Brown weet de kwetsbare plekken van Oranje

BIRMINGHAM - Als het gaat om leeftijd en ervaring, behoort Schotland tot de favorieten voor de Europese titel. Maar als het gaat om prestaties op grote toernooien, hoeven de Schotten in Engeland nergens op te rekenen.

FRED BUDDENBERG

De selectie van Schotland, vanavond in Birmingham de eerste tegenstander van het Nederlands elftal, herbergt maar liefst twaalf spelers die dertig jaar of ouder zijn. Het team van bondscoach Craig Brown loopt derhalve over van de ervaring, maar die werd niet opgedaan in de beslissende fase van een EK of WK. Van 1974 tot 1990 was Schotland onafgebroken present op het wereldkampioenschap, maar zowel in Duitsland, Argentinië, Spanje, Mexico als in Italië kwamen zij niet door de eerste ronde. Ook het debuut van de 'hooglanders' op de Europese titelstrijd, vier jaar geleden in Zweden, eindigde na de eerste schifting. Het voorgerecht, de kwalificaties, smaakt de Schotten meestal wel, maar tijdens het banket, het eindtoernooi, krijgen zij steevast droog brood te eten.

Op het grondgebied van aarstvijand Engeland wil Schotland een einde maken aan die slechte serie. De openingswedstrijd tegen Oranje, vanavond in Villa Park, is in dat opzicht van cruciaal belang. Craig Brown beseft dat als geen ander. De bondscoach maakte in verschillende functies deel uit van de technische staf tijdens de laatste drie grote toernooien van de Schotten: de WK's in 1986 en '90 en het EK in '92. Bij die gelegenheden begon Schotland driemaal met een valse start; driemaal werd het eerste duel met 1-0 verloren. De laatste keer, in Zweden, was dat tegen Nederland, door een doelpunt van Bergkamp. “Het was daarna voor ons steeds een kwestie van fietsen tegen de wind in op een steile helling”, aldus Brown, die vlak voor de EK zijn contract met de Schotse bond met twee jaar verlengde.

“Ik ben ervan overtuigd dat we ditmaal scoren in onze eerste wedstrijd”, meldde Brown aan de vooravond van de ontmoeting met Oranje. Die overtuiging haalde hij uit de videobanden van het Nederlands elftal ('vooral van de duels tegen Tsjechië en Wit-Rusland') en een bezoek aan Nederland - Ierland, afgelopen dinsdag in de Kuip. “Dit elftal heeft niet de kwaliteiten van het team met Rijkaard, Koeman en Wouters”, merkte Brown op. “Ik heb gezien dat dit elftal kwetsbare plekken heeft, vooral in de verdediging. Natuurlijk hebben ze een goed voetballend team, maar uit de videobeelden heb ik de indruk gekregen dat ze niet onverslaanbaar zijn. Ik heb een aantal fragmenten op een rij gezet, waarvan ik denk dat ze belangrijk zijn en die ons tegen Nederland van dienst kunnen zijn.”

Brown mag ervan overtuigd zijn dat Schotland een of meerder bressen zal slaan in de defensie van Oranje, het is juist zijn aanval die hem het meest zorgen baart. De meest produktieve aanvaller van dit moment is Scott Booth, die in elf interlands vijfmaal scoorde. De spits van Aberdeen kampt echter met een blessure en zijn inzetbaarheid tegen Nederland is twijfelachtig.

Zeker van een plaats in de frontlinie is Gordon Durie (Glasgow Rangers) en voor de tweede positie in de aanval lijkt John Spencer, ploeggenoot van Gullit bij Chelsea, de voornaamste kandidaat. Natuurlijk heeft Brown ook Ally McCoist nog achter de hand. De 'Schotse Gascoigne' is niet zeker van een basisplaats en dat zit de 33-jarige topscorer van Glasgow Rangers helemaal niet lekker. “Het teambelang gaat boven het succes van een individu”, zei McCoist eerder deze week op een persconferentie. Terwijl verslaggevers zijn woorden plichtsgetrouw noteerden, barstte McCoist in lachen uit. “Maar die onzin zullen jullie wel vaker hebben gehoord.”

Brown merkte later op dat 'het collectief' de kracht van het Schotse voetbal is. “Wij hebben geen superster die iets extra's kan bieden en om de absolute top te halen heb je topspelers nodig.”

De laatste jaren heeft Brown, die een dag na de EK-finale 56 jaar wordt, geprobeerd het spel van het Schotse team een ander gezicht te geven. Minder lange ballen en een meer verzorgde opbouw van achteruit. Snelheid, inzet en mentaliteit blijven vooralsnog de grootste wapens van de Schotten. Brown: “Wij hebben niet de spelers om te voetballen zoals Ajax. Als wij de bal in de ploeg rondspelen, worden we uitgefloten door de toeschouwers. Die willen spektakel zien. En met onze stijl hebben we wel vijfmaal het WK gehaald.”

Ook de hoge gemiddelde leeftijd van zijn selectie (29 jaar) ziet Brown niet als een nadeel. “Brazilië werd wereldkampioen met een ploeg die gemiddeld 28 jaar was. Jonge teams winnen geen EK of WK.”

Wellicht om het Europees kampioenschap in Engeland van een ander draaiboek te voorzien dan de voorgaande titeltoernooien, zocht de Schotse ploeg onderdak in Stratford-upon-Avon, de geboorteplaats van Shakespeare.

Met alle respect voor de Nederlanders en de Zwitsers, voor de Schotten staat het belangrijkste drama voor zaterdag 15 juni op de rol: de titanenstrijd op Wembley tegen Engeland. Een zege op de Engelsen zou het toernooi voor iedere Schot tot een geslaagd evenement maken, ook al wordt de tweede ronde opnieuw niet gehaald.

“We hebben de Denen als inspiratiebron”, aldus Brown. “Vier jaar geleden werd van hen ook niets verwacht en op het grondgebied van de grote buurman werden zij kampioen van Europa. Voor Schotland zou een dergelijk scenario fantastisch zijn.”

De vermoedelijke opstelling van Schotland is: Goram; McKimmie, Calderwood, Hendry, Boyd, McKinlay, Collins, Jess, McAllister, Durie, Spencer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden