Burgemeester Jos Wienen wijkt niet voor geweld en intimidatie

Burgemeester Jos Wienen van Haarlem spreekt tijdens een demonstratie als steunbetuiging voor de bedreigingen aan zijn adres. Beeld ANP

De inwoners van Haarlem zijn het zat dat hun burgemeester Jos Wienen zo ernstig bedreigd wordt dat hij moet onderduiken. Vele honderden mensen gaven gehoor aan de oproep om in het centrum van de stad hun steun te betuigen aan Wienen.

Het gebeurt niet vaak dat burgers zo openlijk in opstand komen tegen bedreigingen van burgemeesters en andere ambtsdragers. Volgens de initiatiefnemers van de manifestatie wordt door de intimidatie van Wienen de democratie en de vrijheid en veiligheid van alle burgers bedreigd.

Grote verrassing bij de korte manifestatie, waarbij zwaarbewapende politie aanwezig was, was een korte toespraak van Wienen zelf. Zijn onverwachte aanwezigheid werd beloond met massaal en langdurig applaus. Hij noemde de grootschalige opkomst op de Grote Markt ‘een signaal’ dat burgers ‘pal staan voor de democratie’ en ‘een samenleving waar je niet bang hoeft te zijn voor geweld’.

Hells Angels

Wienen, die in zijn gemeente hard optreedt bij de aanpak van zware criminelen, sloot onlangs het clubhuis van de Hells Angels. Sindsdien wordt hij ernstig bedreigd, al wil justitie niet zeggen uit welke hoek de bedreigingen komen. De motorclub ontkent elke betrokkenheid. Al bijna een maand gaat Wienen de straat niet meer op zonder politiebegeleiding. 

Wienen stelde ondanks de situatie gewoon door te werken en niet te wijken voor geweld en intimidatie. Minister Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken, ook aanwezig, noemde de bedreigingen ronduit onaanvaardbaar.

Onderduiken

De situatie in Haarlem staat niet op zichzelf. Nederland wordt de afgelopen tijd geplaagd door een reeks gezagsondermijnende incidenten. Zo moest de loco-burgemeester van Emmen, Bouke Arends, afgelopen voorjaar drie weken onderduiken in Schotland, nadat hij het clubhuis van motorclub No Surrender had gesloten. Ook de burgemeester Wil Houben van Voerendaal (Limburg) werd dit jaar bedreigd door een man met bivakmuts en pistool. Hij ontkwam door hard weg te rijden. En vorige maand werd het gemeentehuis van Rhenen onder vuur genomen.

Inwoners van Haarlem op de Grote Markt tijdens een demonstratie als steunbetuiging voor de bedreigde burgemeester Jos Wienen. Beeld ANP

Burgemeesters, wethouders en raadsleden meldden de afgelopen vier jaar steeds vaker dat ze te kampen hebben met bedreigingen, intimidatie en verbaal of fysiek geweld, zo valt op te maken uit de ‘Monitor agressie en geweld 2018’ die onlangs verscheen.

Van elke tien burgemeesters, wethouders en gemeenteraadsleden is er zeker één die te maken heeft gehad met (zeer) ernstige incidenten. Verder meldden drie op de tien politieke ambtsdragers bij waterschappen, provincies en gemeenten dat ze weleens te maken hebben gehad met inti­midatie (zoals scheldpartijen).

Netwerk Weerbaar Bestuur

Burgemeesters, wethouders en raadsleden krijgen onder de noemer Netwerk Weerbaar Bestuur sinds april trainingen hoe ze moeten omgaan met geweldsincidenten en intimidatie. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) pleit al een tijd voor een betere en gerichtere aanpak van criminaliteit die het openbaar bestuur ondermijnt.

Zo willen de gemeenten dat het makkelijker wordt om vrijplaatsen zoals clubhuizen en andere panden te sluiten waar dingen worden beraamd die het daglicht niet kunnen verdragen. Ook wenst de VNG een zogeheten Ondermijningsfonds, met daarin geld dat wordt afgepakt van criminelen, zodat er structureel geld is om aantasting van het gezag van het openbaar bestuur aan te pakken.

Lees ook:

Hoe de overheid lokale politici traint om te gaan met bedreigingen

Lokale politici worden vaker bedreigd. Op kosten van de overheid krijgen ze weerbaarheidstrainingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden