Bunkers omgetoverd tot vleermuishuizen Rijksmonumenten

Ze zaten dichtgemetseld, of ze werden gebruikt als illegale vuilstort, wietkwekerij of hangplek. De komende tijd worden 23 schuilplaatsen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie omgebouwd tot vleermuisverblijf. Ook wordt er groen weggehaald, zodat de betonnen dozen beter te zien zijn in het landschap.

Het gaat om bunkers tussen de Lek en de Waal, gelegen op particuliere grond, vaak in tuinen. Twaalf grondeigenaren doen mee. Slechts twee weigerden hun medewerking. Het project kost ongeveer 150.000 euro. De provincie Gelderland, waar 22 van de 23 bunkers liggen, betaalt dat.

De schuilplaatsen zijn rond 1940 gebouwd. Nog tijdens de Tweede Wereldoorlog maakten de Duitsers ze onklaar door ze vol te storten met zand.

"Iedereen weet ze te liggen, maar veel mensen weten niet waarvoor ze gebruikt werden", zegt projectleider Martin Vossebeld van de Dienst Landelijk Gebied. "Op de forten na zijn dit de meest beeldbepalende onderdelen van de waterlinie. Tijdens de mobilisatie waren ze onderdeel van een complex met schuttersputjes, kanonnen en mitrailleurs. Het zijn rijksmonumenten, en ze zijn ook aangemeld als werelderfgoed."

De verbouwing is bedoeld om illegaal gebruik van de bunkers tegen te gaan. Bovendien compenseren de bunkers de ruimte die vleermuizen op de forten van de waterlinie zijn kwijtgeraakt, omdat daar steeds meer activiteiten zijn. De bunkers zijn ideaal: rustig, vochtig en vorstvrij. Ze gaan dicht met een grote stalen toegangsdeur, met alleen een klein 'brievenbusje' waar de vleermuizen doorheen kunnen. In iedere bunker kunnen tien vleermuizen. "Maar met één of twee bewoners zijn we al heel blij", vertelt Gerco Meijer van ingenieursbureau BunkerQ, dat de nieuwe inrichting ontwierp. Eerder kregen al 26 bunkers op grond van Staatsbosbeheer en Waterschap Rivierenland dezelfde behandeling.

"Ik vind het aardig als er straks vleermuizen zitten", zegt Marius Verweij, eigenaar van een bunker in Leerdam. "Ik gebruikte hem om het dekkleed van het zwembad in op te bergen. Maar daar heb ik nog wel een ander plekkie voor." Als bunker heeft het bouwsel nooit nut gehad, beweert Verweij. "Ze hebben hem aan de verkeerde kant van de dijk gebouwd, aan de kant van het water. Zo zie je maar, in die tijd hadden ze hun eigen 'Fyra'."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden