Burgemeesters worstelen met raddraaiende asielzoekers uit veilige landen

Een asielzoeker gaat de poort van het azc in Weert binnen. Beeld Robin van Lonkhuijsen, ANP

Burgemeester van Weert Jos Heijmans heeft kritiek op zijn Rotterdamse collega Ahmed Aboutaleb, omdat die asielzoekers uit veilige landen weert uit zijn stad. Heijmans, die net als Aboutaleb te maken heeft met overlastgevende asielzoekers, vreest voor een waterbedeffect.

Meerdere gemeenten worstelen met asielzoekers die overlast veroorzaken. Het gaat vaak om mensen die elders in Europa al een asielaanvraag hebben gedaan en die uit een van de zogeheten ‘veilige landen’ komen. Zij maken een heel kleine kans op een verblijfsvergunning. Maar omdat iedereen het recht heeft asiel aan te vragen, komen ze wel in een asielzoekerscentrum (azc) terecht. 

Daar moeten ze in principe snel weer weg zijn. Maar omdat de wachttijden bij de Immigratie- en naturalisatiedienst (IND) oplopen, lukt dat niet altijd. In Rotterdam zijn asielzoekers uit de veilige landen daarom tijdelijk niet welkom in het azc, schreef burgemeester Aboutaleb deze week aan de gemeenteraad. 

Hoewel het aantal asielaanvragen uit veilige landen is afgenomen ten opzichte van voorgaande jaren, zijn er sinds augustus meer asielzoekers uit de veilige landen naar Rotterdam gekomen. Dat heeft geleid tot meer incidenten waarvoor de politie moest worden gebeld en waarbij asielzoekers betrokken waren. Van half april tot half augustus waren er 20 incidenten, sinds half augustus moest de politie al 69 keer gebeld worden.

Treurig

De redenen voor zo’n belletje zijn divers, aldus een woordvoerder van de gemeente Rotterdam, van winkeldiefstal tot burenruzies. Volgens de woordvoerder vonden de incidenten vooral plaats in het asielzoekerscentrum. “De politie moest steeds vaker komen om in te grijpen. Dat is toch een beetje treurig.”

“Ik begrijp hem wel”, zegt burgemeester Heijmans van Weert over de beslissing van Aboutaleb. “Wij willen die overlast ook niet. Niemand wil deze mensen in het eigen azc. Maar als mijn collega Aboutaleb iemand niet wil, betekent het dat die misschien naar Weert komt.” Aboutaleb benadrukt dat hij niet zijn collega’s met een probleem wil opzadelen, maar staatssecretaris Mark Harbers, die over asiel gaat.

Want Rotterdam en Weert zijn niet de enige gemeenten waar asielzoekers voor overlast zorgen. In Oisterwijk is vanwege gedoe met jonge alleenstaande asielzoekers afgesproken dat er nog maar dertig in het azc mogen wonen in plaats van tachtig, en worden er gebiedsverboden opgelegd. De burgemeester van Cranendonck wil vanwege overlast vanuit het azc in Budel dat ‘veilige-landers’ niet verder komen dan het aanmeldcentrum in Ter Apel.

Veilige landen

Maar ook daar zorgen bewoners van het asielzoekerscentrum voor overlast. Uit de laatste rapportage van de gemeente Westerwolde, waar Ter Apel onder valt, blijkt dat er meer inbraken, winkeldiefstallen en mishandelingen worden gepleegd dan vorig jaar en dat die voor een groot deel worden gepleegd door bewoners van het azc. Volgens een woordvoerder zijn ook dat grotendeels mensen uit de veilige landen.

De burgemeester van Westerwolde kan niet kiezen voor een stop op asielzoekers uit veilige landen, want in Ter Apel zit het aanmeldcentrum voor alle nieuwe asielaanvragen. De gemeente zet in op extra politie en meer camera’s en denkt na over een schadeloosstelling voor winkeliers.

De enige oplossing voor het probleem van de raddraaiers zijn gesloten opvangcentra, zegt burgemeester Heijmans van Weert. “Het gaat mij om asielzoekers die zich misdragen. Daar zijn we veel te soft mee.” Er bestaan sinds vorig jaar twee asielzoekerscentra voor wie veel overlast veroorzaakt, een in Hoogeveen en een in Amsterdam. Daarin wonen op dit moment 28 respectievelijk 20 mensen. Het COA, dat verantwoordelijk is voor de opvang van asielzoekers, benadrukt dat het gaat om mensen die asociaal gedrag vertonen en veel overlast veroorzaken; asielzoekers die strafbare feiten plegen gaan met de politie mee.

Volgens Heijmans zijn die azc’s geen oplossing omdat ze niet gesloten zijn. “Wij hebben wel eens een man vanuit Weert naar Amsterdam overgeplaatst die hier weer eerder terug was dan de vervoerder die hem naar Amsterdam had gebracht.” De situatie is dankzij goede afspraken en veel overleg beter dan die was, zegt Heijmans, “maar het blijft behelpen. We hebben nog steeds mensen die voor overlast zorgen.”

Lees ook:

Voor hoeveel Nederlanders is er ruimte? 20 miljoen? 500 miljoen?

In de jaren vijftig vond de regering-Drees het met 10 miljoen Nederlanders al vol en daarom startte ze een emigratiebeleid. Twintig jaar later achtte een commissie 14 miljoen een mooi aantal. Joop De Beer, van het demografisch instituut NIDI: “Het is ook een kwestie van gewenning. Nu ligt de grens voor sommigen kennelijk bij 18 miljoen.”

Na krimp nu weer meer opvang nodig voor asielzoekers

De afgelopen twee jaar nam het aantal plekken dat nodig was in opvanglocaties voor asielzoekers af, maar daar is de afgelopen maanden een kentering in gekomen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden