Brussel lijkt druk op autolanden op te voeren

DIESELGATE | Volgende maand neemt Eurocommissaris Bienkowska de eerste maatregelen tegen landen die het EU-verbod op sjoemelsoftware negeerden. Scepsis blijft.

Het heeft even geduurd, maar de Europese Commissie lijkt serieus werk te gaan maken van de aanpak van sjoemelsoftware. "We moeten streng en veeleisend zijn", zei Eurocommissaris Elzbieta Bienkowska (interne markt, industrie) gisteren in het Europees Parlement, doelend op de aanpak van de EU-landen die de auto-industrie de hand boven het hoofd houden. "Waarheid en transparantie moeten onze richtsnoeren zijn."

De avond ervoor had de Poolse al beloofd om volgende maand de eerste 'inbreukprocedures' te presenteren tegen sommige lidstaten. Zo'n procure betekent dat de EU lidstaten verplicht om EU-regels goed en volledig toe te passen. Hoewel ze nog druk bezig is met het verzamelen van de laatste bewijzen, worden deze landen ervan beschuldigd het reeds jarenlang bestaande EU-verbod op sjoemelsoftware niet na te leven.

Bienkowska verklaarde in Straatsburg tegenover de parlementaire dieselgate-onderzoekscommissie dat ze 'in het geheel niet tevreden' is met de informatie die ze tot nu toe heeft gekregen van de grote autolanden Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk.

Haar stellige toon en vooral de aangekondigde inbreukprocedures verrasten veel Europarlementariërs in positieve zin. "Eindelijk worden de lidstaten voor hun verantwoordelijkheid geplaatst", reageerde Kathleen Van Brempt, de Vlaamse sociaal-democrate die voorzitter is van de onderzoekscommissie. "Dit klinkt mij als muziek in de oren", zei de Maltese Eurocommissaris Karmenu Vella van milieu, die meteen na Bienkowska werd gehoord.

Van oudsher heerst er spanning binnen de Europese Commissie tussen de industrie-commissaris en de milieu-commissaris, die immers tegengestelde belangen hebben. Dat bleek vooral tijdens de vorige ambtsperiode, toen Janez Potocnik (milieu) tevergeefs alarm sloeg over de schadelijke uitstoot van auto's bij zijn collega Antonio Tajani van industrie. De hoop bij de Europarlementariërs is dat de tandem Bienkowska-Vella eindelijk eensgezind achter naleving van de EU-regels gaat staan.

Toch heerst er nog veel scepsis over Bienkowska's toezeggingen. Het is nu een jaar geleden dat het Volkswagen-schandaal uitbrak en al die tijd is het Volkswagen en alle andere automerken niet echt lastig gemaakt. Zo verloopt de terugroepactie voor de VW-dieselauto's rommelig en in de meeste lidstaten op vrijwillige basis.

"Nog steeds rijden er miljoenen en miljoenen dieselauto's op de Europese wegen die de uitstootnormen fors overschrijden", zei Gerben-Jan Gerbrandy (D66), mede-auteur van het eindrapport van de onderzoekscommissie dat in maart volgend jaar moet verschijnen. "Wanneer besluit de Europese Commissie tot een terugroepactie om al die vieze auto's van onze wegen te halen?", voegde Bas Eickhout (GroenLinks) daaraan toe tijdens het plenaire debat van gisterochtend in Straatsburg.

Bienkowska antwoordde dat op dit moment de juridische basis voor zo'n EU-brede terugroepactie ontbreekt. Opvallend genoeg leek ze in haar repliek een beetje terug te komen van haar eerdere kordaatheid, door te zeggen dat ze weinig voelde voor naming and shaming, het met de beschuldigende vinger naar iemand wijzen.

Dat was weer tegen het zere been van Gerbrandy. "We moeten niet terugdeinzen voor naming and shaming, dat hoort bij een sterke democratie." De onderzoekscommissie heeft eerder al kritiek geuit op de werkwijze van de Europese Commissie om in bepaalde rapporten over vieze auto's de automerken weg te moffelen met zwarte balkjes.

undefined

'Gesjoemel wordt alleen maar erger'

De manipulatie van test- en andere gegevens door de autoindustrie is de laatste jaren alleen maar toegenomen. Dat stelt onderzoeker Mathias Reynaert van de Toulouse School of Economics. Hij keek naar het brandstofverbruik - en daarmee indirect ook naar de schadelijke uitstoot van CO2 en NOx.

Reynaert bestudeerde vooral de gegevens van Nederlandse leaseauto's. Sinds 2009 groeit de kloof tussen het verbruik dat in de folder staat en het werkelijke verbruik. Inmiddels is dat verschil zo'n 45 procent, terwijl dat in de periode vóór 2009 vrij stabiel op 10 procent lag.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden