Burgemeester Rodenboog van Loppersum zwaait af

Albert Rodenboog Beeld Reyer Boxem

Krap drie decennia werkte hij in de installatiebranche. Jaren later zou hij zélf geïnstalleerd worden - als burgemeester. Op 1 juli neemt Albert Rodenboog (65) afscheid van Loppersum.

Of er nog iets voor hem over was, portefeuilletechnisch, vroeg hij de wethouders vijftien jaar geleden tijdens zijn eerste collegevergadering. Wie ging er over aardbevingen, bijvoorbeeld? ''Ze keken me vreemd aan: waar hééft die man het over? Ik had eens gelezen dat er in de jaren negentig wel eens een beving was geweest, vandaar mijn vraag. Nou ja, vooruit joh, krijg jij de portefeuille aardbevingen, zeiden ze. Heb jij ook iets te doen.''

Drie maanden zat hij op de bok toen hij zijn eerste beving meemaakte. Daarna was het elke week raak.

Afgelopen november hakte hij de knoop door. Zijn vijftienjarig jubileum en zijn 65ste verjaardag zaten eraan te komen. Hij vertelde het alleen aan zijn vrouw en kondigde het aan bij René Paas, de Commissaris van de Koning. Zijn kinderen hoorden het pas eind mei, op zijn verjaardag. Weer een week later, begin juni, maakte hij zijn vertrek wereldkundig.

Hij schrok van de vele geëmotioneerde reacties. ''Mails, brieven, kaarten... ik krijg er een kleur van. Ik heb gewoon mijn werk gedaan, maar blijkbaar heeft dat meer voor mensen betekend dan ik zelf had ingeschat.''

Sluimerende narigheid

Het is dubbel, zegt hij, aan de ene kant is die erkenning hartverwarmend, zoals het dat ook was toen hij in 2013 werd uitgeroepen tot beste bestuurder. Maar liever had hij gehad dat het niet nodig was geweest. ''Want zo'n titel krijg je alleen door ellende.''

En dát is de gasproblematiek: ellende. Waar bij een acute, kortdurende ramp ook de spanning acuut en intens is, bouwt die zich bij sluimerende narigheid langzaam op, en dát gebeurt hier, zegt Rodenboog, een ramp in slow motion, de spanning heeft jaren gehad om te woekeren en zich vast te zetten in de vezels van de Groningers.

Dat voelt hij niet alleen als burgemeester, maar ook als inwoner van een honderd jaar oud huis in hartje Loppersum. ''Lig je daar, om vier uur 's nachts, jezelf steeds weer diezelfde vragen te stellen: gaat de schoorsteen het houden? Wanneer komt de grote klap? Het grijpt ín, het grijpt áán. En je kunt niets doen.''

In 2013 sijpelde de gasproblematiek de landelijke media binnen. Na de beving bij Huizinge (16 augustus 2012) viel er al niets meer te ontkennen, maar toen in januari 2013 bekend werd dat zwaardere bevingen niet konden worden uitgesloten, waren de rapen pas écht goed gaar. ''En ondertussen hadden we week op week een beving. Een heel nare periode'', zegt Rodenboog.

Feitelijk zei de minister, in dat rotjaar: 'U bent niet meer veilig in uw eigen huis.' Bij een Kamerdebat werd duidelijk dat de gasproductie niet zou worden verlaagd. ''Een journalist vroeg me: 'Burgemeester, u bent van openbare orde en veiligheid, wat gaat u doen voor uw bewoners?' Hoe dát voelde... Je wordt gewoon buitenspel gezet door de coalitie in de Tweede Kamer.''

Dat zag hij allemaal niet aankomen toen hij lang geleden min of meer per ongeluk in de politiek belandde.

Als jongetje van drie vertelde hij aan Sinterklaas dat hij later elektricien wilde worden, grinnikt hij. ''Ik sloopte overal de kabels uit. Dat ik in de installatiebranche terechtkwam, was niet meer dan logisch. Ik heb er zevenentwintig jaar met veel plezier gewerkt.''

Burgemeesterspensioen 

Was het CDA-lidmaatschap niet iets voor hem, polste een buurman? ''Ik was vierentwintig, ging mee naar een vergadering. Ze zochten een penningmeester, en er kwamen verkiezingen, er moest een kandidatenlijst komen, ze vonden dat 'die jongen wel wat kon'. Ik kwam in de gemeenteraad van Leek, werd vervolgens fractievoorzitter, wethouder en locoburgemeester.''

Dat laatste smaakte naar meer. Op een dag vouwde Rodenboog een kaart van de provincie open op tafel en berekende waar het eerstvolgende burgemeesterspensioen zou vallen. ''Het wordt Loppersum', zei ik tegen mijn vrouw. 'Sorry, vroeg zij. Wáár?!''

Hij lacht.

Ze reden een rondje door de gemeente. De dorpen lagen er mooi bij, de gewassen stonden op het land, het voelde goed. Hij twijfelde nog even, maar gooide toch op 17 december 2002 zijn brief op de post.

Zijn toenmalige collega's snapten er niks van. Leek was heel dynamisch, er gebeurde veel. ''Loppersum, daar is toch niets te doen?'', zeiden ze.

Had je gedacht.

In 2007 leefde 't Zandt drie maanden lang in angst voor een pyromaan. Leegstaande huizen, schuurtjes, elke week ging er wel iets in vlammen op. Dertig rechercheurs zaten op de zaak, het leger werd ingeschakeld, er kwam infraroodapparatuur en 24-uurstoezicht.

Toen de twintigjarige verdachte werd aangehouden, bezocht Rodenboog diens ouders en riep de gemeenschap op hen niet te laten vallen. ''Oud en nieuw zat er aan te komen, de angst zat bij heel veel mensen heel diep, ik was bang dat iemand die familie iets zou aandoen. In die periode heb ik wel eens wakker gelegen. Als er een week geen brand was geweest... je wist dat er wéér eentje zou komen, maar nooit waar en wanneer.''

Ook indrukwekkend was de dubbele moord in Baflo in april 2011. Alasam S. doodde eerst zijn 29-jarige geliefde Renske Hekman en schoot daarna motoragent Dick Haveman dood met diens dienstwapen. Baflo ligt in de buurgemeente Winsum, maar de ouders van Hekman wonen in 't Zandt, en Rodenboog zocht ze op. ''Ik heb een map van elk dorp in de gemeente, en vanochtend ruimde ik die van 't Zandt op. Had ik die rouwkaart weer in handen. Dat doet je zeer, het snijdt je door alles heen.''

Bij dit soort dingen, zegt hij, dan moet je er gewoon zíjn. ''Geen afspraak maken, gewoon in de auto stappen en gáán. Het zal je zélf maar overkomen.''
Dat zijn betrokkenheid wordt gewaardeerd, bewijzen de vele reacties op zijn vertrek. Allemaal met dezelfde strekking: jammer, niet verwacht, maar we begrijpen het wel.

Onder de steunbetuigers, hoe kan het ook anders, veel aardbevingsgedupeerden. Want ja, wie Loppersum zegt, zegt gaswinning. Altijd deed hij zijn best, zegt Rodenboog, om de luiken naar Nam en Rijk open te houden, in gesprek te blijven. Dat was een kwestie van balanceren, vertelt hij. ''Die partijen zijn natuurlijk wel the bad guy die willens en wetens de veiligheid in gevaar brengt. Als ik té zichtbaar met ze om tafel ging, werd dat al snel gezien als heulen met de vijand.''

Toen Rodenboog de beslissing nam om weg te gaan was het relatief rustig, er waren een tijd geen bevingen geweest, en dat heeft dan meteen zijn weerslag op de Groningers zegt hij, alsof hun gemoed meebeweegt met de bodem.

Maar het werd 8 januari 2018, de beving bij Zeerijp, toen de fakkeloptocht, in maart de beslissing om de gaskraan dicht te draaien.

Het leek even zo mooi. Een uur voor de bekendmaking van het besluit had Rodenboog de minister aan de lijn. ''We gaan naar nul'', zei die. ''Het viel stil. Dat had niemand zien aankomen.''

En vervolgens, zegt hij, werd de voorzichtige, broze euforie meteen weer keihard de nek omgedraaid toen minister Wiebes de versterkingsoperatie on hold zette. ''Mensen vertelden huilend dat ze al twee jaar naar de versterking toeleefden, en nu ging het niet door. Dat heeft zo ontzettend veel kwaad bloed gezet.''

Heel even was er glans. Maar nu, zegt Rodenboog, is die wel weg, verdoft. Ziedend is hij. ''We hadden een meerjarenplan, dat was vastgesteld in de gemeente, de provincie én in de Tweede Kamer. En nu heeft de minister dat van het ene op het andere moment, eenzijdig, aan de kant geschoven. On-Nederlands.''

Kromme tenen

Het kabinet is enorm aan het framen, zegt de burgemeester, en dat is funest voor de beeldvorming. ''Na Huizinge, de bevingen die in de stad te voelen waren, Freek de Jonge, de klap bij Zeerijp... we werden nét een beetje serieus genomen. Maar nu denkt iedereen: de kraan gaat dicht, de Groningers moeten niet meer zeuren.''
Het tegendeel is waar, de oplossing is verre van nabij. ''Het vertrouwen komt niet meer terug. En als het Rijk zijn koers niet verlegt, zie ik het somber in.''

Tsja, geeft hij toe, het zal soms even slikken worden, als hij na 1 juli niet meer in de arena staat, maar op de tribune zit. Iets waarmee je zo vergroeid bent, kun je niet zomaar loslaten. ''Tegelijkertijd heb ik een hekel aan mensen die niet meer meedoen en nog wél allerlei dingen roepen. Dit dossier is zo ontzettend in beweging, als je één dag het nieuws niet volgt ben je er meteen helemaal uit, en dus bestaat het risico dat je iets roept wat nergens op slaat. Maar goed, ik zal geregeld kromme tenen hebben.''

CV

Albert Rodenboog
Geboren 24 mei 1953 in Leek
Gehuwd, twee kinderen, drie kleinkinderen

Albert Rodenburg Beeld nl

Vakopleidingen:
Middelbaar installatietechnicus, elektrotechnisch installateur, telematica technicus

Overige opleidingen:
Informatica-opleiding, Nederlands Studiecentrum; managementopleiding regio Baak; Kaderschool, Steenkampinstituut; Mediationopleiding

Werkervaring:
1970 - 1997 Werkzaam in de installatiebranche, de laatste zeven jaar als adjunct-directeur

Politieke loopbaan:
1988 - 1997 Bestuurslid/ schaduwfractielid CDA, gemeente Leek

1992 - 1997 Raadslid/fractievoorzitter, gemeente Leek

1997 - 2003 Wethouder en locoburgemeester, gemeente Leek

2003 -2018 Burgemeester van Loppersum

Lees ook:

Wie krijgt de rekening van de gasdeal?

Na maanden onderhandelen sloten de staat, Shell en ExxonMobil een akkoord over de voorgenomen stop op gaswinning en de vergoedingen na de bevingen.

Meer baten voor ExxonMobil en Shell tijdens afbouw gaswinning

Minister Wiebes komt Shell en ExxonMobil tegemoet voor het stoppen van de gaswinning in Groningen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden