Weblog

Buitenlandse Zaken

PvdA Tweede Kamerlid Martijn van Dam (\N)

Gisteren ging mijn blog net als maandag over de situatie in Congo. In een gebied waar de afgelopen 15 jaar miljoenen mensen zijn omgekomen door genocide en burgeroorlog, dreigt een nieuwe escalatie. Dat gaat mij aan het hart.

Eerder keek de wereld toe hoe in Rwanda Hutu's bijna een miljoen Tutsi's en gematigde Hutu's letterlijk in stukken hakten. Eerder keek de wereld toe hoe in Darfur heel gericht de Afrikaanse boerenbevolking werd verjaagd, verkracht, verminkt en vermoord. Eerder keek de wereld toe hoe in Birma de bevolking werd onderdrukt en stelselmatig verdreven, onderdrukt of vermoord.

We weten dat we dit keer niet hoeven toe te kijken. We zijn in staat om het escalerende geweld te stoppen. Toch dreigt opnieuw ingrijpen te verzanden in de stroperigheid van VN en EU. Ik kan me daar over opwinden.

Sommige mensen denken daar anders over, zo blijkt uit de reacties op mijn blogs. Rowy uit Tilburg zegt dat ik niet gekozen ben om de wereld te verbeteren, maar Nederland. Ronald uit Amsterdam zegt dat ze in Afrika moeten leren zelf de dingen op te lossen. Maandag zei Ewout uit Kampen dat we "niks aan die rotzooi in Congo kunnen doen. En we moeten het ook niet willen. Want daar krijgen we alleen gezeur van".

Waar deze reacties op neerkomen: laat onschuldige mensen maar vermoord worden terwijl we er iets tegen kunnen doen, laat onschuldige vrouwen maar verkracht worden terwijl we er iets tegen kunnen doen, laat onschuldige kinderen maar verhongeren terwijl we er iets tegen kunnen doen.

Dit zijn helaas geen losse flodders van mensen die hun eigen welvarende situatie als vele malen ernstiger beschouwen dan de situatie van Congolese moeders die met hun kinderen op de vlucht slaan voor gewelddadige rebellen of voor de verkrachters en moordenaars uit het recente verleden. Toen ik maandag optrad in stand.nl belden luisteraars met soortgelijke boodschappen. Vorig jaar in hetzelfde programma kreeg ik van mensen te horen dat ik me niet druk moest maken om de burgers in Birma, want we hadden in ons eigen land wel genoeg problemen. De VVD is van mening dat we de ontwikkelingshulp maar moeten halveren. De SP stemde tegen een EU-missie voor de bescherming van vluchtelingen uit Darfur die zijn neergestreken in Tsjaad, terwijl er geen enkele twijfel was over de haalbaarheid, het nut en de effectiviteit van die missie.

Het stelt mij teleur dat het kennelijk in de mode is om je af te keren van ellende in het buitenland en de kiezers voor te houden dat je je alleen maar om hen bekommert.

Nederland is het aan zijn stand verplicht om zich ook te bekommeren om mensen elders op de wereld. Ik ben er trots op dat Nederland altijd zijn handen uitsteekt naar hen die het minder goed getroffen hebben dan wijzelf. Wij zijn welvarend en zijn daardoor in staat mensen in armere en slechter bestuurde delen van de wereld te behoeden voor ellende. We eten er geen boterham minder door. Waar het om gaat is of we de wil hebben het te doen.

Laten we daarbij niet vergeten dat de slachtoffers bijna altijd onschuldige burgers zijn. De 300.000 Afrikaanse boeren in Darfur die omgekomen zijn door bombardementen door regeringsvliegtuigen of mitrailleurs en zwaarden van milities. De ongeveer één miljoen tutsi's en gematigde hutu's die in stukken werden gehakt in Rwanda. De miljoenen slachtoffers van de burgeroorlog in Congo, vermoord, verkracht en verminkt. Mensen die toevallig op de verkeerde plek geboren zijn. Toevallig bij de verkeerde bevolkingsgroep horen. Toevallig wonen op grond waarin metalen zitten die in China en het westen gebruikt kunnen worden voor de productie van mobiele telefoons. Toevallig wonen bovenop een oliebron in Zuid-Sudan waar de Sudanese regering geld aan wil verdienen voor zijn eigen welvaart. Toevallig wonen in een bos dat de Birmese overheid graag wil kappen en verkopen aan het buitenland zodat ze zichzelf kan verwennen met luxe banketten en decadente feesten.

Het is zo makkelijk om toe te geven aan de sentimenten dat onze eigen problemen al zo belangrijk zijn dat aandacht voor het buitenland niet wenselijk is. Het is zo makkelijk om je af te keren van alle ellende op de wereld en tegen de weerloze slachtoffers te roepen dat ze het zelf maar moeten oplossen. Het is zo makkelijk om te betogen dat we best de ontwikkelingshulp kunnen halveren en het geld aan ons leger of aan de eigen bevolking moeten geven. Het is zo makkelijk om tegen een missie te stemmen om vluchtelingen uit Darfur te beschermen.

Want waarom zou je het lef hebben om tegen de stroom in te roeien? Om in deze tijd te betogen dat we wel degelijk een morele plicht hebben om op te komen voor mensen die de stomme pech hebben dat ze in een land geboren zijn waar geen welvaart en veiligheid bestaat. Om te betogen dat we vanuit Nederland bij moeten dragen aan de welvaart, ontwikkeling en veiligheid van kinderen die toevallig niet het geluk hebben dat er elke dag te eten is, dat er goed onderwijs bestaat en goede gezondheidszorg. Ik wil dat wel. Ik wil me wel inzetten voor slachtoffers van de dictatuur in Birma, van genocide in Darfur of van burgeroorlog in Congo. Niet omdat het in ons belang is om die onschuldige vaders, moeders en kinderen te helpen, maar omdat we ertoe in staat zijn.

Volgende week bespreekt de Tweede Kamer het buitenlands beleid. Het zal ongetwijfeld gaan over het belang van internationale solidariteit. Het debat wordt het eerste grote debat van mijn CDA-collega Maarten Haverkamp als woordvoerder buitenlandse zaken. In de Haagse wandelgangen wordt gefluisterd dat minister Verhagen na de kritische Karien van Gennip graag een trouwere CDA-woordvoerder op de portefeuille Buitenlandse Zaken wilde. Komende week zullen we zien of hij die met Haverkamp gevonden heeft. Ik geef het stokje over aan Maarten, zodat hij op deze website in zijn blogs komende week kan laten zien wat hij gaat worden: de trouwe steunpilaar van de minister of een kritische volger van het buitenlands beleid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden