Bussemaker hekelt verschillende diagnoses door sociale afkomst

Minister Jet Bussemaker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) op het Binnenhof.Beeld ANP

Kinderen uit welvarende milieus krijgen vaker een dyslexieverklaring, dan kinderen uit minder kapitaalkrachtige gezinnen. Ook maakt het wat uit of Nederlands je eerste taal is: dyslexie wordt dan vaker vastgesteld.

Het zijn signalementen in een onderzoek dat het ministerie van onderwijs laat doen naar de stijging aan dyslexieverklaringen bij Nederlandse kinderen. Komt dat doordat de afwijking zich uitbreidt? Of omdat zo’n verklaring ook verstrekt wordt aan kinderen die misschien gewoon niet zo goed kunnen leren, of niet het juiste onderwijs krijgen? Ouders en scholen gaan misschien wel te gemakkelijk mee in een diagnose, die niet altijd door een bevoegde deskundige gedaan wordt. Immers, wie dyslexie heeft, krijgt meer tijd voor examens en toetsen en dat komt de resultaten meestal ten goede.

Het is voor het ministerie of de Onderwijsinspectie nog te vroeg om op al deze vragen antwoord te bieden. Uitgangspunt is dat niet meer dan 10 procent van de leerlingen last heeft van ernstige dyslexie en niet op te lees- en spellingsproblemen, stelt de Inspectie van het Onderwijs op basis van internationaal onderzoek. In Nederland zitten we daar inmiddels boven: van 10,5 procent van de leerlingen die examen deden is bij de inspectie gemeld dat ze aanpassingen kregen vanwege dyslexie. Op vwo’s gaat het om 6 procent van de leerlingen, op de vmbo’s fors meer. Op een op de zes Nederlandse scholen beschikt meer dan 15 procent van de leerlingen over een dyslexieverklaring.

In het onderzoek dat minister Bussemaker vrijdag naar de Tweede Kamer stuurde, zijn tientallen scholen bevraagd met zowel veel, als weinig dyslectische leerlingen. Op scholen met veel hoogopgeleide ouders zijn relatief meer kinderen met deze aandoening te vinden. Volgens die scholen ligt dat eraan dat zij een goed programma hebben voor kinderen met deze leesproblemen, en dat deze ouders de school weten te vinden. Ook komen er dan vaak hele gezinnen op een school, en zo’n aandoening komt ook regelmatig bij broertjes en zusjes voor. Ten slotte zeggen de scholen dat deze ouders vaak met dyslexieverklaringen komen aanzetten die ze buiten de school om verkregen hebben.

Meer duidelijkheid

Maar dat goede leesonderwijs is juist ook het argument waarop scholen met weinig dyslexieproblematiek zich beroepen. Juist als ze veel migrantenkinderen hebben, willen ze goed technisch leesonderwijs geven of zich profileren als ‘echte leesschool’. Het is inderdaad ook zo dat de ouders van deze kinderen niet vaak komen aanzetten met dyslexieverklaringen van externe bureaus.

Voor minister Bussemaker is het nog niet eenduidig. Eerder bleek uit onderzoek in de gemeente Amsterdam ook al dat op scholen met kinderen uit welvarende milieus meer dyslexieverklaringen voorkwamen. De gemeente laat dit momenteel nader onderzoeken, en ook Bussemaker wil meer weten. “Verschillen in de toegang tot diagnostiek en behandeling van dyslexie op grond van sociale achtergrond zijn niet acceptabel”, schrijft ze vrijdag aan de Tweede Kamer. “Het kan zijn dat er op scholen met veel kinderen met een migratieachtergrond veel aandacht is voor taalonderwijs of dat door een taalachterstand dyslexie niet wordt opgemerkt. Ook kan het zijn dat hoogopgeleide ouders veel actiever zijn om een taalprobleem te verklaren met een diagnose dyslexie.”

In augustus verwacht Bussemaker op basis van de resultaten uit Amsterdam en haar eigen onderzoek meer duidelijkheid te krijgen. “Met die conclusies en aanbevelingen kunnen we, indien nodig, passende maatregelen treffen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden