Brussel gaat gevecht met Google aan

Amerikaanse internetgigant zou met Shopping en Android misbruik maken van zijn marktmacht

Hoe vaak zeggen we het niet, als we iets willen weten: 'Even googelen...' Het komt niet vaak voor dat een bedrijf zo succesvol is dat de naam een huis-tuin-en-keuken-werkwoord wordt. Keerzijde is dat internetgigant Google misbruik maakt van die machtspositie, waardoor consumenten worden gedupeerd, zo luidt de verdenking van de Europese Commissie. Na vijf jaar aftasten en schikkingspogingen kiest Brussel voor de confrontatie.

Als Google inderdaad de Europese concurrentieregels blijkt te hebben overtreden, dan dreigt een maximale boete van 10 procent van de jaaromzet. Dat zou op dit moment neerkomen op zo'n 6 miljard euro. Het hele proces kan maanden en misschien wel jaren duren, vergelijkbaar met die andere grote mededingingszaak tegen Microsoft.

Het Amerikaanse Google heeft in veel delen van Europa een marktaandeel van boven de 90 procent. Het concern omvat meer dan een zoekmachine alleen, en klachten van concurrenten gaan dan ook veel verder. Maar in plaats van er een enorme zaak van te maken, kiest Eurocommissaris Margrethe Vestager (mededinging) voor twee beperkte, maar gerichte onderzoeken.

De eerste draait om Google Shopping, een product- en prijsvergelijkingsdienst. Wie 'boekenkast' googelt, krijgt een prominent gepresenteerde aanbodlijst van boekenkasten, geselecteerd door Google Shopping bij verscheidene winkels.

Vestager beschuldigt Google ervan dat de vele andere productvergelijkingssites geen eerlijke kans krijgen in de zoekresultaten, ook al zijn die bij sommige producten aantoonbaar beter of completer dan Google Shopping, en dat al sinds 2008. Daarmee wordt de markt verstoord en eerlijke concurrentie gedwarsboomd, vindt Brussel. Consumenten krijgen niet de optimale zoekresultaten die ze verwachten en innoverende bedrijfjes leggen het af.

"Google zou zijn eigen vergelijkingssite net zo moeten behandelen als die van anderen", vindt Eurocommissaris Vestager. "Het draait om de consument. Die moet de beste zoekresultaten krijgen."

Het tweede onderzoek betreft Android, het besturingssysteem van Google voor mobiele apparaten. De verdenking luidt dat Google akkoorden sluit met smartphone-fabrikanten over de standaard installatie van lucratieve Google-applicaties zoals YouTube. Daarmee zouden concurrererende app-ontwikkelaars worden benadeeld. Ook hier presenteert de Europese Commissie de consument als grootste slachtoffer.

"Als het onderzoek onze bezorgdheid bevestigt, zal Google de juridische gevolgen moeten aanvaarden en veranderingen moeten aanbrengen in de manier waarop het zaken doet in Europa", aldus Vestager gisteren streng. De aankondiging van de Deense Eurocommissaris is nog maar een eerste stap in een lange reis. Ze presenteerde gisteren een zogeheten Verklaring van Bezwaar. Google heeft tien weken de tijd om te reageren. Daarna besluit de commissie of het onderzoek wordt voortgezet.

Vestagers voorganger, de Spanjaard Joaquin Almunia, had al zijn handen vol aan Google. Na gepraat en toezeggingen over verbeteringen door het Amerikaanse concern leek de zaak vorig jaar uit te lopen op een schikking. Maar enkele lidstaten, Duitsland voorop, vonden dat Google daarmee te makkelijk wegkwam.

Het in het Californische Mountain View gevestigde concern spreekt de Brusselse beschuldiging van machtsmisbruik tegen. "Google mag dan de meest gebruikte zoekmachine zijn, mensen hebben toegang tot informatie op vele verschillende manieren", zo reageerde Amit Singhal, een van de topmannen van Google Search.

Ook in een e-mail aan het eigen personeel verdedigde de bedrijfstop zich tegen de aantijgingen. "De concurrentie is slechts één klik van ons verwijderd en ze groeit. Mensen kunnen Bing gebruiken, of Yahoo, Quora, DuckDuckGo en een nieuwe golf van zoekassistenten."

undefined

De zaak-Intel

Softwaregigant Microsoft genoot lange tijd een dominantie die vergelijkbaar is met die van Google nu. De Europese Commissie legde Microsoft door de jaren heen in totaal ruim 2 miljard euro aan boetes op wegens misbruik van zijn machtspositie. Eurocommissaris Neelie Kroes voerde tijdens haar eerste ambtstermijn een ware kruistocht tegen het Amerikaanse bedrijf. Een van de zaken draaide om het gedwongen gebruik van internetbrowser Explorer op een Windows-computer. Sinds het bedrijf deze koppeling onder druk van Brussel heeft moeten laten varen, is het marktaandeel van Explorer gekelderd.

undefined

De zaak-Microsoft

Het record van de hoogste boete die de Europese Commissie ooit heeft opgelegd, staat nog steeds op naam van Intel: 1,06 miljard euro (2009). De Amerikaanse chipfabrikant had begin deze eeuw een Europees marktaandeel van zo'n 70 procent en gebruikte die dominantie om zijn concurrent AMD uit de markt te drukken. Zo konden grote computerfabrikanten uit die tijd, zoals Acer, Dell en HP, de Intel-chips met korting krijgen op voorwaarde dat ze AMD links lieten liggen. En de eigenaar van winkelketen Media Markt kreeg een vergoeding als er alleen computers met Intel-chips in zijn winkels verkrijgbaar waren.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden