Bush maakt faam nog niet waar

De overwinning van Al Gore bij de Democraten, maandagavond tijdens de voorverkiezingen in Iowa, is duidelijk en niet voor kanttekeningen vatbaar. Maar de eerste plaats voor George W. Bush bij de Republikeinen is nog lang geen bewijs dat hij zijn reputatie als koploper heeft waargemaakt.

Mocht Bill Bradley, de enige rivaal van Gore in het democratische kamp, de illusie hebben gehad dat hij de vice-president een gevoelige klap kon toedienen in Iowa, dan is die nu verdwenen. De 63 procent voor Gore -tegen 35 procent voor de oud-senator uit New Jersey- is meer dan zelfs zijn eigen team had durven hopen. En de grote vraag is of de kiezers in New Hampshire, waar volgende week de volgende slag in de verkiezingsstrijd voor het Witte Huis wordt geleverd, zich door de uitslag in Iowa laten beïnvloeden. Het is daar nu nog een nek-aan-rek-race, maar blijft dat zo?

Gore heeft maandagavond in elk geval bewezen dat je met een goede organisatie en een batterij medewerkers die het voetvolk in bedwang weten te houden de overwinning al half binnen hebt. De vakbonden, vooral die uit de overheidssector en het onderwijs, hebben zich het vuur uit de sloffen gelopen voor de vice-president.

Daarmee hebben ze eens te meer laten zien dat Gore, wil hij Bill Clinton in het Witte Huis opvolgen, niet zonder de onverkorte steun van die bonden kan.

George W. Bush had zich ten doel gesteld in elk geval de 37 procent van de stemmen te evenaren die twaalf jaar geleden Bob Dole in Iowa haalde in een race met -net als dit jaar- vijf rivalen voor de koploperspositie. Die horde heeft de Texaanse gouverneur met 41 procent genomen.

Maar dat maakt zijn overwinning in Iowa nog niet overtuigend. De grote spelbrekers zijn rivalen Steve Forbes en Alan Keyes, die respectievelijk 30 en 14 procent haalden. En als de rechterflank van de partij zijn stemmen niet had verdeeld over Forbes, Keyes en een derde favoriet, Gary Bauer, dan zou Bush een nederlaag aan zijn broek hebben gekregen.

De uitslag in Iowa heeft Bush voor de grote vraag gezet of hij zijn beeld als de man van het midden moet handhaven of dat hij naar rechts moet gaan buigen. Forbes, Keyes en Bauer hebben de afgelopen week Bush vooral verweten dat hij niet zuiver op de graat is als het gaat om kwesties als abortus en de acceptatie van homo's en lesbo's in de Amerikaanse strijdkrachten. En dergelijke verwijten doen het goed in Iowa, waar religieus rechts heel sterk is vertegenwoordigd in de republikeinse partij.

Bush is een pragmatische conservatief. Hij is tegen abortus, maar realiseert zich ook dat een meerderheid van de Amerikaanse bevolking de zwangere vrouw in elk geval een grote vrijheid wil geven om te bepalen of zij die zwangerschap wil voltooien of niet. De gouverneur weigert bij voorbaat te beloven dat hij als president rechters in het hooggerechtshof zal benoemen die de vrouw het recht op een abortus zullen ontnemen. En hij wil ook niet het beleid terugdraaien waarbij homo's in het leger worden gedoogd.

Met de goeie scores van Forbes en Keyes moet Bush zich volgende week bij de eerste voorverkiezing in New Hampshire op twee flanken verdedigen. Buigt hij te veel naar de conservatieven dan versterkt dat de positie van de rivaal die de gouverneur zich aan de linkerzijde van het lijf moet houden: senator John McCain. Die heeft Iowa de afgelopen maanden links laten liggen en zijn aandacht helemaal geconcentreerd op de strijd in New Hampshire. Niet zonder succes, want daar heeft hij in de peilingen een voorsprong op Bush. Het dreigt voor de gouverneur de komende weken benauwd te worden op die aanvankelijk zo comfortabele positie in het midden van de republikeinse partij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden