Brunswijk, het rijdende gevaar

ALBINA - Hoe laat de vluchtelingen aankomen? Slaperig, met een niet begrijpende blik kijkt de jongen me aan: "dat moet je mij niet vragen, dat weet ik niet hoor." In het grensplaatsje Albina in het oosten van Suriname is niemand opgewonden van de komst van de vluchtelingen uit de kampen van Frans-Guyana.

Om half twaalf is het zover. Franse militairen, vluchtelingen en begeleiders arriveren met het veer, dat weer in gebruik is. Alles verloopt rustig. In een mum van tijd zitten de vluchtelingen in de bus die hen naar Moengo brengt. De vertegenwoordiger van het Hoge Commissariaat van Vluchtelingen, Peter van den Vaart, die meegaat naar de douane "omdat er anders misschien gekke dingen gebeuren" is tevreden over de terugkeer van de eerste vluchtelingen naar Suriname.

Vorige week namen 113 vluchtelingen de terugkeerpremie van 4 000 francs in ontvangst die de Franse regering ter beschikking stelt. De belangstelling voor de premie is groot; in Surinaams geld is hij het drievoudige waard. Van den Vaart verwacht dat "de komende weken een paar honderd mensen van de regeling gebruik maken."

De terugkeer van de vluchtelingen was voor Suriname een complete verrassing. Op het overleg tussen de Surinaamse en Franse overheid en het Hoge Commissariaat van Vluchtelingen was afgesproken dat Suriname twee weken van te voren op de hoogte zou worden gesteld. "We wisten van niets" , zegt districtscommissaris Soe A Gnie, die in Moengo de vluchtelingen afwacht. "We hadden dan voor politie-escorte kunnen zorgen naar Moengo. Niet omdat het nog gevaarlijk is in dit gebied, maar die Franse chauffeurs zijn gewend rechts te rijden en in Suriname houden we links. Bovendien wordt hier idioot hard over de weg gescheurd. Een ongeluk ligt in een klein hoekje."

Soe A Gnie is gepikeerd over de wijze waarop Frankrijk de zaak afhandelt. "Het gaat veel te snel" , zegt hij, "we hebben in een week tijd al die vluchtelingen op ons dak gekregen maar hebben nog steeds geen opvang kunnen regelen. De mensen die nu teruggekomen zijn kunnen terecht bij familie; maar die krijgen er na een week misschien wel genoeg van." De terugkeer van meer vluchtelingen heeft geen zin "omdat ze het hier slechter hebben dan in de kampen" , zegt hij. De Fransen zijn allerminst gecharmeerd van dit argument. "Als we moeten wachten tot Suriname voor opvang heeft gezorgd, zijn we jaren verder" , vinden ze. "Er moet maar eens wat gebeuren." Soe A Gnie geeft toe dat Suriname weinig heeft gedaan om de verwoeste dorpen weer op te bouwen. "Suriname heeft geen geld" , zegt hij. "Toch gaat men nu snel tot actie over. Vanochtend hoorde ik dat een speciale geldpot beschikbaar komt voor de vluchtelingen."

Dat de leider van het Jungle-Commando, Ronnie Brunswijk, zich weer in Moengo gevestigd heeft vindt Soe A Gnie geen bezwaar. Hij juicht het toe dat het JungleCommando de verwoeste dorpen in de omgeving opknapt. "Kijk" , zegt hij, "Brunswijk gaat aan de slag, er wordt nu tenminste wat gedaan." Van de overheid krijgt het Jungle-Commando hout en bouwmaterialen. Later als de bus met vluchtelingen veilig, zonder brokken in Moengo arriveert en de districtscommissaris een toespraak houdt, komt Ronnie Brunswijk even langs. Over zijn vertrek van Stoelmanseiland is hij snel uitgepraat: "Het leven werd ÿ

oon te hard daar, denk niet dat het gemakkelijk is om in je eentje zo'n leger te onderhouden. De jongens moeten toch eten."

Brunswijk wil zich, na een definitief vredesverdrag tussen de gewapende groepen, blijvend in Moengo Tapoe vestigen. Dat sommige bewoners bezwaar hebben tegen zijn aanwezigheid vindt hij begrijpelijk. "Maar ze hoeven zich echt geen zorgen te maken, we zijn hier alleen gekomen om het de vluchtelingen mogelijk te maken terug te keren. Bovendien kom ik hier vandaan, dus heb ik net zoveel recht als ieder ander om hier rond te lopen."

Op weg naar Moengo blijkt Brunswijk een van die idioten te zijn waar de districtscommissaris eerder over sprak. Plankgas en toeterend scheurt hij over de weg, behendig de brede scheur ontwijkend, die hij tijdens de oorlog zelf met een graafmachine aanbracht om het leger tegen te houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden