Buitenlandse sikhs kunnen toekomst deelstaat India bepalen

NEW DELHI - In het Belgische Sint Truiden en het Britse Birmingham is de aandacht vandaag gericht op de Indiase deelstaat Punjab. De verkiezingen daar kunnen ook elders in West-Europa, de Verenigde Staten en Canada op grote belangstelling rekenen van Indiase sikhs. Deze emigranten hebben de sleutel van Punjabs toekomst in handen.

Punjab is in de jaren tachtig bekend geworden door het meedogenloze geweld van militante sikhs, die streden voor een onafhankelijke staat, 'Khalistan' oftewel 'Land der Zuiveren' genoemd. Die strijd kostte duizenden burgers het leven. Veel minder bekend, maar zeker zo meedogenloos, is de wijze waarop de politie in Punjab, gesteund door Indiase veiligheidsdiensten, in het begin van de jaren negentig de onafhankelijkheidsstrijd heeft gesmoord.

Punjab, de graan- en katoenschuur in het noordwesten van India, is tegenwoordig een relatief vredige deelstaat. Toch is de 'onderstroom van terrorisme', zoals de politie het noemt, nog altijd aanwezig. Dat bleek bijvoorbeeld in augustus 1995, toen de toenmalige deelstaatpremier Beant Singh voor de deur van zijn kantoor met vijftien anderen het slachtoffer werd van een bomaanslag.

Het terrorisme, of minstens de angst voor een heropleving ervan, speelde een rol in de campagnes voor de deelstaatverkiezingen. De Congrespartij, die in Punjab de afgelopen vijf jaar aan de macht is geweest, beroept zich erop het separatistische gevaar vrijwel te hebben uitgeroeid. Toch zal de Congrespartij de komende verkiezingen hoogstwaarschijnlijk verliezen. In Sint Truiden en Birmingham weet men waarom.

De sikhs vormen maar zo'n twee procent van de Indiase bevolking. Hun betekenis voor het Zuid-Aziatische land reikt echter veel verder. Hun godsdienst, het sikhisme, wil het beste verenigen van twee religies die in 1947 twee elkaar vijandig gezinde landen opleverden, het islamitische Pakistan en het hindoeïstische India. Het waren ook juist de sikhs die het bloedige trauma van de deling van het subcontinent het sterkst aan den lijve ondervonden.

Tot op de dag van vandaag voelen veel sikhs zich in de beleving van hun identiteit bekneld. De regionale politieke partij Shiroman Akali Dal (SAD) appelleert aan dit sentiment. De SAD, die een lijstverbinding is aangegaan met de rechts-nationalistische hindoepartij BJP, zal Punjab na de deelstaatverkiezingen zeer waarschijnlijk voor de vierde keer gaan leiden. Maar daarmee zullen ook onafhankelijkheidsgevoelens weer opspelen.

“We zullen echt regeren, de vrede handhaven en ontwikkeling garanderen, iets waarin de Congrespartij niet is geslaagd”, zegt SAD-leider Prakash Singh Badal. Maar de SAD heeft in het verleden het separatistisch geweld niet onvoorwaardelijk veroordeeld. Het partijprogramma kent nog steeds een (oude) eis tot meer autonomie. Badal zelf is ervan beschuldigd ooit de Indiase grondwet in het openbaar in brand te hebben gestoken.

Binnen Punjab zijn militante sikhs niet langer populair. De bevolking is dankbaar voor het herstel van rust en orde. Het is 'supersmeris' K. P. S. Gill grotendeels vergeven dat hij daarvoor bijna alle middelen geoorloofd achtte, zoals marteling tijdens ondervraging en standrechtelijke executies. Maar de sikhs die vluchtten naar België, Groot-Brittannië en elders zijn het verleden niet vergeten.

Net als de onafhankelijkheidsstrijd van Tamils op Sri Lanka drijft ook de strijd van militante sikhs voor een groot deel op financiering door emigranten, van wie een groot deel illegaal in het buitenland leeft. De harde kern van separatisten bestaat naar schatting uit slechts enkele tientallen mensen. Maar zo'n duizend anderen in het buitenland weten zich verplicht mee te betalen aan de goede zaak. En een deel van hen komt, na training in Pakistan, bewapend terug in Punjab.

Deze op zich kleine groep kan de toekomst van Punjab bepalen. “Een enkele terroristische daad”, meent een advocaat in de deelstaat, “kan de moraal volledig doen verkruimelen.” Dat bleek ook kort na de moord op Beant Singh in 1995. Als het geweld opnieuw oplaait, kan dat de ontwikkeling de das omdoen van Punjab, dat de afgelopen jaren juist heeft bewezen meer economisch potentieel te bezitten dan menig andere Indiase deelstaat.

De 'onderstroom' van geweld is binnen Punjab niet het enige thema van de komende verkiezingen. Zorgen over de stijgende prijzen van levensmiddelen, werkloosheid en corruptie scoren bij de kiezers nog hoger. Dat geldt zowel voor de sikhs in Punjab als voor de niet-sikhs, die ruim veertig procent van de bevolking uitmaken.

De Punjaabse Congrespartij van deelstaatpremier Rajinder Kaur Bhattal dacht de slag om de kiezers te winnen door snel een 50-punten ontwikkelingsplan van 300 miljoen gulden af te kondigen. De Kiescommissie stak echter een stokje voor deze stunt. Het regent daarom nu wilde beloften als gratis stroom en water voor de boeren. Ook de rivaliserende SAD belooft de hemel op aarde.

Geen van beide partijen kan dergelijke beloften waarmaken. De roep om parivarthan, verandering, speelt echter de SAD in de kaart. “De Congrespartij is ongeneeslijk ziek”, houdt SAD-leider Badal de kiezers voor. Een kwart van die kiezers heeft echter ook te kennen gegeven bang te zijn voor een heropleving van het terrorisme onder de SAD. Inmiddels moet Badal die angst begrijpen: zijn pleidooi voor vrede heeft hem bij de militante kern tot Doelwit Nummer Een gemaakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden