Buurtbemiddeling ziet veel moois ontstaan: 'Soms is er een handdruk of zelfs een omhelzing'

Beeld Meulendijks Nanne

Buren accepteren steeds minder van elkaar. Buurtbemiddeling doet een poging ruzies op te lossen.

Een overhangende boom, een heg die nooit geknipt wordt, muziek in de tuin. Het is vaak een optelsom van kleine ergernissen die bij sommige buren de gemoederen verhit. Steeds vaker komen er dan buurtbemiddelaars aan de deur. In 2017 gebeurde dat 15.000 keer, een jaar eerder 13.000 keer. En meestal blijkt dan: de buren vallen eigenlijk best mee.

Bemiddeling om burenruzies te beslechten is geen nieuw fenomeen, maar wordt wel populairder. Bij overlast bellen mensen vaak de politie, maar die kan daar niet veel tegen doen. Buurtbemiddeling springt in het gat dat de politie achterlaat. De afgelopen anderhalf jaar begonnen 54 gemeenten met deze vorm van conflictbeslechting. Volgens het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) neemt het aantal burenruzies al jaren toe en accepteren mensen steeds minder van elkaar.

Neutraal terrein

Het gaat vaak om echte huis-tuin-en-keukenruzies, aldus buurtbemiddelaar Marie-Therese Hageman (64) uit Ede. En die lopen soms volledig uit de hand. Waarom sommige mensen het zover laten komen, is niet makkelijk te beantwoorden. "Als mensen verschillend denken over een situatie, wordt het steeds meer zwart-wit", zegt Hageman.

Ook vullen buren voor elkaar in, denkt Peter 't Hoen (66) die samen met Hageman buurtbemiddelaar is in Ede. "In deze tijd weten we niet meer wat er achter de voordeur gebeurt. We nemen dingen aan. Iets kleins kan daardoor groot worden."

De bemiddelaars, altijd vrijwilligers, komen met z'n tweeën om hun neutraliteit te benadrukken. Ze praten eerst met buur A. Dan bellen ze aan bij buur B. Willen die het allebei, dan volgt een gezamenlijk gesprek op neutraal terrein, meestal een wijkhuis.

Tijdens de bemiddeling luistert het allemaal heel nauw. "We kiezen onze woorden zorgvuldig om te voorkomen dat we de escalatie vergroten", zegt 't Hoen. "Als iemand erg onparlementair gaat praten, vloeken of tieren, moet je ingrijpen."

Geen advies

Advies geven ze nadrukkelijk niet, vertelt Hageman. "Een oplossing waar de buren zelf mee komen, wordt door hen gedragen. Een andere oplossing werkt niet. Een gesprek maakt mensen milder, de ander is bereid om wat meer te pikken." Dat is volgens Hageman het geheim van buurtbemiddeling. "Als mensen hun verhaal vertellen, is er in veel gevallen herkenning bij de ander: Als ik had geweten dat je vrouw zo ziek was dat je geen tijd meer had voor je tuin, dan had ik wel even meegeknipt. Als je ziet dat er een ommekeer in hun houding komt, dat is genieten."

"Een intakegesprek heeft vaak al zo'n impact dat mensen zich afvragen waar ze mee bezig zijn", vult 't Hoen aan. "De bemiddeling zelf heeft ook dat effect. Je ziet dat mensen daar gespannen naartoe komen, het is namelijk best wat. In het gesprek geven we aandacht aan de pijn uit het verleden maar het gaat om de toekomst. Straks moeten ze weer naar huis. Dan komen ze elkaar tegen."

"Soms komt het niet goed", zegt Hageman. "Niet alle mensen kunnen zich inleven. Soms heeft het met ziektebeelden te maken of met iets dat in het verleden is gebeurd. Ik zie het niet als onwil, maar als onmacht. Ik ben geen psychiater, maar zo label ik het voor mezelf."

Maar vaak komt het wel goed. "Soms komen er tranen, soms een handdruk of zelfs een omhelzing. Daar word ik heel blij van", zegt Hageman. "Ja", vindt ook 't Hoen, "het is een feest als het goed afloopt. Dan mag wat mij betreft de vlag uit."

'We zeggen elkaar weer gewoon gedag'

De situatie was eigenlijk goed, maar op een gegeven moment ontstonden er irritaties tussen Monique Bommezijn-Blonk (44) uit Maasdijk en haar buren. "De buren hebben zeven kinderen, die maken best veel herrie op de trappen, vooral 's avonds. Ze bouwden een aanbouw aan het huis en hebben lelijk geverfde planken bovenop de schutting bevestigd. Dus toen zat ik tegen die planken aan te kijken.

"We zijn aan de deur geweest om te vragen of het wat stiller kon. Toen kregen we te horen dat wij ook niet stil waren. Dat ze last hadden van onze honden die blaffen als we niet thuis zijn. Daarna ging het van kwaad tot erger. Ik heb de woningbouw gebeld. Die vroeg of we aan buurtbemiddeling wilden meewerken. Toen zijn we om tafel gegaan. De bemiddelaars vroegen steeds om uitleg bij wat we zeiden. Ze lieten ons uitpraten. Eigenlijk verliep het gesprek heel soepeltjes. Aan beide kanten is het goed ontvangen.

"Ze hebben hun schutting aangepast. Er zitten nog steeds planken bovenop, maar normale, nette planken. Ik probeer mijn kleinste hond, de aanstichter van de herrie, zo veel mogelijk mee te nemen. Sindsdien is de situatie weer normaal. We zeggen elkaar weer gewoon gedag."

Lees ook:

Overgewaaid uit Engeland: praten tot de buurt groen is

Goede voornemens stranden minder vaak als je ze levend houdt. Door erover te praten met je buren bijvoorbeeld.

Ik ben nu wel uitge-appt in die buurt-app

Het kan haast niet anders of u bent lid van één of meer app-groepen; van de familie, de sportclub of de buurt. Die dagelijkse stroom van berichtjes kan overweldigend zijn. Stijn Fens stelt paal en perk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden