De goede raad van...

'Burgers weten zelf drommels goed welke kant het op moet'

Burgemeeser Fons Naterop van Aalburg. Beeld Trouw

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen belicht Trouw in een serie politieke vernieuwingen op lokaal niveau. 

Zelf zal hij het niet meemaken, dat zijn gemeente Aalburg met Werkendam en Woudrichem over 321 dagen wordt samengesmeed tot het nieuwe Altena. Maar burgemeester Fons Naterop (CDA) wist wel dat die fusie niet alleen iets bestuurlijks of ambtelijks is, maar vooral voor inwoners van belang. Het mag geen kwestie worden van de plaatsnaamborden verwisselen en daarna een receptie met cake.

"Vanaf het begin heb ik gedacht: dit moeten we samen voorbereiden", zegt Naterop. En dat 'Samen doen' was ook de naam van het burgerinitiatief dat rond de herindeling in het leven is geroepen. "We hebben driehonderd inwoners van de 21 kernen in dit gebied gevraagd naar hun visie op de nieuwe gemeente. Dat is een grote vraag, natuurlijk. Maar die wordt al concreter als je als burger een droomproject mag benoemen. Uit vijftig inzendingen zijn 25 icoonprojecten gekozen, die voor uitvoering in aanmerking komen."

Het mooie is, zegt Naterop, dat niet alleen raadsleden en beleidsmakers naar de toekomst van een gebied blijken te kunnen kijken. Ook de burgers zelf weten drommels goed welke kant het uit moet.

Projecten

De drie gemeenteraden hebben samen 150.000 euro subsidie ter beschikking gesteld om de projecten van de grond te krijgen, maar de gemeente geeft alleen geld als de bewoners ook zelf investeren of financiële hulp krijgen van een fonds of een bank.

Sommige projecten zijn eenvoudig en hebben als doel de identiteit van het nieuwe gebied te benadrukken, zonder de oude te verloochenen. "Zo is er een initiatief voor een Altena Regatta, waarbij elke kern zijn eigen boot bouwt om mee te doen met de jaarlijkse race van de nieuwe gemeente."

Ook de zeven molens in het fusiegebied krijgen nieuwe functies, die deze 'regioparels' weer rendabel moeten maken.

Soms zijn de projecten opvallend inhoudelijk van aard. Zo zet een groep burgers zich in voor de realisatie van kleinschalige woonvormen voor ouderen in elke kern. De schaalvergroting van de gemeente mag volgens hen niet tot schaalvergroting in de zorg leiden. Maar waar die grote gemeente wel weer een rol kan spelen, is bij de inkoop van vervoer voor die ouderen. Een gemeenschappelijke vervoersdienst tussen al die kleinere eenheden is immers beter te financieren. Ook wordt er druk gesleuteld aan een digitaal platform 'Altena werkt' waar jongeren die een baan in deze regio zoeken en bedrijven die werk in de aanbieding hebben, elkaar kunnen vinden.

Vertrouwen

Al die burgers samen hebben meer creativiteit en kracht dan een groep ambtenaren, weet Naterop inmiddels, en dat zij worden ingeschakeld, maakt hen extra weerbaar. "Ook de mensen die te makkelijk zeggen 'dat wordt toch niets', zien nu dat het wél iets wordt."

Sommige politieke partijen hebben moeite met de vrijheid die de mensen achter de icoonprojecten krijgen en vragen zich af of er niet strikter gecontroleerd moet worden. Maar volgens Naterop is er vooral vertrouwen nodig, en dat is wennen voor raadsleden. "Het succes van deze burgerprojecten hangt voor 80 procent af van houding en gedrag. Raadsleden zijn goed in kaders stellen en controleren, maar constructief contact onderhouden met gewone burgers, vinden ze een stuk moeilijker. Maar het kan."

Trouw besteedt aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart veel aandacht aan democratische vernieuwingen op gemeentelijk niveau. De serie 'De goede raad van...' belicht wekelijks een lokaal voorbeeld. Heeft u voorbeelden van bestuurlijke vernieuwing? Geef ze door via h.marijnissen@trouw.nl.

Lees ook de goede raad van Floris Schoonderwoerd. Hij begon in Dordrecht geen partij, maar een beweging.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden