Californië schiet met 'voorstel 187' op illegalen

LOS ANGELES - Je kunt er de laatste dagen de klok bijna op gelijk zetten. Zodra de lunchpauze aanbreekt, gaan groepen schoolkinderen de straat op in het centrum van Los Angeles, dat grenst aan de Mexicaanse wijk. Ze omhullen zich met de Mexicaanse vlag en dragen borden en spandoeken met teksten als 'No To Prop. 187'.

BERT VAN PANHUIS

Onder begeleiding van politiewagens lopen ze naar City Hall, leuzen in het Spaans scanderend. Ze juichen als automobilisten toeterend hun instemming betuigen. Samen met tientallen andere groepen scholieren vormen ze dagelijks een leger van minstens tienduizend demonstranten.

Hoeveel van de demonstrerende kinderen illegaal in de Verenigde Staten verkeren, is niet na te gaan. Een groot aantal heeft waarschijnlijk ouders met een verblijfsvergunning, een 'groene kaart', en komt gewoon op voor leeftijdsgenootjes die niet op een legale manier hun weg vinden in de Amerikaanse samenleving. Die leeftijdsgenootjes zullen namelijk van onderwijs worden uitgesloten, als de bewoners van Californië dinsdag 'voorstel 187' aanvaarden. En dat niet alleen. Het hele gezin van een illegale immigrant zal geen van overheidswege bekostigde medische zorg meer krijgen, tenzij er sprake is van een levensbedreigende situatie. Ten slotte zullen onderwijzers en artsen als verklikkers moeten gaan optreden; wanneer ze maar het idee hebben dat kinderen of patiënten illegaal in het land zijn, moeten ze dat rapporteren bij de autoriteiten.

Voorstel 187 zorgt sinds het moment dat het voor beoordeling aan de kiezers is voorgelegd, voor diepe en meestal emotionele verdeeldheid.

Voorstanders beweren dat de illegale immigratie in zuidelijke staten als Californië zo uit de hand is gelopen dat niets anders overblijft dan draconische maatregelen. Tegenstanders zeggen dat voorstel 187 niet alleen onmenselijk en ongrondwettig is, maar ook hypocriet. Illegale immiganten vormen al jarenlang een arsenaal aan goedkope arbeidskrachten, vooral in de landbouwgebieden van de staat.

Maar er is ook het geluid van legale immigranten die voor de sancties zijn, omdat ze vinden dat de illegalen het verpesten voor de hele hispanic gemeenschap.

De hypocrisie-factor dreigt in elk geval al één politieke race te gaan beslissen: de peperdure veldslag om de senaatszetel van Dianne Feinstein. Haar tegenstander Michael Huffington heeft steun aan voorstel 187 niet alleen tot hoeksteen van zijn verkiezingscampagne gemaakt, hij is ook betrokken geweest bij hetzelfde soort praktijken die hij nu bestrijdt. Het gezin Huffington heeft van 1989 tot vorig jaar een kindermeisje in dienst gehad, dat niet beschikte over een groene kaart.

Meneer en mevrouw Huffington hebben de afgelopen week een paar tactieken toegepast om hun gedrag goed te praten, die zelfs de hardste cynicus tot snikken brengt. Meneer toonde zich een waar geëmancipeerde echtgenoot. Arianna (zo heet zijn vrouw) heeft haar in dienst genomen en ik ga haar niet onder curatele stellen, luidt zijn verontschuldiging. Het gaf weer zuurstof aan de stelling dat Huffington een trekpop is van Arianna. Die gooide het weer over de boeg van het sentiment en betrok haar kinderen in de strijd. Mevrouw Huffington: de kinderen waren zo gek op de nanny dat ik het niet over mijn hart kon verkrijgen haar te ontslaan. Geen kwestie van de wet overtreden dus, maar liefde.

Illegale immigratie is niet voor het eerst een heet hangijzer in de Amerikaanse samenleving, dat bleek enkele maanden geleden nog weer eens, toen in Florida met harde hand de toestroom van Cubaanse en Haïtiaanse bootvluchtelingen werd gestopt. Aan de andere kant van de Verenigde Staten, waar de Rio Grande de grens vormt tussen Mexico en Texas en waar je vanuit Baja California bijna lopend de grens kunt oversteken naar het Amerikaanse Californië, trachten mensen, soms hele families, dagelijks, of beter gezegd nachtelijks, die oversteek zwemmend of lopend te doen. Maar naar schatting van de Amerikaanse immigratiedienst NIS verbleven er in 1992 3,4 miljoen immigranten illegaal in de VS. Daarvan namen Texas, Californië en Florida tachtig procent voor hun rekening en voor Californië is het geschatte aantal 1,6 miljoen.

De illegale immigranten zijn belangrijk voor de Californische economie. Ze doen werk waarvoor veel andere Amerikanen hun neus ophalen, en voor weinig geld. Ze veroorzaken weinig problemen, want het laatste wat een illegale immigrant wil, is de aandacht van de politie. Maar ze kunnen zonder dat hen dat meteen weer een enkele reis Mexico oplevert, een beroep doen op de sociale voorzieningen. Het is moeilijk na te gaan of ze uiteindelijk voor een positief of negatief financieel saldo zorgen, maar in het tijdperk dat ook de legale Amerikaan een stap terug moet doen en de overheidsinkomsten minder worden, is de illegaal al snel iemand die een uitvreter heet.

Onder aanvoering van twee voormalige functionarissen van de immigratiedienst heeft zich de afgelopen jaren een coalitie geformeerd van dikwijls op lokaal niveau opererende tegenstanders van de illegale immigratie, die een voorstel hebben geformuleerd dat ze zelf de bijnaam SOS hebben gegeven: Save our State. Hun initiatief heeft de staat de afgelopen maanden diep verdeeld, doorgaans volgens partijpolitieke lijnen, maar met verrassende uitzonderingen. Republikeinen zijn veelal voor Prop. 187, te beginnen met gouverneur Pete Wilson en senaatskandidaat Huffington. Democraten zijn tegen, met Wilsons rivaal voor het gouverneurschap, Kathleen Brown, en Feinstein. Kardinaal Roger Mahoney van Los Angeles heeft zich tegen het voorstel gekeerd en organisaties van onder meer leerkrachten, welzijnswerkers en advocaten doen hetzelfde. Onder de voorstanders zijn activisten te vinden, die het belastingregime willen terugdringen.

De Republikeinen in Californië kregen vorige maand een bittere pil te slikken, toen twee voormalige ministers uit de regering van George Bush naar de westkust kwamen en daar hun beargumenteerde nee tegen voorstel 187 lieten horen. Jack Kemp en Bill Bennett, verre van verlichte geesten, noemden '187' on-Republikeins. Niet alleen is de partij vanouds tegen isolationisme en nativisme (het idee van Amerika voor de Amerikanen) maar uitvoering zou ook handen vol geld kosten. Wat aan de ene kant wordt binnengehaald, wordt aan de andere zijde weer ingeleverd. De heren leven buiten de werkelijkheid, was de reactie van Wilson.

Inmiddels lijken de kansen voor de tegenstanders van de maatregel te keren. En de minderheden beginnen tegen voorstel 187 in het geweer te komen. Leonardo Vilchis, een welzijnswerker in de hispanic gemeenschap van Los Angeles: “We slagen er nu pas in onze mensen ervan te doordringen wat dit voorstel voor etnische groeperingen betekent. Tot voor kort werd er weinig aandacht aan besteed.”

Conchita Ramirez is een van de scholieren die luidkeels protesteren tegen het voorstel: “Ik heb vrienden onder de kinderen van illegale immigranten en ik zie hoe bezorgd ze zich maken over de toekomst. Hun ouders zijn bang dat, als ze niet meer naar school kunnen, ze langs de straat gaan zwerven en in de misdaad en de drughandel terechtkomen. Vaak werken beide ouders, zodat ze op de leerkrachten en de school vertrouwen voor het opvangen van hun kinderen. Dat dreigt weg te vallen.”

Ruben Rodriguez is bakker in de Mexicaanse wijk van Los Angeles. Zijn grootvader kwam in 1911 naar de VS en Rodriguez is dus tweede generatie Mexican American. “We zijn niet allemaal dokters en advocaten geworden”, zegt hij, “maar we zijn volledig Amerikaan. We vechten voor de VS en we betalen belastingen.” Iedereen die zijn bakkerij binnenkomt bindt hij op het hart tegen '187' te stemmen. “Het zou een enorme stap terug zijn, als het werd aangenomen. Natuurlijk is immigratie een probleem. Maar wat ze nu willen, is het af te wentelen die niet tot de blanke bevolking behoren. Dit is niet de oplossing.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden