verdeeld. Een kleine meerderheid wil in de EU blijven. Maar mede door de vluchtelingencrisis brokkelt die meerderheid nu wat af. Een op de vijf Britten heeft nog geen idee wat te stemmen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden