Bush ontmoet Olmert en Abbas aan vooravond top

(Novum/AP) - Aan de vooravond van de Midden-Oostentop die dinsdag wordt gehouden in Annapolis in de staat Maryland, heeft de Amerikaanse president George Bush maandag de belangrijkste deelnemers afzonderlijk ontmoet. Bush ontving de Israëlische premier Ehud Olmert en de Palestijnse president Mahmoud Abbas op het Witte Huis. Staande naast Olmert zei Bush op een persconferentie optimistisch te zijn en later zei de president op een persconferentie met Abbas de Palestijnen te willen helpen vrede te bereiken.

Bush heeft voor de conferentie vertegenwoordigers van bijna vijftig landen en organisaties uitgenodigd in de hoop vrede in het Midden-Oosten een stap dichterbij te brengen. Hij wil Olmert en Abbas zover krijgen dat ze formeel aangeven de onderlinge vredesbesprekingen te zullen hervatten. Die strandden zeven jaar geleden. De Amerikaanse president hoopt bovendien dat voor het eind van zijn ambtstermijn, in januari 2009, een vredesakkoord zal zijn gesloten tussen Israël en de Palestijnen.

Olmert zei maandag dat de internationale steun voor de conferentie - van Bush maar ook van Arabische landen - zeer belangrijk is voor Israël. "Dit keer is alles anders", zei Olmert, omdat er volgens hem veel steun is voor serieuze onderhandelingen. Abbas zei vol goede hoop te zijn over de conferentie, die volgens hem via verdere onderhandelingen zal leiden tot vrede tussen Israël en de Palestijnen.

Onder de aanwezigen op de top zijn secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties, het internationale diplomatieke Kwartet voor het Midden-Oosten (VS, EU, Rusland en VN) en zijn speciale afgezant Tony Blair, secretaris-generaal Amr Moussa van de Arabische Liga en hoge functionarissen uit Saudi-Arabië, Egypte, Jordanië en Syrië. Deelname van Arabische landen - vooral de landen die Israël niet erkennen - wordt gezien als cruciaal voor het welslagen van de conferentie.

De Palestijnen willen na 'Annapolis' verder onderhandelen over een eigen staat die de Westelijke Jordaanoever, de Gazastrook en Oost-Jeruzalem omvat. Dit zijn gebieden die Israël in 1967 annexeerde. In een eventueel vredesverdrag moeten de definitieve grenzen van het toekomstige Palestina worden aangegeven en moet duidelijkheid worden geschapen over de status van Jeruzalem en het lot van de miljoenen Palestijnse vluchtelingen die tijdens de oorlog van 1948 door Israël werden verdreven, stellen de Palestijnen.

Israël wil delen van de bezette gebieden behouden, onder andere omdat er vandaag de dag 450.000 Israëliërs wonen. De Palestijnen willen alle Israëlische nederzettingen in bezet gebied ontmanteld zien. Behoud van de belangrijkste nederzettingen voor Israël en het afstaan van Israëlisch grondgebied aan de Palestijnen is een mogelijke oplossing.

De joodse staat is fel gekant tegen de terugkeer van Palestijnse vluchtelingen en hun nakomelingen, die nu vooral in de omliggende Arabische landen wonen. Een mogelijke oplossing is terugkeer van een deel van de vluchtelingen en compensatie voor de overigen.

De Palestijnen willen Oost-Jeruzalem als hoofdstad van hun staat. Olmert heeft aangegeven bereid te zijn een aantal Arabische wijken af te staan, maar wil de Oude Stad, waar de belangrijkste joodse, christelijke en islamitische heiligdommen staan, in Israëlische handen houden. Gedeeld bestuur zou een oplossing kunnen zijn.

Voor de top zijn de verwachtingen niet al te hoog gespannen, maar er zijn redenen voor optimisme. Bush, Olmert en Abbas zijn alledrie leiders die er niet al te best voorstaan in eigen land. Een succes zou alledrie goed uitkomen. Daarnaast wijzen opiniepeilingen onder zowel Israëliërs als Palestijnen uit dat een meerderheid van de bevolking achter het sluiten van een verdrag staat.

Feit blijft echter dat de beide kampen wat betreft de belangrijkste agendapunten (grenzen, Oost-Jeruzalem en de vluchtelingenkwestie) nog altijd lijnrecht tegenover elkaar staan. Bovendien is maandag door orthodoxe joden in Jeruzalem en door Hamas-leden in de Gazastrook - waar Abbas niets te vertellen heeft - tegen de conferentie gedemonstreerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden