'Burgemeester moet achterblijver steunen'

Onmogelijke regels voor mensen met dode partner die vermist is

Als je partner is overleden maar het lichaam nooit is gevonden, is de burgemeester de eerste om praktische ondersteuning te geven. Dat zegt Wouter Jong, adviseur crisisbeheersing van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters. Nu nog hebben mensen die hun partner verliezen door vermissing last van regels die onmogelijk nageleefd kunnen worden.

"Een burgemeester staat als lokaal boegbeeld het dichtst bij de inwoner die van het ene op het andere moment een afschuwelijk lot treft", zegt Jong. "In Nederland is overal aan gedacht. Overal zijn regels voor. Maar er moet een moment zijn waarop een burgemeester kan zeggen 'Goede regel. Maar nu even niet'."

Jong reageert op het pleidooi van tandarts Karin van Gorkum uit Bodegraven, kort geleden in Trouw. Zij vindt dat er één centrale instantie moet komen voor de zakelijke en juridische ondersteuning van mensen van wie de partner overlijdt, maar van wie het lichaam vermist blijft.

Van Gorkum hield haar pleidooi bijna vier jaar nadat haar echtgenoot na een zwempartij in het Gardameer in Italië niet was teruggekeerd aan de waterkant. Zijn lichaam is tot dusver niet gevonden. In de jaren na de vermissing stuitte de weduwe bij banken, verzekeringen, gemeente en andere officiële instanties op een muur van bureaucratie en onwetendheid.

Deze gang van zaken rechtvaardigt volgens haar het instellen van één centraal loket voor lotgenoten van haar. Wouter Jong zegt dat hij begrip heeft voor haar wens. "Enig pragmatisme in gevallen als deze is nodig", vindt de adviseur crisisbeheersing van de beroepsvereniging van burgemeesters. "Het gaat over mensen van wie een familielid is vermist. Zo iemand mag niet de dupe worden van de regeltjes die we met zijn allen hebben samengesteld."

De meest logische plek voor ondersteuning is wellicht de burgemeester, als menselijk gezicht van de overheid, denkt Jong. "Wettelijk zou het geregeld moeten zijn. Dat is nu een reëel probleem. De burgemeester kan niet zomaar allerlei regels negeren. Het gaat ook om intuïtie. Voor onze interviewbundel 'Wereld van verschil' sprak ik een vader wiens dochtertje was omgekomen bij de tsunami van 2004 in Thailand. Hij kreeg bij terugkomst in Nederland een boete omdat hij ook zijn rijbewijs was kwijtgeraakt. Op zo'n moment schieten de regels door."

Karin van Gorkum moest tot ruim twee jaar na de vermissing van haar echtgenoot ongeveer 50.000 euro voorschieten. Het ging hierbij onder meer om alle verzekeringspremies voor haar vermiste partner. Pas nadat zij in het najaar 2011 via de rechtbank een zogenoemd 'rechtsvermoeden van overlijden' kreeg, kon zij beginnen aan het formeel afwikkelen van administratieve handelingen bij de verschillende loketten.

Jong: "Het salaris wordt gestopt maar de incasso's lopen door. Erkenning is enorm belangrijk voor de nabestaande. Als deze bij de gemeente aanklopt, moet de ambtenaar weten wat er moet gebeuren. Iemand moet de regie nemen. Mensen hebben onder dramatische persoonlijke omstandigheden behoefte aan iemand die de kennis heeft om hen bij te staan in de kluwen van regelgeving. Anders komen zij ook niet aan rouwverwerking toe."

Wereld van verschil
Een voorbeeld van hoe het in de praktijk goed kan gaan met ondersteuning van getroffen burgers, gaven Wouter Jong en Marieke van der Post in hun in 2008 verschenen bundel 'Wereld van verschil' (http//www.burgemeesters.nl//wvv). Toen de ouders van een slachtoffertje van de tsunami in 2004 hun overleden kind op Schiphol mochten halen, reden zij vervolgens met het kistje in hun eigen auto naar huis. Weliswaar was dat in strijd met de Wet op de Lijkbezorging, maar de toenmalige teamleider van het Rampen Identificatieteam koos voor een oplossing met gevoel. Zonder dat de ouders het toen wisten, volgden twee motoragenten hun auto op afstand. Dit om ervoor te zorgen dat zij veilig thuiskwamen en om problemen te voorkomen, wanneer zij onverhoopt bij een politiecontrole betrokken zouden raken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden