Buurvrouw, heeft u misschien een kopje stroom voor me?

Huishoudens in de Groningse wijk Hoogkerk testen een netwerk waarmee je zelf stroom maakt. En wat niet nodig is, kan naar de buren.

Hoogkerk heeft een Europese primeur: in de Groningse buitenwijk vormen vijfentwintig huishoudens het Smart Grid Hoogkerk, dat deze week officieel werd gelanceerd. Samen produceren de Hoogkerkers zo goedkoop en duurzaam mogelijk hun eigen energie. Verschillende slimme apparaten zorgen vervolgens voor een doordacht verbruik.

Projectleider Frits Bliek van energiekennisbedrijf Kema, dat het slimme netwerk ontwikkelde: „Zo veel mogelijk apparaten gaan pas aan als er veel elektriciteit wordt opgewekt. Als er bijvoorbeeld veel wind of zon is.” Maar niet elk apparaat kan in de wacht gezet worden, geeft Bliek toe. „Tv kijken of koffiezetten willen mensen meteen doen.” Maar bij elektrische auto’s is het heel goed mogelijk ze zo te programmeren dat ze wachten met opladen tot een rustig moment, zoals ’s nachts.

De Groningse Kema-vestiging test Smart Grid Hoogkerk de komende tweeënhalf jaar, in opdracht van de EU. Bliek twijfelt er niet aan of slimme lokale energienetwerken – smart grids – hebben de toekomst. „De huidige netten kunnen de steeds groeiende vraag naar stroom voor bijvoorbeeld warmtepompen of elektrische auto’s niet aan. Door vraag en aanbod kleinschaliger te organiseren, hoeven er geen nieuwe kabels te worden getrokken. Stel je voor dat je een stad als Groningen open moet trekken – wat een gedoe.”

Aan comfort hoeven de Hoogkerkers niks in te leveren. Wie bijvoorbeeld niet op een daluur wil wachten met het draaien van de was, kan ook kiezen voor ’was direct’. De eerste bevindingen zijn in dat opzicht trouwens verrassend. Bliek: „Wij zien dat mensen verder gaan dan wij eigenlijk gedacht hadden. Ze vragen of het ook mogelijk is dat apparaten helemaal niet aan gaan als de stroom boven een bepaalde prijs uit komt.”

In de Hoogkerker proef komt de stroom van windmolens en zonnepanelen, maar het meeste maken de deelnemers zelf. Zij hebben allemaal nieuwe ketels gekregen, die naast warmte ook 1000 watt stroom kunnen produceren. De zogeheten micro-wkk’s zijn gekoppeld met een centrale server waar vraag en aanbod van alle huizen bij elkaar komen. „Als de een wat over heeft, kan het geleverd worden aan de buurman. En wie substantieel meer levert dan hij verbruikt, ontvangt daar een vergoeding voor.”

Voor Kema Groningen lag een test om de hoek voor de hand. Bliek: „Als we een keer een boutje vast moeten draaien, rijden we snel even bij de mensen langs.” Maar nodig is het niet dat de huishoudens onder de rook van Kema liggen en dicht bij elkaar. Ook het echtpaar Wieleman in De Punt, zo’n vijftien kilometer van Hoogkerk, doet met de proef mee. Bij Theo en Hetty Wieleman in de bijkeuken is een lege plek aan de muur. De oude ketel is weg. In de garage aait Theo haast liefkozend over de nieuwe micro-wkk die zacht staat te brommen. „Het klinkt ons als muziek in de oren”, zegt de heer des huizes, die werkt bij Gasunie in Groningen en een energiefreak is. Overal in huis heeft hij apparaten voorzien van metertjes waarmee hij het verbruik bijhoudt op de computer.

Het display op de nieuwe ketel geeft voortdurend aan hoeveel stroom geproduceerd wordt. Hetty: „Als hij vol in bedrijf is, hebben we de neiging snel koffie te gaan zetten of een cake te bakken. Leuk, dan gebruiken we onze eigen stroom.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden