Calimeroeffect is verdwenen

GRONINGEN - Bescheidenheid is niet de grootste deugd van Henk Vonhoff die vandaag op de kop af 12,5 jaar commissaris der koningin is in de provincie Groningen. Was hij bescheiden geweest dan had hij genoegen genomen met een boekenbon ter gelegenheid van zijn jubileum, een bos bloemen van zijn secretaresse, en een handdruk van de gedeputeerden.

HANS DE PRETER

In plaats daarvan heeft het provinciebestuur 75 000 gulden uitgetrokken om zijn jubileum te vieren. Voor dat bedrag is een groot symposium georganiseerd en is de Martinikerk afgehuurd waar 1500 genodigden de commissaris vanmiddag de hand kunnen drukken.

Een haantje de voorste en een ijdeltuit zijn kwalificaties die de ronde doen over Vonhoff. Maar dat zijn slechts enkele kanten van zijn persoonlijkheid. Vonhoff (61) is dan ook niet aangesteld als commissaris van de koningin om bescheiden op de achtergrond te blijven, maar juist om nadrukkelijk aanwezig te zijn en zo veel mogelijk voor Groningen binnen te halen. Wat dat laatste betreft heeft de provincie het een en ander aan hem te danken. Al dateren zijn grootste wapenfeiten uit zijn beginperiode.

Toen sprong hij op de bres voor de komst van de PTT naar Groningen. Samen met de vroegere burgemeester Buiter en oud-staatssecretaris Scherpenhuizen knokte hij voor de komst van zoveel mogelijk PTT-ers. Wie nu de diverse grote PTT-kantoren in Groningen ziet waarin circa 2200 mensen werken, beseft hoe belangrijk de spreiding van de PTT voor de noordelijke economie is geworden.

Dat Vonhoff geen blad voor de mond neemt wanneer de belangen van Groningen in het geding komen, ervoer vorig jaar nog de hoofdredacteur van het NOSjournaal. Ten overstaan van tal van kopstukken uit de toeristische sector pakte hij de telefoon tijdens een boottochtje om in pittige bewoordingen zijn beklag te doen over het feit dat het journaal geen verslag wilde doen van de Nationale Watersportdag die in Groningen van start ging. Maar het afgelopen jaar lijken de verhoudingen weer verbeterd: een van de sprekers tijdens het symposium is de eindredacteur van het journaal, G. van der Wulp.

Overigens is het de afgelopen jaren vrij rustig rond Vonhoff. Een uitglijer maakte hij nog wel in 1991 toen hij Groningse journalisten tartte met een opmerking over de kandidatuur voor een nieuwe burgemeester van Groningen. Er waren vele speculaties over de vraag wie burgemeester Staatsen zou opvolgen. Maar volgens een plagende Vonhoff was de juiste kandidaat nog steeds niet genoemd. Dat leidde er toe dat het Nieuwsblad van het Noorden opnieuw ging graven wat er toe leidde dat de naam van kandidaat Hans Ouwerkerk voortijdig uitlekte.

Een van de verdiensten van Vonhoff - oud-staatssecretaris van CRM, oud-burgemeester van Utrecht en door de toenmalige minister Wiegel gevraagd om commissaris in Groningen te worden - is ook dat hij zorgde voor betere bestuurlijke verhoudingen in Groningen. Toen hij in 1981 commissaris werd, had Groningen vervelende ervaringen achter de rug met een links college van Gedeputeerde Staten.

“Vonhoff heeft er aan meegeholpen dat het beeld van Groningen is veranderd. Toen hij hier kwam was sprake van het 'Calimero'-effect: Groningse bestuurders riepen toen telkens: 'zij zijn groot, en ik ben klein, en dat is niet eerlijk'. Er werd tot vervelends toe gehamerd op de achterstand van Groningen. Maar sinds Vonhoff is Groningen meer vanuit eigen kracht gaan opereren”, zegt loco-commissaris, gedeputeerde G. Beukema (PvdA).

Met de fractie van Groen Links onderhoudt Vonhoff zakelijke verhoudingen. Weliswaar heeft Vonhoff uitgesproken meningen, bijvoorbeeld over aardgaswinning in de Waddenzee, waar hij voorstander van is, toch is er bij Groen Links in de Staten wel respect voor hem. “Hij doet z'n best wel. Hij heeft de handicap dat hij destijds als VVD'er is benoemd in een wat linksere provincie. Maar we hebben geen klachten”, zegt fractievoorzitter Lameris. Groen Links heeft geen vragen willen stellen over het feit dat de jubileumvoering 75 000 gulden kost. ”Een beetje symposium en receptie kosten nu eenmaal wat geld. Maar onze fractie vindt wel dat andere medewerkers van de provincie ook iets moeten krijgen bij een 12,5 jarig jubileum.”

Ongetwijfeld heeft Vonhoff achter de schermen, dankzij zijn contacten in Den Haag of dankzij een van zijn vele nevenfuncties, zoals voorzitter van de raad van commissarissen van de Gasunie, het een en ander voor Groningen betekend. Maar wat dat heeft opgeleverd, is lastig meetbaar. Beukema roemt zijn tomeloze inzet. “De laatste tijd zijn er misschien minder successen te noteren. Maar dat is toch ook te wijten aan de recessie. Vonhoff werkt er wel degelijk hard voor en wellicht hebben we binnenkort nog wat moois te melden.”

Vonhoff heeft toch enkele keren in het stof moeten bijten. Zo ging de vestiging van het chemische concern Xantar naar Delfzijl niet door. Ook wordt de directie Noord van Rijkswaterstaat in Leeuwarden geconcentreerd, mede dankzij slim lobby-werk van Wiegel.

“Wat doen wij met het huis van Thorbecke?”, is het thema van Vonhoffs jubileum-symposium. En dat is geen toeval. De afgelopen jaren is Vonhoff binnen de VVD actief gebleven. Ook vanuit Groningen heeft hij steeds zijn liberale standpunten verkondigd, met name over het binnenlands bestuur. Overigens is Vonhoff nooit bang geweest om minder populaire standpunten in te nemen en deze uit te dragen, ook bij bijeenkomsten van mensen met een andere mening, zoals demonstrerende boeren. De komende jaren blijft er nog genoeg te doen voor Vonhoff. Een van de zaken waarvoor hij zich kan inspannen is de komst van de Zuiderzeespoorlijn naar Groningen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden