Caloriearm eten is goed voor het lijf en verlengt het leven

dieet | Een beetje honger lijden is goed, die wet telt overal in de natuur. Maar geldt ie ook voor de mens? In elk geval voor resusapen.

Een hongerdieet verlengt het leven dus toch. Twee langlopende studies spraken elkaar tegen, maar de onderzoekers hebben hun resultaten naast elkaar gelegd en komen nu tot een voorzichtige conclusie: ook primaten die matig eten, worden ouder, maar de grootte van het effect verschilt per dieet en per aap.

Het is een wet die overal in de natuur geldt. Een beetje honger lijden is goed voor het lijf. Biologen zien al bijna een eeuw lang dat ratten en muizen in hun laboratoria die dertig procent minder eten dan normaal, hun leven ook met dertig procent verlengen.

Ook andere dieren, van gistcellen en fruitvliegjes tot zoogdieren, bleken ouder te worden als ze minder aten. Logisch, zegt de biologie. Overdadig eten is sowieso slecht, maar bij een beetje schaarste investeert het lijf meer in onderhoud.

De vraag was alleen: geldt dat ook voor de mens? Staat de fontein van de jeugd gewoon op tafel?

Ja, zeiden biologen van de universiteit van Wisconsin acht jaar geleden. Ze hadden het onderzocht bij resusapen en die verouderen op dezelfde manier als de mens. Twintig jaar lang hadden ze twee groepen van ieder 38 aapjes gevolgd. De ene groep mocht naar hartelust eten, de andere zat op dieet. In 2009 schreven ze dat de groep met het caloriearme dieet nog voor tachtig procent in leven was, terwijl van de controlegroep de helft was overleden.

Die verschillen zag een concurrerende groep uit Maryland niet. Ook deze biologen hadden twintig jaar lang hongerende resusapen bestudeerd. Die waren gezonder dan de apen uit de controlegroep, maar de sterfte was niet lager. Wellicht omdat de studies nog niet lang genoeg liepen voor dergelijke conclusies, suggereerden de biologen uit Maryland toen. Resusapen worden in gevangenschap gemiddeld 27 jaar.

Maar nu ze de studies hebben vergeleken, begrijpen ze de verschillende uitkomsten beter. Ten eerste waren het in Wisconsin alleen volwassen apen, terwijl in Maryland ook jonkies moesten hongeren. En dat laatste heeft geen effect, concluderen ze in het vakblad Nature Communications. Terwijl bij ratten en muizen was gebleken dat een hongerdieet van meet af aan zin heeft, remt het bij primaten (en wellicht dus ook de mens) pas in een volwassen lichaam de veroudering; het jonge lijf moet er nog van groeien.

Tweede verschil: de controlegroep in Maryland zat eigenlijk ook op dieet. Qua calorieën maakte het niet eens zoveel uit, maar terwijl de aapjes in Maryland zich aan hun 'schijf van vijf' hielden, kreeg de controlegroep in Wisconsin veel vette, zoete hapjes. Dus: caloriearm is goed, en het hoeft niet eens die min dertig procent te zijn, maar zorg wel dat je al je voedingsstoffen binnenkrijgt.

Ten slotte was er een verschil tussen de seksen. Met het klimmen der jaren werden zowel de vrouwtjes als de mannetjes dikker, maar het opgehoopte vet was bij de laatste veel schadelijker. De mannetjes gingen eerder dood aan met name hartkwalen, ook al waren hun eega's net zo dik.

Een echte harde conclusie durven de Amerikaanse onderzoekers nog niet te trekken, daarvoor zijn de onzekerheden nog te groot. Maar ze constateren met genoegen dat diverse apen in hun hongergroepen de veertig zijn gepasseerd, extreem oud voor een resusaap. En die winst moet ook bij de mens te boeken zijn, schrijven ze tot besluit.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden