Buizen, een hijskraan en warmteblazers: in een oude fabriek kan een feestelijk theaterseizoen beginnen.

Een optreden van de kindsterretjes van weleer, Frans Bauer die beginners in zijn genre een workshop geeft, alle mensen die ooit Jacques Brel hebben gezongen samen in concert. Directeur Vivienne Ypma bruist van de ideeën voor haar nieuwe theater in Amsterdam.

De Theater Fabriek opende vrijdag 19 maart officieel haar deuren in de oude Stork-fabriek in Amsterdam-Oost. In de voormalige fabriek is De Amsterdam Convention Factory hoofdhuurder. De Theater Fabriek mag gebruikmaken van de lounge, het restaurant en bars van de Factory in de gigantische entreehal. ,,Hier gaan we na afloop van de voorstellingen met z'n allen dansen'', grijnst Ypma.

Dat de ruimte vroeger een grote fabriek was, lijkt voor het theater alleen maar mooi meegenomen. De fabriekssfeer is in het hele gebouw voelbaar. De architect heeft veel overblijfselen van de machinefabriek gewoon laten zitten. Sterker nog, ze dragen bij aan het unieke karakter van de zaal.

De gehele linkerwand van de theaterzaal bestaat uit een imposante en originele buizenconstructie. Boven het podium bevindt zich een bewegende hijskraan. Aan de ene kant van de kraan hangt de besturingsbak voor de machinist, aan de andere een authentiek geel bord met in zwarte letters: 'hefvermogen 80000 kg'. ,,Mooi hè?'', zwijmelt de enthousiaste directeur verliefd. ,,En dan te bedenken wat je allemaal met zo'n kraan en die buizen kunt doen als je optreedt.'' Voor een slagwerkend gezelschap als Mayumana, dat het Theater als vaste Europese verblijfplaats gaat gebruiken tijdens hun tournees, vormt de buizenwand een welkome toevoeging aan het instrumentarium.

Imposante authentieke warmteblazers zorgen voor een aangenaam warme atmosfeer. ,,Dit zijn heel oude dingen'', zegt Ypma. ,,Ze maken een enorm kabaal, daarom moeten ze tijdens de voorstelling uit.'' Maar gelukkig blijven ze lang nagloeien. ,,Dus koud zal het hier niet zo snel worden'', stelt Ypma gerust.

De theaterzaal heeft door de fabriekselementen een monumentaal karakter, maar is door de strakke aankleding, de metalen constructies en de lange diepdonkerblauwe gordijnen tegelijk ook hip te noemen. In het theater kunnen 1009 mensen zitten en vanaf alle donkerrode stoelen is het zicht op het podium uitstekend. Ineens fladdert er een vogel in een van de spanten aan het dak. ,,O ja, de gaten in het plafond moeten nog worden gerepareerd'', zegt Ypma half-lachend, half-geërgerd. ,,Ik hoop niet dat er voor die tijd zo'n vogel op iemands hoofd gaat zitten poepen tijdens de voorstelling.''

De entourage sluit aan bij de inhoudelijke plannen van de theaterdirecteur. Een bijzondere omgeving voor uitzonderlijke voorstellingen. ,,Het wordt heel anders dan alle andere theaters'', verzekert de theaterdirecteur. ,,De Theater Fabriek voegt echt iets extra's toe in Nederland.'' Met dit extra doelt ze op de ludieke voorstellingen die ze in gedachten heeft. ,,Ik wil de grens van kunst opzoeken met dingen waarvan je denkt: is dit nu theater of niet?'', zegt Ypma. ,,Programma's die iedereen wil zien en die er nog niet zijn, zoals een concert waarin de tango wordt gespeeld en waarna het publiek de dans kan leren en uitvoeren''.

Aan de gedrevenheid van Ypma zal het niet liggen. De voorstellingen lijken ter plekke aan haar witblonde hoofd te ontspruiten. ,,Ik bedenk veel dingen gewoon als ik met mensen in de kroeg zit of tv aan het kijken ben.'' Door haar ervaring als programmeur van het Oude Luxor Theater in Rotterdam dat drie jaar lang elk moment had kunnen sluiten, is ze gewend om op korte termijn voorstellingen te regelen. En als manager en producent van Paul de Leeuw heeft ze geleerd dat alles mogelijk is. ,,Paul is iemand die nooit denkt dat iets niet kan.''

Maar op financieel gebied moet er nog wel wat gebeuren. Joop van den Ende Theaterproducties heeft al 150 grote voorstellingen geboekt, die hij onder andere wil vullen met de openingsvoorstelling Mayumana. Andere voorstellingen zoekt hij nog. ,,Hij wil daarvoor ook programma's zoeken die je in eerste instantie niet bij zou verwachten.'' ,,Mayumana is een fysiek energiek en ritmisch gezelschap'', karakteriseert Ypma, ,,en populair bij een groot publiek.'' Van den Ende wil in de Theater Fabriek voorstellingen van populaire aard zoeken. ,,Ik heb verder geen geld, geen subsidie, dus alles moet te betalen zijn met de opbrengst van die kaarten'', zegt Ypma vol vertrouwen. ,,In ieder geval tot half juni 2006 moeten we het daarmee uit kunnen zingen.'' Daarna gaat de eigenaar het gebouw proberen te verkopen. Zodra er een koper is, komt er een eind aan de experimentele Theater Fabriek.

De alternatieve voorstellingen die de bevlogen directeur in gedachten heeft, zullen dus bekostigd moeten worden door Van den Ende-shows. Dat lijkt een zware taak, maar Ypma is idealistisch. ,,Dat moet ook wel als je zo'n mission impossible van de grond wil krijgen.''

De theaterdirecteur die naar eigen zeggen normaal gesproken 'best een voorzichtig type' is, heeft heel veel zin om haar tanden in deze opdracht te zetten. Ze gelooft in haar eigen plannen en denkt ook anderen te kunnen overtuigen. ,,Mensen zijn op zoek naar niet-reguliere manieren om zich te kunnen uiten'', merkt Ypma op. Haar voorstellingen wil ze daarop aansluiten. ,,Al mijn ideeën die ik aan andere mensen voorleg, daar merk ik van dat ze denken: Ja daar zou ik ook wel eens heen willen'', klinkt het resoluut. ,,Bijvoorbeeld een avond waarin Lidewij Edelkoort die trends voorziet, werk van mensen van de kunstacademie gaat bespreken.''

Ze is zelf in ieder geval kordaat genoeg om te verwachten dat grote artiesten best mee willen werken met haar vernieuwende ideeën. ,,Ze halen er op financieel gebied dan misschien niet veel uit, maar op artistiek gebied breiden ze hun mogelijkheden uit'', zegt Ypma. Ter illustratie bedenkt ze een combinatieoptreden van bijvoorbeeld rockchick Anouk, de Achterhoekse band Normaal en een operazangeres. ,,Daarbij kunnen alle drie de partijen hun eigen grenzen ontdekken.''

Over een goede publieksopkomst is Ypma niet bang, al heeft ze zich daar nog niet actief mee bezig kunnen houden. Vanuit bijna niets moest er in drie weken een theater uit de grond gestampt worden en daar is de meeste aandacht naar uitgegaan. Maar ook op dit gebied blijft ze optimistisch: ,,Op dit moment weten mensen het theater misschien nog niet te vinden, maar dat komt allemaal nog wel.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden