Californië is nog niet van homohuwelijk af

Volgend jaar moet een referendum in Californië het nu verboden homohuwelijk redden. En anders toch de federale rechter.

Na de uitspraak dinsdag van het Hooggerechtshof van Californië, die voor trouwlustige Californiërs van gelijk geslacht zo teleurstellend uitpakte, waren er demonstraties die hier en daar uitliepen op rellen. Maar er werden ook enkele honderdduizenden euro’s ingezameld voor het ophalen van handtekeningen voor een referendum. Dat moet het verbod op het homohuwelijk uit de grondwet halen, dat er afgelopen november juist door de kiezers –met klein verschil– in was gezet.

Dat eerste referendum was weer een reactie op een uitspraak van hetzelfde Hooggerechtshof waarin het homohuwelijk werd erkend. Tot november vorig jaar konden daardoor 18.000 stellen met elkaar trouwen.

In hun uitspraak van dinsdag verzuchtten de rechters dat ze weinig anders konden doen dan het homohuwelijk verbieden, omdat volgens de Californische grondwet de kiezers nu eenmaal diezelfde grondwet mogen wijzigen. Om geen chaos te veroorzaken, lieten ze echter de 18.000 al gesloten huwelijken in stand. De staat moet die gewoon erkennen, zelfs al mag ze homohuwelijken die in andere staten zijn gesloten, of in landen als Canada of Nederland, niet erkennen.

Het zou beter zijn, suggereren de rechters, als het veranderen van de grondwet niet zo gemakkelijk was. Maar de wil van het volk negeren kunnen ze alleen als daarbij echte burgerrechten worden aangetast. En dat is hier niet zo, schrijven ze, want homostellen houden dezelfde rechten als getrouwde mensen, tot het adopteren van kinderen toe. Alleen mag het geen ’huwelijk’ heten.

De beslissing kwam niet onverwacht. Toch is ze groot nieuws in de VS, want daarmee lijkt een beweging die bijna heel Amerika omspande te zijn gestokt. De ene Amerikaanse staat na de andere liet het homohuwelijk toe, soms afgedwongen door de rechter, soms aangenomen door de volksvertegenwoordiging. Begin mei werd Maine de vijfde staat in dat rijtje, na Vermont, Massachusetts, Connecticut en Iowa. Het gaat daarbij op Iowa na om staten in het noord-oosten van de VS, traditioneel progressiever dan de rest van Amerika. Het was bijna gelukt in New Hampshire. Ook in New Jersey en in New York zijn wetten op het homohuwelijk in de maak.

Een mogelijkheid voor homo’s om te trouwen in zowel Californië als New York zou conservatieve staten in het zuiden en westen, die juist in de wet hebben gezet dat een huwelijk alleen tussen een man en een vrouw gesloten kan worden, echt niet van gedachten hebben doen veranderen. Maar het had wel voor het Hooggerechtshof in Washington aanleiding kunnen zijn vast te stellen dat de cultuur van het land was veranderd en dat zo’n onwrikbare definitie van het huwelijk uit de tijd en discriminerend is.

Nu het in Californië voorlopig niet is gelukt, proberen twee vooraanstaande advocaten het maar zonder dat argument. Ted Olson en David Boies, die beroemd werden als tegenstanders in ’Bush versus Gore’, over de uitslag van de presidentsverkiezingen in 2000, treden nu samen op voor twee vrouwen en twee mannen die willen trouwen. Eerder deze week klaagden ze Californië aan bij een federale rechter, met de bedoeling dat de zaak uiteindelijk bij de hoogste rechters in Washington belandt.

Spannend wordt het echter meteen al: ze hebben gevraagd om het nieuwe grondwetsartikel voorlopig buiten werking te stellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden