Interview

Buma: 'De euro wordt alleen maar sterker zonder Griekenland'

CDA-leider Sybrand Buma: 'Pas op het allerlaatste moment, nadat de banken eerst nog 25 miljard hadden verspeeld, zei Tsipras: ach die voorwaarden zijn eigenlijk toch wel goed.'Beeld ANP

De CDA-fractie in de Tweede Kamer verwierp afgelopen woensdag het derde hulppakket voor Griekenland, terwijl twee voorgaande reddingsoperaties wel het fiat kregen van de christen-democraten in de oppositie. PvdA-minister Dijsselbloem van financiën sprak gisteren zijn teleurstelling uit over de houding van het CDA.

Ook CDA-prominenten zoals oud-premier Van Agt en oud-staatssecretaris René van der Linden hebben geen begrip voor de 'ommezwaai' van de CDA-fractie. De partij wijkt daarmee ook af van de lijn die christen-democraten elders in Europa hebben gekozen. CDA-fractieleider Sybrand van Haersma Buma bestrijdt dat zijn fractie inconsequent zou zijn geweest. "Er gaat een rechte lijn van het jaar 2000, toen het CDA tegen toelating van Griekenland tot de eurogroep was, naar nu."

Onder partijgenoten in Nederland heeft u opzien gebaard. U moet trouw blijven aan het Europese ideaal, zei oud-premier Dries van Agt in de Volkskrant.
"De afweging die wij hebben gemaakt is precies in lijn met ons Europees verkiezingsprogramma. Daar staat dat we moeten gaan voor een sterk Europa met, waar nodig, een kopgroep van landen die de euro hebben en daaromheen een cirkel van landen die wel tot de Europese Unie behoren maar die niet in de eurogroep zitten. Achtergrond ervan is dat een Europa dat doormoddert om de lieve vrede te bewaren uiteindelijk niet een sterk Europa is.

"We zijn ook in lijn gebleven met het verleden. In 2000 zeiden we dat Griekenland niet bij de euro moest. En ja, tot twee keer toe hebben we Griekenland binnen de eurogroep wel willen steunen, omdat er een groot besmettingsgevaar bestond: Italië en Spanje dreigden ook om te vallen. En dat was bepaald niet in het belang van een sterke euro. Maar dat gevaar is nu geweken. Nu wordt de euro alleen maar sterker zonder Griekenland."

Maar er is in Europa toch besloten dat het europroject onomkeerbaar is? Een land dat tot de eurogroep behoort blijft daarin. Maar u wilt Griekenland uit de euro.
"In Europa willen we een sterke euro met landen die zich aan de regels houden. Dat moet een wederzijdse plicht zijn.

"Maar deze Griekse regering heeft vanaf januari eenzijdig alle afspraken aan de laars gelapt. Wij hebben er geen enkel vertrouwen in dat premier Tsipras zich nu wel aan de afspraken gaat houden.

"In september komen er verkiezingen in Griekenland. Ik zie al aankomen wat er in de tussentijd gaat gebeuren. Vertraging in de uitvoering van de hervormingen. Maar het gaat mij uiteindelijk niet alleen om Griekenland. Dat is in Europa maar een minispeler. Het gaat mij veeleer om Frankrijk, een land dat ook soepeler regels wil om maar niet te hoeven hervormen.

"Frankrijk speelt een belangrijke rol bij onze opstelling. Een halfjaar geleden heeft dat land het al voor elkaar gekregen dat het zich niet hoeft te houden aan een begrotingstekort van maximaal drie procent. Als we nu niet streng zijn voor Griekenland ben ik bang dat we straks ook nog verder moeten toegeven aan Frankrijk. Ik ben bang dat Frankrijk alle andere eurolanden mee zal slepen in zijn val."

U wordt verweten niet solidair te zijn. Solidariteit is toch een belangrijke christen-democratische waarde?
"Jazeker, maar het is een misverstand te denken dat wij niet meer solidair zijn met Griekenland, zodra het uit de eurogroep is. Integendeel. Daar zal heel veel geld naar toe moeten om het land weer op de rails te krijgen. Een Grexit is niet gratis. Ook zullen we het land moeten steunen bij het verwerken van de vluchtelingenstroom. En ik ben het eens met de Duitse minister van financiën Schäuble die heeft gezegd dat een tijdelijk vertrek van Griekenland uit de eurozone mogelijk is. Dus als het land weer aan de voorwaarden voldoet kan het terugkeren."

Maar juist Schäuble heeft uiteindelijk, in tegenstelling tot het CDA, het steunpakket deze week in de Bonsdag wel verdedigd. Waarom u niet? Om electorale redenen? Wilde u de VVD de loef afsteken?
"Absoluut niet. Mijn punt is dat de Griekse regering de afspraken niet nakomt. Pas op het allerlaatste moment, nadat de banken eerst nog 25 miljard hadden verspeeld, zei Tsipras: ach die voorwaarden zijn eigenlijk toch wel goed. Pas toen heeft hij het hele pakket door het parlement gejast. Dat is toch niet geloofwaardig?"

Er is nog een belangrijk argument om Griekenland te steunen, het geopolitieke argument: het gevaar dat het land afhankelijk wordt van Rusland.
"De geopolitieke kwetsbaarheid geldt voor geheel zuid-oost Europa. Griekenland, de Balkan, al die landen. De redenering 'we moeten maar betalen, want anders komen de Russen', vind ik niet sterk. De Griekse regering dreigt wel met Poetin, maar alleen om de voorwaarden gunstiger te krijgen voor een lening. Ik constateer dat Poetin tot nog toe geen cent in Griekenland heeft gestoken. Ook in het geval van de Balkanlanden, Servië, Macedonië, Kosovo, zeggen we niet: haal ze vanwege de Russen maar binnen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden