'BSE-maatregelen overbodig'

Deze week werd voor het eerst in Nederland een geval van de variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob (vCJ) vastgesteld. Maar maatregelen om besmet vlees uit de voedselketen te houden, zijn eigenlijk overbodig.

Dat blijkt uit een recente studie van Arjen Benedictus van de faculteit diergeneeskunde in Utrecht. Voor de maatregelen bestaat 'geen rationele grondslag' en bovendien zijn ze erg kostbaar: in totaal zo'n veertig miljoen euro per jaar.

Vanaf halverwege de jaren negentig zijn er forse maatregelen genomen om besmet vlees uit de voedselketen te houden. Dit omdat er een sterk verband zou bestaan tussen BSE bij koeien en vCJ bij mensen. Sommige wetenschappers twijfelen aan dat verband. Zij schrijven de stijging van het aantal gevallen van vCJ toe aan beter opletten bij artsen vanwege de verplichte registratie.

Toch worden nu alle slachtrunderen die ouder zijn dan twee jaar getest op BSE. Besmet vee wordt afgemaakt. En bij gezonde runderen die worden geslacht, worden de delen die de gevreesde prionen kunnen bevatten, in het slachthuis verwijderd. Alle maatregelen bij elkaar zijn buitengewoon effectief.

Maar in Nederland zijn slechts enkele honderden runderen besmet. Via een ingenieuze methode heeft Benedictus uitgerekend dat dat leidt tot hooguit één geval van vCJ per jaar. Ter vergelijking: het aantal mensen dat overlijdt als gevolg van andere voedselinfecties, zoals salmonella en campylobacter, wordt geschat op 20 tot 200 per jaar.

Omgerekend komen de uitgaven voor het voorkomen van vCJ neer op één miljoen euro per gewonnen levensjaar. Vergeleken met bedragen die worden uitgegeven voor het behandelen van diabetes (25000 euro per gewonnen levensjaar) of chemotherapie (50000 euro), is dat een fors bedrag.

Daar komt bij dat twee van de drie maatregelen (testen en verwijderen van risicomateriaal) in wezen hetzelfde effect hebben. Je kunt rustig een van beide achterwege laten, zonder dat daardoor de toch al minieme kans op vCJ hoger wordt. Daarmee zou jaarlijks al een kleine 20 miljoen euro bespaard kunnen worden. Maar dat kan niet, omdat de maatregelen verplicht zijn voor alle EU-lidstaten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden