Bruna wil meer Brunaformule zien

Winkelhouders krijgen minder vrijheid en nemen advocaat in de arm. 'We hebben dit laten doormodderen.'

Gedoe bij boekhandel Bruna. Bij ruim honderd van de 288 franchisenemers van Bruna is onrust ontstaan over afspraken die het hoofdkantoor met hen wil maken.

Bruna wil dat winkels zich strikter houden aan de Brunaformule, dat ze allemaal met hetzelfde computersysteem werken, voor 90 procent dezelfde producten aanbieden en dat de financiële administratie wordt gecontroleerd door een accountant die Bruna heeft uitgekozen. Voordeel van de nieuwe afspraak voor de franchisenemers is dat de fee die zij aan Bruna betalen wordt verlaagd met bijna 25 procent. Daar staat echter tegenover dat de bonussen op verkopen worden afgeschaft. Dit alles staat in een addendum op de eerder gesloten contracten tussen Bruna en de franchisenemer.

De franchisenemers hebben zich gemeld bij advocaat Alex Dolphijn van het advocatenkantoor Ludwig & Van Dam.

"Bruna is bezig over te stappen van soft-franchise naar hard-franchise", zegt Dolphijn. Dit betekent dat ondernemers minder vrijheid hebben om hun eigen keuzes te maken en meer moeten doen wat het hoofdkantoor voorschrijft.

Bruna-directeur Fred Zeegers zegt dat hard-franchise de toekomst is. "Een vast assortiment werkt gewoon beter." Overigens zijn de uitgangspunten van het addendum volgens hem niet nieuw. "Maar ze werden bij veel winkels niet nageleefd, terwijl ik wel afspraken daarover maak met leveranciers. Zij verwachten hun producten in alle Bruna's terug te zien. We hebben dat de afgelopen jaren laten doormodderen."

Het is niet zo dat winkels straks geen rekening meer kunnen houden met hun locatie, zegt Zeegers. "De inkoop blijft voor 10 procent vrij. Ik begrijp ook dat de Bruna in de Scheldestraat in Amsterdam anders moet zijn dan die in Groenlo."

Volgens Dolphijn is het nog maar de vraag of de verlaging van de fee opweegt tegen het afschaffen van de bonussen. Volgens Zeegers is dat wel het geval. Maar kan Bruna zich zo'n cadeautje wel permitteren? Jawel, zegt Zeegers. "Het hoofdkantoor is efficiënter gaan werken, waardoor de fee omlaag kan."

Toch is het opmerkelijk, aangezien Bruna vorig jaar rode cijfers had. Maar volgens Zeegers zegt dat niets. "Operationeel zat Bruna wel in de plus, maar vanwege forse investeringen in onder meer leesdienst Bliyoo staan er onder de streep rode cijfers." PostNL en ING, die via de Postkantoren BV de aandeelhouders zijn van Bruna, hebben daar geen problemen mee, aldus Zeegers

Ondertussen is Bruna ook betrokken geraakt in zes rechtszaken met franchisenemers. De meeste zaken gaan over schulden van de franchisenemer bij Bruna. Het hoofdkantoor zit tussen winkel en leverancier in: Bruna betaalt de leverancier en brengt de kosten bij de winkels in rekening.

Niet alle franchisenemers met schulden krijgen het juridisch aan de stok met de directie. In totaal hebben zo'n twintig winkels schulden. "Bij de meeste hebben we gewoon een betalingsregeling getroffen, maar er zijn ondernemers waarmee je er niet uit komt. Het gaat wel om tonnen." aldus Zeegers, die zegt de meeste zaken te hebben gewonnen.

Dolphijn vermoedt dat Bruna in de verkoop gaat. "Daarom moeten alle winkels nu op dezelfde manier gaan werken. Als alle neuzen dezelfde kant op staan, weet een mogelijke koper wat hij in huis haalt." Volgens Fred Zeegers is hier echter geen sprake van. "Ik ben niet met de verkoop van Bruna bezig."

Eelde

Bruna heeft een rechtszaak verloren van een franchisenemer in Eelde. Anders dan bij de andere rechtszaken had deze franchisenemer geen schulden bij Bruna. Het conflict is ontstaan omdat de ondernemer de Bruna in Eelde wil voortzetten onder zijn eigen naam. Bruna wil dit niet en heeft zich beroepen op een zogeheten post non-concurrentiebeding, wat de franchisenemer zou verbieden een andere boekhandel te exploiteren.

Bruna heeft echter niet gezocht naar een andere ondernemer voor de vestiging in Eelde. Vandaar dat de rechter in het voordeel van de ondernemer heeft beslist.

Bruna gaat in hoger beroep.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden