Buitenlands voetbalavontuur lang niet altijd zo spectaculair als wordt gedacht

AMSTERDAM - Het was een dag van bekende gezichten, vijf etmalen geleden aan de Volendamse Dijk. Feyenoord speelde er tegen de plaatselijke favoriet en de aandacht voor Leo Beenhakker - in een ver en onaangenaam verleden als trainer actief voor de thuisclub - was overweldigend. Zo kon het gebeuren dat een andere ex-werknemer, doelman Edwin Zoetebier, er vrijwel ongestoord over het complex liep te dwalen.

ERIC HORNSTRA

Edwin Zoetebier, wacht eens. Hoorde die eigenlijk niet gewoon in Engeland te zitten bij zijn nieuwe club Sunderland? De keeper had het Volendam-bestuur te kennen gegeven dat hij na zijn jaren van trouwe dienst wel eens voor een talrijker publiek wilde spelen. Nadat avances van Celta de Vigo, Real Valladolid, Extremadura en Glasgow Rangers op niets waren uitgelopen, meldde Sunderland zich. De club was net gedegradeerd uit de Premier League, maar toch . . . Zoetebier taxeerde dat hij zich daar beter in de kijker kon spelen dan aan de boorden van het IJsselmeer.

Koud vijf maanden na de overgang lijkt de Engelse carrière op een fiasco uit te draaien. De Franse concurrent onder de lat, Lionel Perez, geniet de voorkeur van de trainer en dus loopt Zoetebier al een tijd met de ziel onder de arm.

Gelukkig voor hem ontmoet hij in Volendam een lotgenoot: de tegen Feyenoord uitblinkende Marco Gentile. De verdediger kwam vorig seizoen uit voor MVV, werd in die periode al door trainer Dick de Boer gescout, maar verkoos uiteindelijk een bestaan bij de Engelse tweede-divisionist Burnley. Hij kan zich voorstellen hoe Zoetebier zich moet voelen: “Ja, ik heb even met hem staan praten, omdat hij precies in hetzelfde schuitje zit. Ik heb, net als hij, mijn wedstrijden in het tweede afgewerkt. In Nederland denkt iedereen dan automatisch: 'die is finaal mislukt', of 'hij is te slecht, want hij komt niet aan de bak'. Maar zo was het bij mij absoluut niet. Als een manager je niet moet, houdt het gewoon op. Natuurlijk kon ik prima meekomen, maar Chris Waddle had tegenover mij een doorslaggevend argument: ik was gehaald door zijn voorganger (Adrian Heath) en gold dus niet als een van zíjn aankopen. Dan kun je berusten en denken 'het geld is goed', maar ik wilde spelen. Daarom ben ik in Volendam neergestreken.”

Incident

De eenzame worsteling van Zoetebier is niet uniek en ook het verhaal van Gentile is allerminst een incident. Sterker dan in Nederland zijn bestuurswisselingen of de vervanging van een trainer elders meestal direct van invloed op de samenstelling van de spelersgroep. Er zijn meer van die mechanismen in de voetbalsport. Wat je ver haalt, geldt als 'lekker', maar zodra de plaats op de ranglijst een tikje tegenvalt, zijn het al gauw de buitenlandse aanwinsten die de zwartepiet krijgen toegeschoven. Daarom belandde Romeo Wouden bij het falende Boavista in Portugal op de bank, krijgt Pieter Huistra er bij de Belgische middenmoter Lierse SK van de media regelmatig van langs en kan Winston Bogarde - na een dramatische terugspeelbal tegen Lecce - gevoeglijk worden afgeschreven bij AC Milan.

Sinds de uitspraak in het Bosman-arrest is het grensverkeer van voetballers binnen de EG in extreme mate toegenomen. Maar de speurtocht naar internationaal succes heeft de kenmerken van een krasloterij. De voetballer die een 'niet' heeft getrokken, moet hopen op inschikkelijkheid van de club en de manoeuvreerkunst van de zaakwaarnemer.

De loopbanen in de verschillende Europese landen hebben een gevarieerd karakter. Voetbalnaties als België en Zwitserland bieden Nederlanders een relatief gunstige job, maar het is in de regel ook niet de nationale top die die competities bevolkt. De Duitse Bundesliga vergt doorgaans een aanpassingsperiode - Erik Meijer had het in het verleden moeilijk in Leverkusen, Bryan Roy en Dick van Burik zijn op dit moment nog niet ingeburgerd bij Hertha BSC -, maar in zijn geheel wordt de inbreng van de Nederlanders er hooglijk gewaardeerd.

In Spanje en Engeland is de situatie minder rooskleurig. Van der Gouw, Jordi Cruijff (Manchester), Willems en Van der Laan (Derby) en het voormalig Feyenoord-talent Pinas (Newcastle) komen in de Britse opstellingen niet voor en bij Leeds United moeten Molenaar en Jerrel Hasselbaink steeds meer speeltijd inleveren. Bij de Spanje-gangers is het al een tijd verdacht stil rond Ponk en Sion (Compostela). Zelfs Wooter (Zaragoza) en Makaay (Tenerife) moeten vechten voor hun plek.

Italië tenslotte is als voetbalmekka definitief afgevallen. Eigenlijk kan alleen Inter-speler Aron Winter - na een moeizame jaargang '96-'97 - rekenen op voldoende speelminuten. Davids, Bogarde (Milan) en Louhenapessy (Udinese) zijn er reeds toeschouwers en voor Kluivert lijkt dat moment dichtbij.

Onder Nederlandse contractspelers blijft desondanks om de toekomstige avonturen in het buitenland een wolk van rooskleurige verwachtingen hangen. “Er zijn landen met een grote aantrekkingskracht en de uittocht zal alleen maar groter worden”, filosofeerde Arthur Numan onlangs na een competitiewedstrijd. “De spelers die gaan hebben groot gelijk”, vond hij. “Kijk naar Wooter, Musampa, Makaay en Vierklau: dat zijn jongens die in Spanje een financiële klapper maken. Daar is niets mis mee. Denken ze te weinig aan de sportieve kant van hun carrière? Nee, waarom? Hadden Musampa of Dave van den Bergh bij hun eigen club een beter perspectief?”

Sprookjes

De voorspelling van de PSV'er dat Nederland een nog grotere exodus te wachten staat, zal best uitkomen. Numan kent zijn maatjes bij de diverse clubs en hoort aan de spelersbar zo wel het een en ander. Maar de wijsheid die hij de reislustigen toedicht, is op zijn minst discutabel. De reeks van spelers die recentelijk terugkwamen naar Nederland, laat zien dat de alom doorvertelde sprookjes over het voetbal-luilekkerland in Italië, Spanje of Engeland simpel zijn door te prikken. Gesorteerd per land kozen de volgende spelers dit jaar de omgekeerde route: Marcel Peeper (van Lokeren naar FC Groningen), Edward Linskens (Lokeren-VVV), Harry Decheiver (SC Freiburg-FC Utrecht), Max Huiberts (Borussia M'gladbach-AZ), Ulrich van Gobbel (Southampton-Feyenoord), Marco Boogers (West Ham-Volendam), Orlando Trustfull (Sheffield Wednesday-Vitesse), Glenn Helder (Arsenal-NAC), Michel Kreek (Perugia-Vitesse), Mitchell van der Gaag (Motherwell-FC Utrecht) en Arjan Vermeulen (Olympique Nice-MVV).

Het zijn al met al te veel voorbeelden om van toeval te spreken. Daarom is het zinvol enkele alternatieve vormen van carrièreplanning te volgen. Björn van der Doelen wipte enkele kilometers de grens over (Standard Luik) met het stricte doel volgend jaar sterker bij PSV terug te keren. De Ajacieden Dennis Schulp (Volendam) en Martijn Reuser (Vitesse) lieten zich tijdelijk bij een andere Nederlandse club onderbrengen.

Alle drie hebben ze het oogmerk spoedig terug te keren. Wellicht kunnen zij in een kort tijdsbestek bewijzen dat hun - minder spectulaire - route per saldo toch het meest effect sorteert.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden