bush 'schittert' op iraakse televisie.

JAN ZEEGERS

bush 'schittert' op iraakse televisie

Zeker een, soms ook twee keer per avond schittert George Bush sinds kort op de Iraakse televisie. Voor de Amerikaanse president is een hoofdrol weggelegd in de serie De Vijl, die voor het eerst te zien was op 17 januari, precies een jaar nadat Amerikaanse vliegtuigen begonnen met hun bombardementen in Irak.

Ingeklemd tussen beelden van het Witte Huis, kruisraketten die op Irak afstevenen, verwoeste energiecentrales en kapot geschoten bruggen, figureert Bush in een scene van negen seconden. De Irakezen zijn zo vertrouwd met die scene dat een vertaling uit het Engels niet meer nodig is.

"Laat ik duidelijk stellen dat de Verenigde Staten geen enkel meningsverschil hebben met het Iraakse volk" , betoogt de president en de televisie toont vervolgens beelden van een uitgemergeld kind, een huilende moeder voor het graf van haar zoontje, een oude man voor een ruine die ooit zijn huis was.

Irakezen zijn gewend geraakt de door de regering gecontroleerde televisie met een flinke korrel zout te nemen, maar De Vijl kan rekenen op opvallend veel bijval. Veel mensen lijken hun dagelijkse misere eerder te wijten aan George Bush dan aan hun president Saddam Hoessein.

Voor bezoekers die Irak goed kennen en er voor het eerst sinds de Golfoorlog terugkeren, is de haat tegen de Amerikaanse president het meest in het oog springende fenomeen. "De anti-Amerikaanse gevoelens zie je van maand tot maand toenemen" , aldus een hulpverlener die kort na de Golfoorlog in Irak terugkeerde.

De naam van de Amerikaanse president is in Irak goed voor het opwekken van woede, frustratie, verbittering en in sommige gevallen van het gevoel te zijn verraden. De haat gaat veel dieper dan de scheldkanonnades 'Weg, Weg met Bush', tijdens de door de regering georganiseerde demonstraties.

Een bezoeker die even wacht in een apotheek zal al snel een teleurgestelde klant Bush (uitgesproken als Bosh) horen zeggen, als een vloek, omdat het gevraagde medicijn niet voorradig is. Op de markten krijgt Bush de schuld van de hoge prijzen en ambtenaren wijten hun lage salarissen al evenzeer aan de Amerikaanse president.

Een bewoner van de stad Hilla wachtte op een moment dat de regeringsambtenaar die journalisten vergezelde, even niet oplette om de verslaggevers toe te fluisteren: "Vertel die kl. . . .ak van een Bush dat hij ons heeft laten stikken. Door zijn schuld zijn duizenden mensen vermoord" .

Hilla was een van de steden in het zuiden van Irak waar sji'itische islamieten na de Golfoorlog in opstand kwamen tegen Saddam Hoessein. De rebellerende bevolking voelde zich aangemoedigd door uitspraken van Bush, die door sji'ieten in het zuiden en Koerden in het noorden werden gezien als een voorbode van Amerikaanse steun voor een opstand.

Uiteindelijk bleek Saddams leger, dat in de Golfoorlog was verslagen, sterk genoeg om de slecht bewapende opstandelingen te verslaan. Van nabij keken Amerikaanse troepen toe, zonder in te grijpen.

Anti-Amerikaanse gevoelens waren in Irak niet altijd zo wijdverbreid als nu. In de eerste dagen van het luchtbombardement op Bagdad klommen sommige Irakezen volgens ooggetuigen nog op de daken om te juichen toen raketten het ministerie van defensie en het hoofdkwartier van de Baath-partij met de grond gelijk maakten.

De verwachting was dat de Golfoorlog het begin zou worden van een nieuw hoofdstuk in de Iraakse geschiedenis. Van die verwachting is niets meer over. Zelfs leiders van de Iraakse oppositie geven toe dat er voorlopig weinig uitzicht is op een val van Saddam Hoessein. "We verwachten geen oplossing op korte termijn" , verklaarde onlangs Abbas Mehdi, de voorzitter van een oppositiecoalitie, in New York.

In Irak zijn de meeste mensen wel op de hoogte van de strategie van de Amerikaanse president om Saddam Hoessein te behandelen als een 'paria' en hem internationaal te isoleren, maar veel waardering voor dat beleid kunnen ze niet opbrengen. In hun ogen treft het handelsembargo de gewone bevolking en niet Saddam Hoessein en zijn vertrouwelingen.

Veel mensen zoeken in komplottheorieen naar een verklaring voor het verschil tussen de doelstellingen van het Amerikaanse beleid en de resultaten ervan. Een veel gehoorde stelling wil dat Bush in het geheim heeft samengewerkt met Saddam Hoessein, om Iraakse dissidenten uit hun schuilplaatsen te lokken en te vernietigen.

"Ze moeten een of ander akkoord hebben gesloten" , zegt in Bagdad een ingenieur die in Europa heeft gestudeerd. "Hoe kun je anders verklaren dat Bush niets deed toen het bewind op zijn grondvesten schudde?"

Dergelijke komplottheorieen mogen in het Westen absurd klinken, maar ze geven een goed beeld van de stemming in Irak.

expresident kaunda platzak

De voormalige Zambiaanse president Kenneth Kaunda zegt dat hij platzak is en woont in een huis dat zijn zoons voor hem betalen. In de officiele krant Zambia Daily Mail zegt Kaunda dat de nieuwe regering van president Frederick Chiloeba, die hem in oktober in de verkiezingen versloeg, hem geen pensioen heeft uitgekeerd. Kaunda zei dat hij in een 'financieel instabiele situatie' verkeerde, maar dat hij niet op zijn knieen naar de staat zou gaan. "Ik zal niet afdalen tot het niveau van een bedelaar, zelfs niet als ik beroofd word."

De regering heeft gezegd dat aan Kaunda een pensioen zal worden uitbetaald als hij zich formeel uit de politiek terugtrekt. Kaunda heeft gezegd in mei het voorzitterschap van zijn partij te zullen opgeven.

al op school

Een rechtbank in de Finse hoofdstad Helsinki heeft een kanker- en longemfyseempatient in het ongelijk gesteld, die schadevergoeding eiste van twee tabaksfabrikanten, omdat die hem niet genoeg zouden hebben gewaarschuwd voor de schadelijke gevolgen van hun produkten. De rechters wezen de man erop dat hij al op de lagere school was gewaarschuwd voor de mogelijke gevolgen van het roken en dat zijn artsen hem hadden geadviseerd er mee te stoppen. De man heeft 45 jaar gerookt en heeft behalve longemfyseem strottehoofdkanker. Hij heeft aangekondigd tegen de uitspraak in beroep te zullen gaan bij het hooggerechtshof.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden