Cambodja legt lucratieve zandhandel aan banden

Beeld Ate Hoekstra

Cambodja heeft een permanent verbod op de export van zand afgekondigd. Tot voor kort gold het opbaggeren en verschepen van zand als miljoenenindustrie in het land, maar de overheid stelt de zandhandel vanuit ecologisch oogpunt aan banden te leggen. Milieuorganisaties bestempelen het baggeren al jaren als milieuramp.

Het zand dat in Cambodja werd opgegraven is met name gebruikt in Singapore. De snel groeiende Aziatische eilandstaat gebruikte het zand jarenlang om nieuw land mee aan te leggen. Sinds de onafhankelijkheid in 1965, is de landmassa van Singapore op die manier met liefst twintig procent toegenomen.

Volgens handelsdata van de VN importeerde Singapore sinds 2007 meer dan 72 miljoen ton zand uit Cambodja, ter waarde van zo’n 740 miljoen dollar. De overheid van het land hanteert andere cijfers; die zeggen dat er niet voor 72, maar ‘slechts’ 16 miljoen ton aan zand uit Cambodja is geëxporteerd.

Natuurbeschermingsorganisaties riepen de overheid al langere tijd op de handel in zand stil te leggen, omdat de grootschalige baggerwerkzaamheden grote gevolgen zouden hebben voor ecosystemen in kustgebieden en de plaatselijke bevolking. Natuurlijke delta's en rivierbeddingen worden zwaar aangetast door het baggeren en de in zand groeiende mangrovebomen raken hun bodem kwijt en sterven. Vissers hebben door de dieper wordende rivier meer moeite bodemdieren als krabben te vangen.

Corruptie

Veel zandbedrijven in Cambodja opereren zonder de bewoners in het gebied daar over te informeren, zeiden natuurgroep Mother Nature en mensenrechtenorganisatie Licadho afgelopen december in Trouw. Ook wordt er vaak stukken dieper gebaggerd dan officieel is toegestaan, met dramatische gevolgen voor de mangrovebomen die in het zand wortelen. Mede door wijdverspreide corruptie is van overheidstoezicht amper sprake.

Volgens In Kong Chit, een mensenrechtenadvocaat bij Licadho, geeft de overheid wel licenties af, maar weet ze vervolgens niet waar een bedrijf exact mag baggeren. Bedrijven zijn verplicht over hun werkzaamheden met lokale gemeenschappen te overleggen, maar in de praktijk gebeurt dat zelden, zegt hij. "De overheid hoort dat te sturen en hoort bedrijven te stoppen als ze de regels overtreden”, zei Chit daar over in Trouw. “Maar de overheid is meer geïnteresseerd in de zandbedrijven dan in de gemeenschap, want de bedrijven betalen hen goed."

Cambodja is niet het eerste land dat een zandverbod instelt; ook in Indonesië, Vietnam en Maleisië is het niet toegestaan zand te exporteren naar Singapore. Sommige activistengroepen en milieuorganisaties toonden zich donderdag voorzichtig optimistisch over het afgekondigde zandverbod van de Cambodjaanse regering, maar blijven sceptisch over de vraag of de overheid het verbod actief gaat handhaven. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden