Brussel zet eerste stap in strafprocedure om gigaschuld Italië

De Italiaanse staatsschuld blijft maar stijgen. Brussel zet daarom een eerste stap in een lange strafprocedure.

Brussel en Rome stonden een tijdje met de ruggen naar elkaar, in de hoop dat hun begrotingsruzie vanzelf zou wegwaaien, maar nu heeft Brussel zich weer omgedraaid. De Europese Commissie acht de tijd rijp om een strafprocedure tegen Italië in gang te zetten wegens de buitensporig hoge, en nog steeds stijgende staatsschuld. In november zette de commissie ook al zo’n eerste stap, maar uiteindelijk stierf die procedure een vroege dood, tot ergernis van vooral Nederland.

De laatste cijfers over de Italiaanse overheidsfinanciën bevestigen echter de grootste vrees, en weerspreken de rooskleurige verwachtingen van de vorig jaar aangetreden populistische regering. De staatsschuld, die volgens de spelregels van de eurozone eigenlijk onder de 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp) moet liggen, steeg van 131,4 procent in 2017 naar 132,2 procent vorig jaar. De commissie voorziet een verdere toename naar 133,7 dit jaar en 134,2 in 2020, een hardnekkige schending van de verplichting die schuld juist omlaag te krijgen.

Daarmee draagt de commissie Italië nu voor voor de zogeheten ‘buitensporig-tekortprocedure’, een proces dat helemaal aan het einde van de rit tot een boete kan leiden van 0,2 procent van het bbp, in het Italiaanse geval grofweg 3,5 miljard euro. In de geschiedenis van de eurozone is zo’n boete nooit uitgedeeld, ook al solliciteerden sommige landen (waaronder Frankrijk) er soms nadrukkelijk naar.

Ook in dit geval is het niet de Europese Commissie, maar zijn het vooral de andere lidstaten die de gang van zaken bepalen. Op hun reguliere vergadering van begin juli kunnen de ministers van financiën beslissen om de commissie-aanbeveling over te nemen en Italië inderdaad in het strafbankje te plaatsen. Rome kan dan worden verplicht bepaalde maatregelen te nemen om de staatsfinanciën weer gezond te maken. Als die aanbevelingen niet worden overgenomen, komt de boete dichterbij.

Lega-leider en vicepremier Matteo Salvini, bekend om zijn anti-EU-retoriek, zei dat nieuwe bezuinigingen zijn uitgesloten omdat die de economie zouden schaden. “De enige manier om de schuld uit het verleden terug te dringen, is belastingverlaging”, aldus Salvini.

De Letse Eurocommissaris Valdis Dombrovskis deed een zoveelste poging om uit te leggen dat de Italiaanse economie juist gesmoord wordt door die hoge schuld. “Italië betaalt net zo veel aan schuldverplichtingen als aan onderwijs”, aldus Dombrovskis . Per burger komt dat neer op 1000 euro per jaar. De commissie gaf ook België, Frankrijk en Cyprus een tik op de vingers wegens ongezonde overheidsfinanciën, maar het blijft vooralsnog bij die vermaning.

Lees ook: 

Italië is ‘too big to save’, maar dat maakt de Italiaanse regering niet uit

De Europese ministers van financiën zetten hun Italiaanse collega Tria in november al in de hoek om zijn afgekeurde ‘feestbegroting’.

Zoekt Rome ruzie? Kom maar op, zegt de EU

Voor het eerst keurde Brussel in oktober een nationale begroting in haar geheel af. Ook een primeur: Italië heeft lak aan de regels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden