'Buurthuizen zijn leuk, maar het gaat om school of werk'

AMSTERDAM - Jongeren die elkaar via buzzers en draagbare telefoons razendsnel oproepen. Politieagenten die binnen een mum van tijd door een steeds verder aangroeiende groep jongeren in het nauw worden gedreven. De problemen van de politie met Marokkaanse jongeren zijn van karakter veranderd, stelde de politie gisteren tijdens een inderhaast belegde persconferentie.

Tot nog toe bleef het geweld van een aantal Marokkaanse jongeren doorgaans beperkt tot incidenten, stelde de politie. De rellen in West, dit voorjaar, ontstonden bijvoorbeeld naar aanleiding van een brandje in een container. Jongeren die erbij betrokken raakten, waren min of meer toevallig in de buurt. Daarin is, menen de politie en de gemeente, verandering gekomen. Jongeren uit de hele stad komen elkaar te hulp en gebruiken de rellen als drukmiddel.

Volgens secrataris A. Abaida van de Stedelijke Marokkaanse raad (SMR) in Amsterdam is dat onzin. “Het blijven incidenten, er is beslist geen sprake van georganiseerd optreden, dat geloof ik niet.” Volgens Abaida waarschuwen de jongeren elkaar wel, “maar zeker niet door de hele stad. Het gaat om kleine vriendengroepjes van zo'n tien jongeren.” Los daarvan bestaat volgens hem een netwerk van zo'n 50 tot 100 criminele jongeren. “Maar daar zijn ook autochtonen bij.”

De jongste rellen in Amsterdam-Oost begonnen volgens Abaida toen twee jongeren een auto bekeken die te koop stond. “De eigenaar gaf één van hen onverwacht een klap. De oorzaak van de onrust is een vechtpartij, geen diefstal. Het optreden in groepsverband door een aantal Marokkaanse jongeren was legitiem, omdat het politieoptreden niet legitiem was.”

Abaida verwijt de politie een vaak hard en selectief optreden. “Marokkaanse jongeren worden soms vernederd, het wordt uitgelokt. Sommige agenten missen de eigenschap om deze jongeren kalm te houden. Het kan in een fractie van een seconde ontploffen. Dan moet je goed kunnen praten.”

Politicoloog C. Loef, die gemeenten adviseert over jeugdcriminaliteit, meent dat er wel degelijk een “verharding en verdieping” gaande is, waarbij Marokkaanse jongeren steeds meer georganiseerd optreden. “Het kan om vriendengroepjes gaan, maar dan zijn er kennelijk wel heel veel van die groepjes vrienden.” Volgens Abaida treedt de politie niet te hard op. “Dat heeft de politie de laatse twee jaar juist helemaal niet gedaan. En dat krijgen ze nu op hun bordje.” Harder optreden is volgens Loef zinvol. “Wat de oorzaak hiervan is weet niemand. Maar het gaat om een zeer hardnekkig type daders.”

Directeur A. Aboutaleb van het instituut voor multiculturele ontwikkeling Forum meent dat “het gaat om een buitengewoon gecompliceerd vraagstuk. Dat kan je niet met eenvoudige middelen te lijf gaan.” Ook Aboutaleb signaleert een verharding. “Het gebeurt tegen een achtergrond van opgekropte woede en machteloosheid, een gevoel niet mee te tellen, en uitsluiting. Ouders met een minimuminkomen kunnen bijvoorbeeld sport niet betalen voor hun kinderen.” Jongerenvoorzieningen alleen zijn geen oplossing, meent hij. “Buurthuizen zijn leuk, maar het gaat om de core-business: school of passend werk.”

Woordvoerder G. Vonderfuhr van het Amsterdams Centrum Buitenlanders meent dat de rellen vooral een “uiting van de tijdgeest” zijn. “In de jaren zeventig had je tegenstanders van de metro, in de jaren tachtig krakers. Nu zijn het toevallig Marokkaanse jongeren. Het is niet vrolijk, maar we hoeven er ook geen nachtmerries van te hebben.”

Volgens Vonderfuhr zijn veel Marokkaanse jongeren teleurgesteld. Na de rellen in Amsterdam West zijn verwachtingen gewekt. “Men zou serieus naar hen luisteren. De politie heeft wel geprobeerd in gesprek te raken, maar dat was niet zichtbaar voor de hele groep. Zij worden onvoldoende mede-verantwoordelijk gemaakt. Er zijn geen zichtbare dingen gebeurd, bijvoorbeeld wat betreft voorzieningen voor jongeren. Ze vervelen zich dood.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden