Review

BUITEN SPELEN

Grote schrijvers genoten er van de natuur en luisterden naar het lieflijke gezang van de vogels. Snoven er de frisse buitenlucht op om zich nadien weer volledig geïnspireerd terug te trekken op hun schrijverskamertjes. Je ziet ze zo weer stappen, met hun pedante strooien hoedjes en witte kostuums. Frederik van Eeden, Jac. P. Thijsse, de Gooise architect Dudok van Heel.

De natuur van Oud Valkeveen had begin deze eeuw iets unieks. Thijsse maakt melding van een plant die je nergens elders in Nederland ziet: ,,de groote Kaarde. Prachtige, meer dan manshoge planten, stekelig van top tot teen. De onderste bladeren zijn twee aan twee met elkaar verbonden en vormen zoo reservoirs waar 't regenwater dagen lang in blijft staan. Hoog in de toppen zitten de bloemhoofdjes van bleeke lila bloemen, die bloeien in de zomervacantie.''

De groote Kaarde heeft het niet overleefd, want het gebied rond Oud Valkeveen heeft het nooit tot natuurreservaat mogen schoppen. Het toenemende toerisme kon daar ook al weinig toe bijdragen. Een ramp voor de liefhebber: ,,Bussum vooral stort er zijn vrij- en blijheid-lievende jeugd over uit. Het tamelijk breede, ofschoon hier en daar wat modderige strand, kriewelt en wriemelt dan van de spelende, gravende, dravende, pootje-badende kindertjes, die er in hun demi-négligé lang niet altijd smakelijk uitzien, evenmin als de dames van de kleine burgerij, wier sans gêne er soms tot de uiterste grenzen gaat, en die hier in een half uur meer exposeren dan anders in de stad gedurende het geheele jaar'', mokt de Gooise auteur J.D.C. van Dokkum in 1921.

Er was niet alleen een strand, maar ook een 'uitspanning'. De bezoekers kwamen aan per rijtuig, de paarden werden uitgespand en aan de voederbak gezet. Er stonden twee wippen, ringen, een rekstok, een brug en twee schommels, wat automaten en een muziekdoos waarin twee poppetjes dansten op walsmuziek. Bernardus Boerebach, de nu hoogbejaarde zoon van de uitbater van destijds, herinnert zich de uitspanning als ,,allereenvoudigst, maar men kon er zich verpozen door de onmiddellijke nabijheid van een echt strand''.

Zijn omschrijving is ook anno 1999 nog van toepassing. Want vergeleken met het pretgeweld in de meeste parken straalt Oud Valkeveen een ontwapenende eenvoud uit. Opa's en oma's die er met hun kleinkinderen komen, herkennen de attracties waar ze zelf nog tijdens hun schoolreisjes in speelden. Natuurlijk zijn het klauterdoolhof en het ballenbad van deze tijd. Maar de draaimolen, de roeivijver, het boemeltreintje en het onvermijdelijke pannenkoekenrestaurant ademen de oude glorie van weleer.

'Speelpark' noemt Oud Valkeveen zichzelf. Onzin. Een uitspanning is het.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden