Brussel start procedure tegen Italië

null Beeld AFP
Beeld AFP

Het moet afgelopen zijn met lidstaten die autofabrikanten beschermen die de milieuregels aan hun laars lappen. Brussel wil van Italië weten hoe het zit met Fiat Chrysler.

Nationale parlementen kijken geregeld de andere kant op als autofabrikanten hun creativiteit aanspreken om Europese milieuregels te omzeilen. Horendol wordt de Europese Commissie ervan. Zij blaft dat landen zich aan de regels moeten houden. En begint nu ook te bijten, merken de Italianen.

Want hoe zit het toch met de sjoemeldiesels van Fiat Chrysler? Brussel wil er alles van weten, maar de Italianen wisten moeilijke vragen altijd kundig weg te masseren. Dat doen zij al sinds Duitsland vorig jaar ontdekte dat de diesels van de Fiat 500X, Fiat Doblo en Jeep Renegade zijn uitgerust met sjoemelsoftware. Die zorgt ervoor dat de auto’s in laboratoria veel minder stikstofoxide uitstoten dan op de weg. De Italianen ontkenden dat zij met opzet de uitstoot manipuleerden. De Duitsers stapten naar de Europese Commissie. De Italianen houden hun ontkenning tot op de dag van vandaag vol. Tot frustratie van Duitsland en de Europese Commissie.

Nu grijpen de eurocommissarissen naar hun zwaarste wapen: de inbreukprocedure. Slaagt Italië er niet in om binnen twee maanden duidelijk te maken waarom de speciale software in de laboratoria nodig was, dan kan de Europese Commissie naar de rechter stappen om boetes af te dwingen.

D66-europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy ziet het met genoegen aan. Hij zat in de enquêtecommissie die onderzoek deed naar sjoemeldiesels. Volgens hem is een hardere opstelling nodig omdat de auto-industrie en nationale staten te veel bij elkaar op schoot zitten. Zo ergerde ¬Gerbrandy zich aan de opstelling van de Italiaanse overheid. “De Duitse autoriteiten hadden een probleem met een privaat bedrijf, toevallig een Italiaans concern, en ineens duikt een Italiaanse minister er bovenop.”

Boetes

Meer dan een inbreukprocedure starten kan de Europese Commissie niet doen. Het zijn de nationale keuringsinstanties die nieuwe auto’s een milieucertificaat geven. Het Europees Parlement maakte vorige maand een einde aan de plannen om een Europees agentschap boven alle nationale instanties te plaatsen.

Wel ging het Europarlement akkoord met de mogelijkheid de commissie het recht te geven direct boetes op te leggen aan autofabrikanten. Die kunnen oplopen tot 30.000 euro per sjoemelauto. De lidstaten moet op 29 mei nog akkoord gaan. Of dat gebeurt is nog niet zeker omdat Duitsland niets voor het plan voelt. De opstelling van Nederland is nog niet bekend.

Dat de nationale overheden niet altijd luisteren naar de Europese Commissie, zal Brussel enigszins moeten begrijpen. Zelf deden ze jarenlang niet anders. In 2012 wisten eurocommissarissen al dat autofabrikanten software installeerden om milieuregels te omzeilen. Pas in 2015 kwam de commissie in actie, nadat de Amerikaanse milieudienst EPA Volkswagen ontmaskerde als bedriegers. “Brussel is wakker geschud”, zegt Gerbrandy.

Maar het kan nog veel beter. In Nederland heeft keuringsinstantie RDW vorig jaar dertig auto’s die waren goedgekeurd opnieuw getest. “Bij die hertesten bleken zestien auto’s een discutabele uitstoot te hebben. Nationale overheden en de Europese Commissie zouden daar actiever op kunnen reageren en uitgegeven milieucertificaten weer kunnen innemen.”

Fiat Chrysler heeft ondertussen ook de volle aandacht van de Amerikanen. Net als de Duitse ¬keuringsdienst ontdekte milieuagentschap EPA sjoemelsoftware in diverse modellen. Het autoconcern probeert te schikken met justitie, maar die gesprekken lopen volgens persbureau Reuters op niets uit. Komt daar geen verandering in, dan moet Fiat ¬Chrysler rekening houden met een boete die kan oplopen tot bijna 4,5 miljard euro.

Onderzoek naar topman Volkswagen

Justitie in Duitsland stelt een onderzoek in naar de huidige topman van Volkswagen, Matthias Müller. Eerder startte justitie al een onderzoek naar oud-topman Martin Winterkorn en president-commissaris Hans Dieter Potsch. Persbureau Bloomberg meldt dat de openbaar aanklager in Stuttgart onderzoekt of de drie topmannen het schandaal met de diesels te lang geheim hebben gehouden. Daardoor zou het drietal aandeelhouders ernstig hebben benadeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden