Caché van Michael Haneke alom gekozen tot beste film

Jann Ruyters

De film ’Caché’ van Michael Haneke scoorde vorig jaar opvallend magertjes in Frankrijk. Op het festival in Cannes waar de film in 2005 in première ging, was er voor Haneke naast een oecumenische prijs en de prijs van de internationale filmkritiek, alleen de regieprijs. Bij de Césars, de Franse filmprijzen, won de film niets.

Haneke meldt in een interview op de dvd zelf lachend dat zoals de Oostenrijkers niet van zijn Oostenrijkse films houden, de Fransen niet van zijn Franse films houden. Bij ’Caché’ speelt er nog wel meer. De lang verdrongen dood van 200 Algerijnen, die in 1961 verdronken in de Seine toen hun demonstratie door de politie werd neergeslagen, vormt de morele kern van ’Caché’. Die maakt de film voor het Franse publiek vast wat moeilijker te verteren.

In het licht van die collectieve verdringing is het eigenlijk ironisch dat de film verder weg van Parijs wel zo’n zegetocht maakt. December vorig jaar won ’Caché’ al diverse Europese ’oscars’. En dit jaar prijkt de film bovenaan de keuzelijstjes van de filmcritici. Caché is nummer 1 onder de filmcritici van het Engelse filmtijdschrift Sight and Sound, en wordt het meest genoemd door critici van De Filmkrant. Gisteren werd de film officieel tot beste film gekozen door de Kring van Nederlandse Filmjournalisten. Zelden was er zoveel overeenstemming over een beste film, en die was er eerder zeker niet over het werk van de strenge Oostenrijker Michael Haneke.

De verklaring schuilt in ’Caché’ zelf, uiteraard, visueel niet heel filmisch, maar wel een film die over ’ons’ gaat, terwijl hij ook weer net Frans genoeg is om niet helemaal met ’ons’ samen te vallen. Wij zijn (westers, wit, rijk en – in sommige gevallen ook beroepsmatig – kritisch) als hoofdrolspeler Georges, maar we zien, anders dan hij, vanuit onze bioscoopstoel wel scherp waar hij zich schuldig aan maakt. Al die boeken, al die morele en politieke kennis, en toch zo ’rücksichtlos’ alleen maar voor jezelf kiezen!

Toch vormt die les niet de speciale kracht van ’Caché’. De kracht schuilt in die verborgen camera, die onzichtbare bespieder, die ook de toeschouwer gevangen houdt, nog tot lang na de film. Van wie is die blik? Zijn dat onze kinderen? Is dat het geweten dat opspeelt? Het onbewuste? Is het God? Haneke zelf? Wie zal het zeggen. Weet wel dat hij ook U bespiedt!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden