Bussemaker 'ontregelt' het onderwijs

Minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Beeld ANP
Minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.Beeld ANP

Boetes uitdelen of controleren hoeveel uur een school precies lesgeeft: haar voorganger kwam ermee aanzetten, maar de nieuwe minister van onderwijs Jet Bussemaker wil er zo snel mogelijk van af. Er moeten juist minder regels voor de scholen komen. Gisteren maakte zij bekend dat ze een voorstel dat door de vorige staatssecretaris Halbe Zijlstra werd ingediend, intrekt.

Romana Abels

Zijlstra had, nadat was gebleken dat studenten op sommige hogescholen afstudeerden op halfbakken werk, bedacht dat de Inspectie van het Onderwijs continu controle moest houden op de kwaliteit van het onderwijs. Periodiek zou dan ook, zoals altijd al het geval was, een andere instantie controleren of de opleiding nog voldeed. Maar meer controle is niet het juiste antwoord, meent Bussemaker.

"De kwaliteit van diploma's moet boven iedere twijfel verheven zijn", schrijft Bussemaker aan de Kamer, "het vertrouwen van de samenleving in de kwaliteit van afgestudeerden is essentieel". Toch moeten de instellingen zelf zorgen voor kwaliteit. Aan de Kamer schrijft ze: "Ik zie dat instellingen grotere verantwoordelijkheid nemen. Maar we zijn er nog niet. Uiteindelijk wil ik toe naar een kwaliteitscultuur binnen het hoger onderwijs waarin het besef van publieke verantwoordelijkheid centraal staat."

Bussemaker ziet meer in afspraken met de instellingen, zoals Zijlstra die ook voorstelde. Ze wil dat examencommissies onafhankelijker zijn. Daarin mogen geen leden van het instellingsbestuur zitten, of mensen die financiële verantwoordelijkheid dragen.

De nieuwe lijn geldt niet alleen voor het hoger onderwijs. Eerder deze week maakte Bussemaker al bekend dat ze de rigide urennorm in het middelbaar beroepsonderwijs loslaat. Vandaag debatteert ze erover met de Tweede Kamer. Het meest opvallende aan haar beleid is dat scholen voor middelbaar beroepsonderwijs niet langer hoeven te vrezen voor de inspecteur die uren komt tellen.

Ze licht toe: "Ik heb al vaak meegemaakt dat na zo'n rapport de Kamer roept: 'Er moet meer controle komen, er moet meer wetgeving komen, de minister moet overal bovenop zitten en alles weten. Ik denk ook dat het bij Amarantis heel wenselijk was geweest als de toenmalige minister eerder en scherper in had kunnen grijpen. Daarom ga ik daartoe ook de wettelijke mogelijkheden verruimen. Maar het ging daar ook om een morele kwestie. Dan kan je wetten maken wat je wil, maar dan gaat het echt niet beter. Sterker nog, dan loop je ook het risico dat je dingen zo dichtregelt dat iedereen alleen nog maar die wetten gaat uitvoeren. Als je immers eigen initiatief toont kan dat je duur komen te staan."

Bussemaker gelooft helemaal niet in uren tellen of boetes. "Naarmate je meer regelgeving maakt wordt de reflex van organisaties groter om dat precies zo uit te voeren - zeker als daar sancties op staan. In het mbo kreeg je een heel hoge boete als je het aantal contacturen niet haalde, maar dat heeft niet per se geleid tot beter onderwijs. Regels kunnen ook heel veel kapot maken en vooral ook het initiatief weghalen bij de professionals."

Hoewel scholen er nu van af mogen wijken, houdt Bussemaker in haar voorstel wel een richtlijn aan voor het aantal uren dat het mbo moet lesgeven. Dat is hinken op twee gedachten, vindt D66-Kamerlid Paul van Meenen. Eerder haalde een voorstel van Van Meenen om een urennorm in het voortgezet onderwijs te schrappen, een meerderheid in de Kamer. Nu hoopt hij op dezelfde partijen om ook hier de urenaantallen uit de wet te halen. "Bussemaker heef eerder gezegd dat het aantal uren geen doel op zichzelf moet zijn. Dan moet het ook uit de wet."

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden