Burger zet Kamer aan tot discussie over bio-industrie

Het burgerinitiatief bestaat één jaar. Voor de zomer praat de Kamer over een onderwerp dat door burgers op de agenda is gezet: bio-industrie.

Milieudefensie is de eerste organisatie die erin is geslaagd om via het recht op het burgerinitiatief een onderwerp bij de Kamer te agenderen. Het initiatief geeft burgers een extra instrument om de politiek te beïnvloeden. „En daar ging het mij ook om”, aldus Niesco Dubbelboer.

Hij was tot 30 november vorig jaar Tweede-Kamerlid voor de PvdA en in die functie de motor achter het invoeren van het burgerinitiatief. Natuurlijk kunnen burgers de volksvertegenwoordigers ook per brief, email of telefoon benaderen en vragen of die een bepaalde kwestie aan de orde willen stellen. Maar dan hangt het van de hoffelijkheid en de politieke antenne van de Kamerleden af of ze aan dat verzoek voldoen.

Het burgerinitiatief is dwingender. Voldoet het aan de formele eisen, dan moet de Kamer zich over de kwestie uitspreken. Of de initiatiefnemers altijd blij zullen zijn met het standpunt dat de Tweede Kamer inneemt is natuurlijk iets anders.

Vorige week besloot de Kamer de actie Stop fout vlees, zoals Milieudefensie haar burgerinitiatief heeft genoemd, te honoreren. Dat betekent dat de volksvertegenwoordiging nog voor de zomer gaat praten over het voorstel van Milieudefensie om de bio-industrie te beëindigen door de veestapel te halveren, over te schakelen naar diervriendelijke veehouderij en een einde te maken aan de grootschalige sojateelt ten behoeve van diervoeders.

Het debat in de Kamer over toelating van het initiatief verliep trouwens allesbehalve vriendelijk. Na kritische vragen van het CDA-Kamerlid en de vroegere melkveehouder Ger Koopmans of het initiatief wel echt aan alle vereisten voldeed wierp Marianne Thieme (Partij voor de Dieren) hem voor de voeten dat hij ‘banden’ had met, en een ‘spreekbuis’ was van de bio-industrie. Wijnand Duyvendak (GroenLinks) noemde Koopmans een ‘schildknaap’ van de bio-industrie.

Het werd de nestor van de Kamer, SGP-fractieleider Bas van der Vlies, op een gegeven moment te gortig. “Ik neem de verwijten van mevrouw Thieme heel ernstig. We hebben hier allemaal de eed afgelegd. Ook hebben wij allemaal een verleden. Ik kom uit het onderwijs. Zou ik dan al die jaren over dat onderwerp moeten zwijgen?”

Milieudefensie mag dan de eerste organisatie zijn die haar burgerinitiatief gehonoreerd ziet, het is niet de eerste groepering die een poging heeft gedaan. Dat is de niet-rokersorganisatie Clean Air Nederland. Die was er vorig jaar heel snel bij nadat het burgerinitiatief op 1 mei was ingevoerd. De organisatie wilde dat de Tweede Kamer zich zou uitspreken over een rookvrije horeca. De volksvertegenwoordiging wees het af, op grond van de bepaling dat de Tweede Kamer een onderwerp niet hoeft te agenderen als zij zich in de twee voorafgaande jaren ook al heeft uitgesproken over de kwestie.

Dat de Tweede Kamer in een jaar tijd nog maar twee keer heeft hoeven oordelen over de toelaatbaarheid van een burgerinitiatief is voor Dubbelboer een bewijs dat zijn vroegere collega’s een beetje last hadden van koudwatervrees, toen een meerderheid besloot de formele vereisten aan te scherpen. Het vereiste aantal handtekeningen ging van 15000 naar 40000, de ‘wachttijd’ van twee jaar was in het oorspronkelijke voorstel één jaar.

Andersom is de oogst van één afgewezen en één toegelaten initiatief voor hem ook geen bewijs dat de burger er kennelijk niet op zat te wachten. “Het hoeft niet elke week. Het gaat erom dat de burger zo veel mogelijk instrumenten heeft om de politiek te beïnvloeden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden