Brussel wil Albanië en Macedonië erbij halen

Landen op de Balkan die eventueel kunnen toetreden tot de EU.Beeld Trouw/Brechtje Rood

De Europese Commissie wil praten over toetreding. Maar dan moeten alle lidstaten dat ook een goed idee vinden.

Albanië en de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië (zoals we dat land nog steeds voluit moeten noemen) zijn klaar voor toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie. Dat advies geeft de Europese Commissie aan de huidige lidstaten. “De afgelopen jaren zijn resultaten geboekt die daarvoor nog onmogelijk leken”, zei EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini.

De commissie presenteerde dinsdag in Straatsburg de zogeheten ‘voortgangsrapporten’ van alle vijf kandidaat-lidstaten: vier landen op de westelijke Balkan en Turkije. In de meeste gevallen gaf die naam de weerslag goed weer. Alleen bij Turkije zou ‘achteruitgangsrapport’ treffender zijn geweest (zie kader).

Macedonië (2,1 miljoen inwoners) is kandidaat-lid sinds 2005. Vier jaar later was het land wat Brussel betreft ver genoeg voor toetredingsonderhandelingen, maar door een conflict over de landnaam blokkeerde Griekenland die. Nu Athene en Skopje dicht bij een vergelijk zijn, durft de commissie de aanbeveling aan. Albanië (2,9 miljoen inwoners) is kandidaat-lid sinds 2014.

Met twee andere landen zijn de onderhandelingen al een tijdje aan de gang: met Montenegro sinds 2012, met Servië sinds 2014. Dergelijke processen duren vele jaren en zijn steeds strenger geworden. De Europese Commissie heeft eerder als richtjaar 2025 gegeven voor toetreding van Servië en Montenegro.

Eurocommissaris Johannes Hahn, verantwoordelijk voor toetredingsonderhandelingen, haalde zijn vaste slogan van stal als het om de westelijke Balkan gaat: “Het is beter om stabiliteit te exporteren dan instabiliteit te importeren.”

Hij zei zich ervan bewust te zijn dat veel EU-burgers een nieuwe uitbreiding niet zien zitten. Maar: “In mijn eigen land Oostenrijk wijzen peilingen op een toename van steun voor uitbreiding, al is een meerderheid nog steeds tegen. Met het Oostenrijkse EU-voorzitterschap op komst (van juli tot en met december, red.) groeit echter de bewustwording en daarmee ook de steun.”

De uiteindelijke beslissing om de toetredingsgesprekken te beginnen, ligt bij de EU-lidstaten. Die hebben allemaal vetorecht. Wat betreft Macedonië en vooral Albanië zijn er zorgen over de corruptie en de georganiseerde misdaad. Maar volgens de commissie boeken beide landen vooruitgang. “Als zij leveren, moeten wij leveren”, aldus Hahn.

Eerder op de dag stelde de Franse president Macron dat uitbreiding alleen aan de orde is als de huidige EU grondig hervormt, “Ik wil geen Europa dat met 30 of 32 leden voortgaloppeert met dezelfde regels, als het al moeizaam functioneert met 28, en straks met 27”, zei Macron tijdens een parlementair debat over de toekomst van de unie. 

Turkije ‘loopt weg van de EU’

Mocht iemand er nog aan twijfelen: de onderhandelingen over een mogelijk EU-lidmaatschap van Turkije liggen volledig stil, al zijn ze formeel nog steeds niet helemaal afgeblazen. Ankara heeft ‘enorme stappen weg van de EU’ gezet, aldus Eurocommissaris Hahn (toetredingsonderhandelingen).

Het voortgangsrapport van de Europese Commissie is dan ook somber, vooral over de ontwikkeling van de Turkse rechtsstaat en de fundamentele rechten. Volgens Europarlementariër en Turkije-rapporteur Kati Piri (PvdA) hadden de conclusies nog wel wat harder gemogen. ‘De waan van lidmaatschap, zelfs met een nieuwe grondwet die president Erdogan oppermachtig maakt, blijft in stand. De commissie laat na Ankara een duidelijk signaal te geven.’

Lees ook: Griekenland wil niet langer ruziën over een goede naam voor noorderbuur Macedonië

Griekenland heeft een regio die Macedonië heet, net als het buurland. De landen leggen nu de lange ruzie daarover bij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden