Buiten schijnt de zon, binnen ruikt het naar ontsmettingsmiddel en ziekenhuismaaltijd

Beeld RV

Mijn iPhone zegt dat het pas half zeven is. De vogels zingen als gekken, fel zonlicht schijnt tussen de gordijnen door. Ik draai me nog een keer om.

Twee uur later dek ik op het gras de ontbijttafel voor mijn gezin. Omeletje met zalm, warme broodjes, cappuccino. Dan stap ik op mijn fiets naar het ziekenhuis. Tussen Hoge en Lage Vuursche wemelt het van de elektrisch aangedreven zondagsfietsers. In Bilthoven spatten de tuinsproeiers me nat.

Dit weekend heb ik dienst, ik bezoek een drietal patiënten dat bij ons is aangespoeld. In het ziekenhuis is het stil. De temperatuur is altijd 21 graden, ook op zo'n mooie Pinksterdag. De TL-buizen staan altijd aan. Het linoleum heeft altijd strepen. Het ruikt naar ontsmettingsmiddel en ziekenhuismaaltijd.

Meneer H

Als eerste zie ik meneer H, hij heeft vannacht in de separeerruimte geslapen. De verpleegkundige opent de zware deur, het ruikt een beetje bedompt. Meneer H ligt op zijn rug op de matras, de handen onder zijn hoofd, hij zingt een liedje dat ik niet kan verstaan. Maar de melodie vertelt over verre vertes, met tropenzon, geel olifantengras en rode aarde. Hij komt uit Oeganda, is al een tijd in Nederland en verstaat wat we tegen hem zeggen. Hij gebaart dat hij meteen wil roken. We wachten tot zijn eerste sigaret op is. Dan verkassen we naar de patio. Meneer H. heeft een klapvoet, terwijl hij hooguit dertig is.

Ook hier schijnt de zon uitbundig. Ook hier gaan de vogels als gekken tekeer. Meneer H. strekt zich behaaglijk uit in het zonlicht. Hij schopt zijn slippers uit, zijn voeten hebben lange nagels, geheelde wondjes en veel eelt. Hij maakt een gebaar dat hij wil drinken en bestelt 'two whiskies, please'. Ik denk niet dat die tweede voor mij is.

Hij spreekt slechts enkele woorden die ik kan verstaan. Ze gaan allemaal over alcohol. Tussendoor zingt hij en spreekt onverstaanbaar. Ik probeer hem te onderzoeken, maar als ik dichterbij kom sist hij naar me en spuugt een fikse fluim die ik kan ontwijken. Hij is opgepakt door de politie en het is duidelijk te zien dat hij al een tijdje op straat woont. Hij krijgt een prik met vitamine B om te voorkomen dat hij Wernicke-Korsakoff krijgt, een syndroom waar alcoholisten risico op lopen.

De tweede patiënte is vannacht via de spoedeisende hulp binnengekomen. Ze zakte op straat ineen. Ik zie in de status dat ze precies even oud is als ik. Ze is erg mager, draagt een kort t-shirtjurkje. Ze heeft moeite om overeind te komen. Ik hou haar vast zodat ze niet valt. Ik kan ruiken dat ze al lang niet gedoucht heeft. Ze gebruikt GHB, een vloeistof die je voor weinig geld kunt kopen en waaraan je in korte tijd enorm verslaafd raakt. Ze moet het goedje elke vier uur drinken, ook 's nachts, anders wordt ze doodziek. Ze heeft in de prostitutie gewerkt en wil eruit stappen. Ze heeft een kamer in een huis, of eigenlijk alleen een bed. Ze zegt dat ze wil afkicken van de GHB. Ze schaamt zich voor me. Misschien is het haar ook opgevallen dat we even oud zijn.

Vol littekens

De laatste patiënte hoor ik al op de gang als ik naar haar afdeling loop. Ze is 18 jaar. Ze is vaak op de afdeling; meestal kort, dan weer bij haar moeder en dan weer terug. Als de stress oploopt snijdt ze in haar armen. Ze wordt kalm als ze het warme bloed voelt stromen. Ze voelt zich vaak zo rot dan het niet vol te houden is.

Ze is boos op mij, op haar moeder, op zichzelf. Ze schreeuwt het uit. Net als alle 18-jarigen wil ze met vrienden eropuit, gaan studeren of aan het werk, uitgaan, mooie kleren aantrekken. Maar nu zit ze weer hier, in het ziekenhuis. Ik kijk naar haar armen: vol littekens van het snijden.

's Avonds zit ik in de tuin, en luister naar de vogels. Ik kijk naar mijn armen, die helemaal gaaf zijn, naar mijn voeten, keurig verzorgd, naar mijn huis, dat ruim en comfortabel is. Ik denk aan de arme drommels aan de zelfkant van de maatschappij. Zal een volgende Pinksterdag ook voor hen mooi worden?

Bert Keizer is met vakantie. Hij wordt vervangen door Iris Sommer, hoogleraar psychiatrie aan het UMCU. Ze vertaalt ontwikkelingen in de neurowetenschappen voor een breed publiek, onder meer in haar boek 'Haperende Hersenen'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden