nieuwBrexit

Brussel en Londen trekken brexit-overleg weer op gang

Brexit-onderhandelaars David Frost (links) en Michel Barnier op 2 maart in Brussel, bij het begin van de eerste onderhandelingsronde. Vandaag spraken ze elkaar via een beeldverbinding. Beeld REUTERS

De onderhandelingen worden volgende week hervat. Visserij blijft de grootste zorg,
vooral aan EU-kant.

Alsof de tijdnood al niet hoog genoeg was, hervatten Brussel en Londen volgende week hun brexit-onderhandelingen onder nóg extremere omstandigheden. De coronacrisis heeft het overleg over nieuwe (handels)betrekkingen in het hart getroffen: EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier bleek besmet, en ook zijn Britse tegenspeler David Frost zat een tijdje grieperig thuis.

Mede daardoor gingen twee geplande onderhandelingsronden niet door. Woensdag zaten Barnier en Frost weer gezond en wel achter hun beeldschermen om nieuwe afspraken te maken.

Hun gezamenlijke verklaring na afloop spreekt uiteraard van een ‘constructieve bijeenkomst’. Tegelijk geven ze blijk van de urgentie om tussen nu en juni (dat is over twee maanden al) echt concrete stappen voorwaarts te zetten. Daarom hebben ze drie onderhandelingsronden vastgelegd, die allemaal een week zullen duren, te beginnen met volgende week. Die daarna begint op 11 mei en de volgende op 1 juni.

Britse viswateren

De grootste zorg, vooral aan EU-kant, is de visserij. De Financial Times meldde woensdag dat de Britse regering nog steeds geen eenduidig antwoord heeft gegeven op het verzoek van de EU om alles te laten zoals het nu is. Dat wil zeggen dat Franse, Belgische, Nederlandse en andere EU-vissers toegang houden tot de Britse wateren en dat het VK gewoon blijft meedraaien in het Europese quotasysteem. In ruil daarvoor zouden de Britse visproducten onbeperkte toegang tot de EU-markt houden.

Maar de Britten willen weer volledige zeggenschap (‘take back control’) over hun eigen visgronden. Dat Londen draalt met een concrete uitwerking duidt er volgens sommigen in Brussel op dat de Britse regering zo veel mogelijk onderhandelingsmacht hoopt te putten uit deze kwestie (waarvan ze weet dat de EU die belangrijk vindt). Daar komt bij dat Londen de visserij eigenlijk wil loskoppelen van andere handelskwesties, terwijl de EU liever alles in samenhang bespreekt.

In de vorige brexit-fase hebben beide partijen afgesproken dat ze hun uiterste best zullen doen om het uiterlijk in juni eens te worden over de visserij. Dat is een eerdere deadline dan voor de beoogde handelsdeal als geheel, die ergens in het najaar ligt. Op 31 december eindigt de brexit-overgangsperiode waarin het VK praktisch gesproken nog EU-lid is.

De reden voor die strakkere visserij-planning is dat de sector in de hele EU tijdig zekerheid moet hebben over wat er volgend jaar gaat gebeuren, vooral als het om die quotaverdeling gaat.

No-deal-brexit

Intussen beantwoordt de regering-Johnson de vraag of de overgangsperiode verlengd moet worden – een pleidooi dat aan kracht heeft gewonnen door de coronacrisis – nog steeds met ‘nee’. Barnier heeft steeds gezegd dat het sluiten van een handelsakkoord in minder dan een jaar tijd eigenlijk ondoenlijk is.

Beide partijen hebben tot uiterlijk 30 juni om tot zo’n verlenging te besluiten. Komt die er niet, en ligt er eind dit jaar geen akkoord, dan dreigt alsnog een chaotische no-deal-brexit op 1 januari.

Oude brexitpijntjes keren terug

“Ik ben de NHS mijn leven verschuldigd”, zei de van het coronavirus genezen Britse premier Boris Johnson maandag over de National Health Service, de Britse gratis gezondheidszorg. “Je bent de NHS 350 miljoen pond per week verschuldigd”, kon menig cynisch twitteraar niet nalaten op te merken.

In 2016 reed Johnson tijdens de brexit-campagne immers rond in een rode bus met de tekst ‘We sturen de EU 350 miljoen pond per week, laten we in plaats daarvan de NHS financieren’. Al snel bleek deze slogan een leugen te zijn.

In de coronacrisis keren meer oude brexitpijntjes terug. Zo vond brexitvoorvechter Nigel Farage het destijds ‘vreselijk’ dat de NHS zo veel migranten in dienst heeft. Nu worden zij gezien als helden, ook door Johnson. Die prees in zijn dankwoord twee verpleegkundigen die “48 uur naast mijn bed stonden toen het kantje boord was: Jenny uit Nieuw-Zeeland en Luis uit Portugal.”

Lees ook:
Geen verrassing: de brexit-onderhandelingen beginnen beroerd

EU-hoofdonderhandelaar Barnier spreekt van ‘zeer ernstige afwijkingen’ in de standpunten van beide partijen. De tijd dringt. En het wederzijdse onbegrip bloeit nog volop.

De brexit-staredown is voorbij, het knokken kan beginnen

De EU stelde in februari haar mandaat om te onderhandelen vast. Ook de regering-Johnson komt hierover bijeen. De sfeer was bedroevend slecht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden