Burgers die goed doen, uit liefde

Niet de grote namen, maar gewone vrijwilligers lijken deze keer kans te maken op de Nobelprijs voor de vrede.

SYBILLA CLAUS en REDACTIE BUITENLAND

Geloof, hoop en liefde, maar de meeste van deze is de liefde. De eeuwenoude kracht van de tekst uit bijbelboek Korinthiërs is terug te zien in de topdrie van kanshebbers voor de Nobelprijs van de vrede die vandaag wordt uitgereikt. Wed-websites zetten niet Angela Merkel of de paus bovenaan, maar drie spontane initiatieven van burgers uit crisisgebieden.

Want hoewel er voor het Syrische drama geen oplossing in zicht is, zijn daar steeds weer de vrijwilligers van de Witte Helmen die direct na een bombardement in de puinhopen graven naar overlevenden.

Op twee staat Nadia Murad, een Yezidimeisje dat na drie maanden van dagelijkse verkrachtingen door IS-terroristen wist te ontsnappen en nu VN-ambassadeur is tegen mensenhandel en genocide.

Op een gedeelde eerste plaats staat een groep Grieken die zich van hun beste kant laten zien. Eilandbewoners redden vorig jaar duizenden vluchtelingen uit zee.

Volgens voorzitter Raed Saleh van de Syrische Civil Defence Force, oftewel de Witte Helmen, hebben zijn vrijwilligers de laatste jaren al 62.000 burgers uit de rokende puinhopen gered. Dat is niet zonder gevaar, omdat bombardementen elkaar vaak opvolgen. "Stop met de vatbommen", smeekt Saleh, omdat die de meeste schade aanrichten. "En creëer een no-fly-zone."

Op Netflix is sinds kort een documentaire over het werk van de Witte Helmen te zien. Vlak na een bominslag rennen de vrijwilligers toe. Enkelen roepen hard 'Allahu akbar', God is Groot, als om elkaar moed in te spreken.

In een filmpje op de eigen website vertelt oud-bouwvakker Khaled Farah hoe hij ooit na twaalf uur voorzichtig graven een baby'tje van twee weken wist te redden. Drie verdiepingen waren bovenop de moeder en haar kindje ingestort. Als de baby eindelijk uit een gat in het beton kan worden getrokken, klinkt luid gejuich.

In de documentaire vertelt een andere vrijwilliger dat hij liever een Witte Helm draagt dan met wapens tegen de regering vecht: "Een ziel redden is beter dan een ziel nemen."

Het Yezidi-meisje was pas negentien toen ze bij de berg Sinjar in Irak in de zomer van 2014 werd ontvoerd door IS. Eerst werden zes van haar negen broers geëxecuteerd. Daarna zag ze hoe IS-strijders kinderen kregen en als 'sekscadeau' verkochten.

Nadia en twee zussen werden ingelijfd als seksslavin. Haar moeder was daarvoor 'te oud' en werd doodgeschoten. Na drie maanden van dagelijkse verkrachtingen en mishandelingen wist ze te ontsnappen.

"Ik breng een boodschap voor de moslimwereld. We moeten extremisme tegen kinderen en vrouwen uit naam van de islam veroordelen", aldus Murad (21). Nog steeds kost een toespraak haar tranen, maar als goodwill-ambassadeur voor de VN werkt ze aan erkenning voor de vele slachtoffers. Soms staat advocate Amal Alamuddin Clooney haar bij. Die zei in september bij de VN: "Namens de wereldleiders zeg ik dat het me spijt dat we jou in de steek hebben gelaten".

Ze worden vaak afgeschilderd als inefficiënte levensgenieters die hun zaakjes maar niet op orde krijgen. Maar toen vorig jaar honderdduizenden vluchtelingen van Turkije naar de Griekse eilanden bleven komen, wisten ze precies wat ze moesten doen.

Zo gaf Emilia Kamvisi (86) van Lesbos een Syrische baby de fles. De foto van drie hoogbejaarde vriendinnen met de baby op dat dorpsbankje ging viraal en leverde haar eeuwige roem op. "Ik heb niets gedaan", aldus Kamvisi, zelf dochter van vluchtelingen.

Ook op Kos, Chios, Samos, Rhodos en Leros schoten vissers, gepensioneerden en anderen te hulp. Sergeant Antonis Deligiorgis trok Eritrese vrouwen bij Rhodos uit het water de rotsen op.

Visser Stratis Valiamos redde tientallen uit een omgeslagen boot in een 'zee van dode lichamen'. "Ik ben geen held, dit doe je gewoon", zegt hij. Een Amerikaanse Griek verzamelde bijna 700.000 handtekeningen om de eilanders te nomineren. "Menselijkheid gaat boven rassen en naties", concludeert hij.

opinie 21 Commentaar

Opinie 22 Witte Helmen

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden