Buitenstaanders in het broeierige Zuiden

Nieuwe, pas ontdekte verhalen van piepjonge Truman Capote bewijzen zijn grote talent

Truman Capote (1924-1984), bekend van klassiekers als 'Other Voices, Other Rooms' (1948), 'Breakfast at Tiffany's' (1958) en 'In Cold Blood' (1966), is een grootmeester van de empathie en de gebeitelde zinnen. Die kwaliteiten waren al in de kiem aanwezig in de korte verhalen die hij in zijn tienerjaren schreef.

In 2014 werd, bij een speurtocht naar ontbrekende hoofdstukken van zijn onvoltooide roman 'Unanswered Prayers', in de archieven van de New York Public Library een doos gevonden met verhalen die Capote vermoedelijk tussen zijn elfde en negentiende jaar geschreven heeft.

Het was al bekend dat de jonge Truman, enig kind van ouders die het vooral druk hadden met zichzelf en hun societyleven, al vroeg zijn toevlucht zocht bij het schrijven, dat hij altijd al schrijver wilde worden en op zijn zeventiende debuteerde met een verhaal in The New Yorker. Uit de teruggevonden jeugdverhalen, die voor een deel al eens gepubliceerd waren in zijn schoolkrant, blijkt dat eigenlijk alles waar de latere Capote beroemd mee is geworden al vroeg aanwezig was.

Zijn eenzame jeugd en zijn ontluikende homoseksualiteit vormden zijn scherpe blik. Met een groot inlevingsvermogen registreert hij de emotionele verwarring van zijn leeftijdgenoten (veelal meisjes), en die wapens laat hij met evenveel gemak en overtuiging los op vrouwen van alle leeftijden. De jonge Truman die zich van jongs af aan een buitenstaander voelde in de wereld, werd kennelijk van meet af aan aangetrokken door andere buitenstaanders in het leven. Op jeugdige leeftijd toonde hij zich al gevoelig voor het verlangen om gezien en begrepen te worden, de verholen trots over het anders-zijn.

Ook de voorbijgaande aard van mensen en dingen, en de illusies waar we ons tegen beter weten in aan vastklampen, waren hem al vroeg bekend.

Tegelijkertijd had hij als puber al een verbluffend goed ontwikkeld gevoel voor taal, voor het ritme en de muziek, voor het detail dat boekdelen spreekt. Dan schrijft hij al gebeitelde zinnen die zo helder zijn als een bergbeek en waar een hele wereld achter schuilgaat, die je als lezer ontwapenen door hun overrompelende directheid.

Als leren schrijven het vinden van je eigen stem betekent, dan lag Capote al vroeg op koers. "Stijl kun je niet leren, dat ben jij", heeft hij later wel eens gezegd.

De veertien verhalen die hier gebundeld zijn, zijn stuk voor stuk vignetten van levens van kwetsbare personages op een cruciaal moment in hun bestaan. Het decor wordt gevormd door het broeierige Zuiden van de Verenigde Staten waar Capote geboren werd en de stad NewYork waar hij op negenjarige leeftijd naar toe verhuisde.

Mill Store is zo'n verhaal waar de zomerhitte van het zuiden van de pagina's afspat. Het verhaal van een jonge vrouw die op zoek naar werk terecht is gekomen in the middle of nowhere, in 'een bedompte winkel, waar het naar petroleum rook en naar vers maïsmeel en oud snoep'. De broeierige atmosfeer voedt de subtiele geladenheid van dit verhaal van nog geen vijf bladzijden. Haar ontheemding is vanaf de eerste zin voelbaar, en krijgt reliëf als een meisje snoep komt kopen: "De ogen van dat kind lijken sprekend op die van hem. Die verdomde ogen." Als dat meisje later op de dag door een slang gebeten is, weet de vrouw met haar doortastende optreden te midden van de ontstelde, geparalyseerde omstanders haar leven te redden.

En Capote laat je achter in een wolk van associaties, over verloren liefde, heimwee en een buitenstaander die gezien wil worden.

"Lucy was eigenlijk het gevolg van mijn moeders liefde voor de zuidelijke keuken", luidt de openingszin van 'Lucy', een subtiel verhaal waarin Capote zich inleeft in het gevoelsleven van een zwarte vrouw die de bekrompenheid en wreedheid van het gesegregeerde Zuiden achter zich heeft gelaten, maar in New York verteerd wordt door heimwee en uiteindelijk terugkeert. "En ik hoorde haar al zeggen: 'Ohhh, mama, New York is geweldig, al die mensen, en ik heb filmsterren in het echt gezien, oh, mama!'" Het is alsof Capote toen al begreep dat de wereld van roem en glamour waar hij later in terecht zou komen zijn eenzaamheid nooit kon opheffen.

Truman Capote: Waar de wereld begint (The Early Stories of Truman Capote) Vert. Harry Pallemans. Podium; 125 blz. euro 10

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden